De documentaire CONTRACTPENSIONS – DJANGAN LOEPAH! van Hetty Naaijkens – Retel Helmrich heeft 10.000 bioscoopbezoekers getrokken en wordt daarom bekroond met de Kristallen Film. CONTRACTPENSIONS – DJANGAN LOEPAH! is de eerste Nederlandse documentaire die dit jaar de status van Kristallen film heeft bereikt.

CONTRACTPENSIONS – DJANGAN LOEPAH! ging tijdens het 28e Nederlands Film Festival (2008) in première. De prijs zal zondag 1 november a.s. in Concordia Kunst & Cultuur te Enschede aansluitend aan de voorstelling (aanvang 14.00 uur) uitgereikt worden door Herman de Wit, programmeur van het Nederlands Film Festival, aan regisseur Hetty Naaijkens – Retel Helmrich. De film wordt gedistribueerd door Cinema Delicatessen. Na FOREVER is CONTRACTPENSIONS – DJANGAN LOEPAH! de tweede Kristallen Film voor deze distributiemaatschappij.

Sinds de introductie van de Kristallen Film in 2005 is deze filmtrofee zeven keer eerder uitgereikt: aan de makers van STAND VAN DE MAAN en ZIELEN VAN NAPELS in 2005, BUDDHA’S LOST CHILDREN en FOREVER in 2006, 4 ELEMENTS en GOUD in 2007 en EL OLVIDO in 2008.

Het Nederlands Film Festival en het Nederlands Fonds voor de Film introduceerden de Kristallen Film in april 2005 in aanvulling op de sinds 2001 bestaande prijscategorieën Gouden Film en Platina Film. De Gouden Film, Platina Film en Diamanten Film worden toegekend wanneer voor een Nederlandse film tijdens de roulatie respectievelijk 100.000, 400.000 en 1.000.000 bioscoopkaartjes zijn verkocht. De Gouden, Platina en Diamanten Film kunnen worden toegekend aan speelfilms en aan documentaires. De Kristallen Film wordt exclusief toegekend aan documentaires.

maar verder is het een goede zaak dat de film gemaakt is en getoond wordt…
Nederland weet veel te weinig van al die Nederlanders die toen aan de andere kant van de wereld probeerden te overleven

De Stichting Verfilming Japanese Burgerkampen 1942 1945, (Stichting) werpt mij tegen dat ik de film niet gezien heb en mijn oordeel anders zal uitvallen na het zien van de film. Daar kunnen zullen ze meer dan gelijk in krijgen.
Bij mijn eerstvolgende bezoek aan Nederland heb ik op het Tong-Tong festival de filmvoorstelling bezocht. Het is zonder twijfel een indrukwekkende en mooie film. Aan het eind van de film vroeg ik mijn buurvrouw of één der geinterviewden wel een Indo is, want ik kon in de gehele film hoegenaamd geen Indo ontdekken. Volgens de Stichting wordt de Indo-europese Minderheid (3 Indo’s) wel getoond maar wordt geen gesproken of geschreven uitleg aan gegeven. De (h)erkenning van de Indo’s wordt ook bemoeilijkt daar de filmmakers de veronderstelde Indo’s helemaal geen informatie laat geven over hun uitzonderlijke positie zowel in Indie als in de kampen.
Er worden tevens beelden getoond van een Indonesische Nationalist en of Pemoeda’s die allerlei bedreigende dingen over de “Endloesung” van Nederlanders zeggen. Ze zouden bij wijze van spreken als saté aan de getoonde bamboesperen geregen worden. Opmerkelijk is dat de Pemoeda’s hun dreigementen pas na de oorlog, in de Bersiaptijd ten uitvoer brengen Waarom de Pemoeda’s ten tonele wordt gevoerd, zij hadden toch in de Japanse kampen niks te maken, is uit de kontekt van de film niet te halen. Het lijkt alsof een Feindbild in de film wordt ingevoerd. Hier wreekt zich het feit dat de beelden in de fim niet in hun historisch kontekt worden geplaatst, dat er geen uitleg wordt gegeven terwijl de Stichting juist dat gebrek aan uitleg als een sterk punt van de film aangeeft, een beetje uitleg na meer dan 65 jaar lijkt mij wel nodig.
De Stichting zegt zelf op haar website dat de binnenkampers, dus de in het beeld gebrachte vnl blanke Nederlanders konden na de oorlog nog bescherming zoeken in de kampen. De buitenkampers, de bruine meerderheid der Nederlanders daarentegen, hadden al in de oorlog wel het wrange genoegen gesmaakt om met de Pemoeda’s veelal gewelddadig kennis te maken maar zij zijn als bruine meerderheid voor de Stichting irrelevant. . Ik vind dat de Pemoedabeelden moedwillig uit hun historisch verband worden gehaald, de beelden zijn suggestief maar volledig misplaats.

Na afloop van de film keek ik rond in de zaal en ik schat dat tussen de 10 tot 15% van de aanwezigen uit Indo’s bestaat. Alhoewel de film op het Tong-Tongfestival wordt getoond, dé plaats van samenkomst voor de Indo’s in Nederland , blijft een grote mate van belangstelling der Indo’s uit, bij andere voorstellingne in het Theater was er toch een meer gemengd (sic) publiek. Ik kan me niet voorstellen dat alle aanwezige Indo’s op die Zaterdag de film al hadden gezien. iK verklaar de afwezigheid van Indo’s dat zij zich niet herkennen in de film en dat er nog steeds een scherpe tweedeling bestaat in de Indische gemeenschap. De film heeft er niets aan gedaan deze tweedeling te verminderen, het is wel een gemiste kans, in tegendeel, ze heeft de tweedeling alleen maar aangescherpt. En de Stichting heeft niets gedaam om uitleg te geven bij de film zelve, zelfs niet op het Tong-Tong Festival.

De film zal op 15 Augustus op de televisie vertoond worden, de dag dat niet alleen de bevrijding van Nederlands Indie maar de gehele oorlog in Nederlands Indie wordt herdacht. Deze herdenking geldt voor niemand uitgezonderd, voor de gehele Indische gemeenschap zowel Indo-Europese als Europese Nederlanders, binnenkampers als buiten kampers. Het is een dag van verzoening met het oorlogsverleden

Daarom vind ik het onbestaanbaar en ongepast dat de film 2602 op die dag wordt uitgezonden. Het is een gotspé Ik vind dat de film, door het onzichtbaar maken van de Indo’s in de kampen een halve waarheid vertoont, dat de keerzijde is van de halve leugen. De Stichting beweert dat “deze film staat recht overeind als een monument voor Nederlandse ervaringen in één van de situaties van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië”. Een koloniaal monument zeker.

Wat zei die mevrouw toch na afloop van de filmvoorstelling: “eindelijk herkenning en erkenning”; slegs vir totoks.

De Stichting Verfilming Japanese Burgerkampen 1942 1945, 3, (Stchting) werpt mij tegen dat ik de film niet gezien heb en mijn oordeel anders zal uitvallen na het zien van de film. Daar kunnen zullen ze meer dan gelijk in krijgen.
Bij mijn eerstvolgende bezoek aan Nederland heb ik op het Tong-Tong festival de filmvoorstelling bezocht. Het is zonder twijfel een indrukwekkende en mooie film. Aan het eind van de film vroeg ik mijn buurvrouw of één der geinterviewden wel een Indo is, want ik kon in de gehele film hoegenaamd geen Indo ontdekken. Volgens de Stichting wordt de Indo-europese Minderheid (3 Indo’s) wel getoond maar wordt geen gesproken of geschreven uitleg aan gegeven. De (h)erkenning van de Indo’s wordt ook bemoeilijkt daar de filmmakers de veronderstelde Indo’s helemaal geen informatie laat geven over hun uitzonderlijke positie zowel in Indie als in de kampen.
Er worden tevens beelden getoond van een Indonesische Nationalist en of Pemoeda’s die allerlei bedreigende dingen over de “Endloesung” van Nederlanders zeggen. Ze zouden bij wijze van spreken als saté aan de getoonde bamboesperen geregen worden. Opmerkelijk is dat de Pemoeda’s hun dreigementen pas na de oorlog, in de Bersiaptijd ten uitvoer brengen Waarom de Pemoeda’s ten tonele wordt gevoerd, zij hadden toch in de Japanse kampen niks te maken, is uit de kontekt van de film niet te halen. Het lijkt alsof een Feindbild in de film wordt ingevoerd. Hier wreekt zich het feit dat de beelden in de fim niet in hun historisch kontekt worden geplaatst, dat er geen uitleg wordt gegeven terwijl de Stichting juist dat gebrek aan uitleg als een sterk punt van de film aangeeft, een beetje uitleg na meer dan 65 jaar lijkt mij wel nodig.
De Stichting zegt zelf op haar website dat de binnenkampers, dus de in het beeld gebrachte vnl blanke Nederlanders konden na de oorlog nog bescherming zoeken in de kampen. De buitenkampers, de bruine meerderheid der Nederlanders daarentegen, hadden al in de oorlog wel het wrange genoegen gesmaakt om met de Pemoeda’s veelal gewelddadig kennis te maken maar zij zijn als bruine meerderheid voor de Stichting irrelevant. . Ik vind dat de Pemoedabeelden moedwillig uit hun historisch verband worden gehaald, de beelden zijn suggestief maar volledig misplaats.

Na afloop van de film keek ik rond in de zaal en ik schat dat tussen de 10 tot 15% van de aanwezigen uit Indo’s bestaat. Alhoewel de film op het Tong-Tongfestival wordt getoond, dé plaats van samenkomst voor de Indo’s in Nederland , blijft een grote mate van belangstelling der Indo’s uit, bij andere voorstellingne in het Theater was er toch een meer gemengd (sic) publiek. Ik kan me niet voorstellen dat alle aanwezige Indo’s op die Zaterdag de film al hadden gezien. iK verklaar de afwezigheid van Indo’s dat zij zich niet herkennen in de film en dat er nog steeds een scherpe tweedeling bestaat in de Indische gemeenschap. De film heeft er niets aan gedaan deze tweedeling te verminderen, het is wel een gemiste kans, in tegendeel, ze heeft de tweedeling alleen maar aangescherpt. En de Stichting heeft niets gedaam om uitleg te geven bij de film zelve, zelfs niet op het Tong-Tong Festival.

De film zal op 15 Augustus op de televisie vertoond worden, de dag dat niet alleen de bevrijding van Nederlands Indie maar de gehele oorlog in Nederlands Indie wordt herdacht. Deze herdenking geldt voor niemand uitgezonderd, voor de gehele Indische gemeenschap zowel Indo-Europese als Europese Nederlanders, binnenkampers als buiten kampers. Het is een dag van verzoening met het oorlogsverleden

Daarom vind ik het onbestaanbaar en ongepast dat de film 2602 op die dag wordt uitgezonden. Het is een gotspé Ik vind dat de film, door het onzichtbaar maken van de Indo’s in de kampen een halve waarheid vertoont, dat de keerzijde is van de halve leugen. De Stichting beweert dat “deze film staat recht overeind als een monument voor Nederlandse ervaringen in één van de situaties van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië”. Een koloniaal monument zeker.

Wat zei die mevrouw toch na afloop van de filmvoorstelling: “eindelijk herkenning en erkenning”; slegs vir totoks.

Dat klopt, maar aangezien ik mag aannemen gezien je vraagstelling dat jij dat wel doet dan vraag ik me af waarom je dan niet een simpel antwoord kan geven.

“Voor zover ik kan nagaan geeft van Velden geen bron(nen). Jou”kennende’zou het wel eens anders kunnen zijn? Wel publiceerde ze op pagina 149: “[…] de ongeveer 240.000 Nederlanders […]” en publiceerde ze op pagina 444 het aantal Indo-Europeanen op Java: “Op Java woonden ruim 100.000 Indo-Europeanen […]”

Ik weet ook niet waar Van Velden deze cijfers vandaan heeft. We kunnen hierover speculeren, maar ik vind ook haar cijfers dubieus. Voor alle duidelijkheid: er is geen enkele bron, c.q. standaard werk heilig. Maar het feit dat we (nog) geen verklaring voor haar cijfermateriaal hebben diskwalificeert m.i. haar dissertatie niet.

“ Een suggestie: een middagje NIOD. Ik haal je evt. op per auto (evt. van een NS station in een straal van 50 km van de Bergsche Maas). Misschien kunnen we Peter en/of I4E (Blv) en/of Esther meevragen voor een aanzet tot een vanouds ‘vriendschappelijke Indische sfeer.’”

Lijkt me een goed idee. Het zal echter niet op korte termijn kunnen aangezien ik een nogal drukke baan en een druk gezinsleven heb. Maar het is een serieuze optie.

“Noot Een voorbeeld van een, volgens mij, terechte bemerking ivm ‘(on)nauwkeurigheid’ op de wijze van werken van D. van Velden. Op pagina 70 publiceerde ze in 1963. “Imamura werd vrij gesproken door de militaire rechtbank te Batavia.”
Brain Daizen Victoria (2003) veertig jaar later! “[…] he (Imamura, MECR) was subsequently tried as a war criminal and found guilty of having failed to prevent the maltreatment of Asian forced labourers under his command. Sentenced to ten years imprisonment […]”
Noot H. Meijer en anderen geven wel bronnen. Deze bronnen lijken me te raadplegen (na afspraak) bij NIOD.”

Ik denk dat je er naast zit. Van Velden heeft het over de militaire rechtbank te Bataviad die Imamura beoordeelde voor zijn activiteiten in Indië. Hij werd echter veroordeeld door een Australische rechtbank te Rabaul tot tien jaar gevangenis. Dat zijn twee verschillende zaken. Overigens ben ik van mening dat als we dezelfde maatstaven aanlegden voor ons koloniaal beleid en voor zoiets als de Vietnam oorlog dat ook de generaals Van Daalen, Van Heutsz en Westmoreland als oorlogsmisdadigers veroordeeld hadden moeten worden.

Je mag ons het volgende meegeven: “Ik ben nog steeds van mening dat concrete cijfers niet geven zijn ondanks verwijzingen naar recente publicaties.”

Mijn vraag blijft heb je de niet recente publicaties en de recente publicaties gelezen en hou je recente ontwikkelingen en (archief) mogelijkheden bij? Al dan niet in het niet meer ‘armetierige’ voormalig RvO: NIOD en haar Indisch archief? Ik dacht het niet!

I. Niet recente publicatie: ‘Nauwkeurigheid.’ We beginnen opnieuw Harry!

We gaan allereerst terug naar een geijkt, zuiver Euro-c.q. Neerlandocentrisch perspectief als uitgangspunt nemende dissertatie: De Japanse burgerkampen van D van Velden. Ze publiceerde op pagina 70 cijfers. (Cijfers die Harry ons allen ‘bewust’ onthouden heeft! Maar daar hebben we het nu niet meer over.)

“Daarbij stond hij (luitenant-generaal Imamura Hitoshi – 1886-1968, MECR) (noot) bij een internering voor de praktische moeilijkheid, dat hij ruim 70.000 geallieerde burgers (volbloed Europeanen, MECR) (1) moest onderbrengen of, indien hij de Indo-Europeanen wilde meerekenen, 200.000 à 250.000 personen.”

Voor zover ik kan nagaan geeft van Velden geen bron(nen). Jou”kennende’zou het wel eens anders kunnen zijn? Wel publiceerde ze op pagina 149: “[…] de ongeveer 240.000 Nederlanders […]” en publiceerde ze op pagina 444 het aantal Indo-Europeanen op Java: “Op Java woonden ruim 100.000 Indo-Europeanen […]”

II. Een mogelijke oplossing en definitieve ‘Indische’ afsluiting?

O ja. Bedankt dat je de deur die reeds half geopend was, mede hielp verder te openen. Een mogelijke oplossing in onze context of een komen tot een mogelijke verandering van mening blijft levendig. Een suggestie: een middagje NIOD. Ik haal je evt. op per auto (evt. van een NS station in een straal van 50 km van de Bergsche Maas). Misschien kunnen we Peter en/of I4E (Blv) en/of Esther meevragen voor een aanzet tot een vanouds ‘vriendschappelijke Indische sfeer.’

Noot Een voorbeeld van een, volgens mij, terechte bemerking ivm ‘(on)nauwkeurigheid’ op de wijze van werken van D. van Velden. Op pagina 70 publiceerde ze in 1963. “Imamura werd vrij gesproken door de militaire rechtbank te Batavia.”

Brain Daizen Victoria (2003) veertig jaar later! “[…] he (Imamura, MECR) was subsequently tried as a war criminal and found guilty of having failed to prevent the maltreatment of Asian forced labourers under his command. Sentenced to ten years imprisonment […]”

Noot H. Meijer en anderen geven wel bronnen. Deze bronnen lijken me te raadplegen (na afspraak) bij NIOD.

1 “Dat waren dus alle geallieerde volbloed Europeanen en Amerikanen, die op Java woonden, want dat waren er ongeveer zo veel.”( van Velden, pagina 72)

Ik heb het al eerder aangestipt maar nu dringt de ironie van deze discussie nog krachtiger tot me door: Het Nederlands Indisch beleid dat i.t.t. Engeland geen etnische registratie bij hield waar het de nationaliteit betreft, en daarmee te kennen geeft geen onderscheid in Nederlanderschap te maken in een tijd dat onderscheid naar klasse, sociale positie en etniciteit een gegeven was, staat nu in 21st eeuw, waar onderscheid naar huidskleur ‘simply not done’ is, in contrast met mensen die min of meer stellen dat een onderscheid naar vermeende etniciteit hun recht is. Het is bijna Kafka.