Online magazine. Indisch, eigentijds en eigenwijs.

Indotiteit – Identiteitscrisis (deel 2)

identiteitMijn verleden is niet meer te veranderen. Hoe graag ik dat ook zou willen. Waarschijnlijk zat ik dan nu niet in een identiteitscrisis. Ik wil echter benadrukken dat ik hiermee niet mijn achtergrond bedoel. Iemand is wie hij is en gelukkig ben ik wie ik ben. Een èchte Indo van vlees en bloed. Wat dat dan ook mag betekenen en ongeacht het percentage Nederlands bloed dat door mijn aderen stroomt. Want zoals lezers terecht opmerkten/vroegen, n.a.v. mijn vorige stuk: Bij hoeveel procent meer of minder gaat Patrick Neumann zich ook Indo voelen? 

Het ligt dus overduidelijk aan mij. Ik heb vaak het gevoel gehad dat ik niet bij de Indische gemeenschap hoor.  Hoe komt dat? Ik ben van mezelf sowieso onzeker, dus dat kan het probleem zijn. Of is het gevoel van er niet bijhoren juist Indisch? Sommigen zullen nu ongetwijfeld afhaken en denken: ,,Neumann, zit niet zo te zeiken!” Voor die mensen heb ik alle begrip, maar ik weiger om mijn schouders op te halen en te doen alsof ik heel goed weet wie ik ben. Dan zou ik mijn afkomst negeren en de Indische gemeenschap waarschijnlijk een kleffe, benauwende kliek vinden die zich naar mijn mening teveel en te vaak aanstelt en bij mezelf denken:  ,,Ik doe toch ook normaal?” Dat zou pas erg zijn. En bovendien getuigen van weinig waardering (i.p.v. respect, zie mijn vorige verhaal) naar mijn familie en in het bijzonder mijn opa en oma. Een leven als Hollander is voor mij dan ook geen optie.  

Ik ben voor veel mensen die mij niet kennen, op het eerste gezicht, simpelweg een allochtoon. Dat weet ik zeker. Het is in het verleden een aantal keer voorgekomen dat ik, bij het betreden van een pizzeria, werd aangesproken in het Italiaans. Eenmaal heb ik een discussie gehad met een Italiaan, omdat deze man er zeker van was dat ik bij zijn volk hoorde. Toen durfde ik nog te zeggen dat ik toch zeker zelf wel wist wie ik was, maar sinds ik ben gevraagd om voor Indisch 3.0 te schrijven weten wij allen wel beter.  

Dat mensen mij soms zien als een Italiaan, Spanjaard of Braziliaan i.p.v. Indo is voor mij nog wel overkomelijk, want het levert soms leuke gesprekken op.  De manier waarop ik word benaderd is daarnaast vaak vriendelijk en onschuldig. Wanneer ik in het dagelijks leven echter word weggezet als Marokkaan of Turk, worden de reacties al een stuk minder aangenaam. Vroeger werd ik als kind af en toe uitscholden voor kankerturk of riep men: ,,Rot op naar je eigen land!” Eén keer ben ik na die laatste opmerking gaan inslaan op de roeper. Ik was twaalf jaar en totaal geen vechter (nog steeds niet), maar ik voelde zoveel onmacht. Ik was toch al in mijn eigen land? 

Dergelijke situaties heb ik ook als volwassene meegemaakt. Twee voorbeelden: Ik liep een keer in Groningen in een winkel met mijn koptelefoon op, maar had de muziek niet aan. Hoor ik achter mij een personeelslid tegen een collega zeggen: ,,Hou jij die Marokkaan met die oordopjes even in gaten?”  En toen ik twee kaalgeschoren mannen in bomberjack liet oversteken, terwijl ik voorrang had, riepen ze: ,,Bedankt hè, Mohammed!” Vooral het cynische toontje was erg naar. Aan de andere kant telt dit voorbeeld niet, want ik was zelf ook aan het generaliseren. In mijn hoofd had ik ze namelijk meteen bestempeld als skinheads.  

Dit alles heeft mij zo gevormd dat ik me nooit een echte Nederlander zal voelen. Mijn (Nederlandse) vrienden maken daar dankbaar gebruik van. ,,Kijk ons eens multiculti zijn met die allochtoon in ons midden…”

Mijzelf Turk of Marokkaan voelen is overigens geen optie. Ik ben opgegroeid met Turkse en Marokkaanse leeftijdgenoten en in hun ogen was ik toch de blanke Nederlander met een getinte huidskleur. Verder hou ik ook teveel van varkensvlees, maar dit terzijde.   

Zoals ik aan het begin al schreef ben ik onzeker. Volgens een psycholoog bestaat de kans er dat ik mezelf die onzekerheid, onhandigheid en faalangst heb aangeleerd. Als dat zo is, kan het dan ook zijn dat ik mezelf vroeger heb wijsgemaakt dat ik niet echt Nederlands ben? Of veel belangrijker: Dat ik niet Indisch ben. Voor alle duidelijkheid: De laatste vier jaar verkeer ik vanwege werkzaamheden steeds vaker in Indische kringen. Daarvoor was dat maar zelden.

In die periode moet ik mezelf hebben aangeleerd dat ik niet bij de Indische gemeenschap hoor. Altijd was er namelijk wel een moment waarop ik iets niet snapte. Een woord of een gerecht. Als ik vroeg naar de betekenis kreeg ik dikwijls te horen: ,,Als je dat niet weet ben je geen echte Indo.” Of: ,,Weet je dat niet? En jij bent Indisch?”  Dit heb ik ook vaak moeten horen: ,,Versta/praat je geen Maleis? Je bent toch Indisch?” Mijn vrouw zei trouwens onlangs dat ik op de laatste vraag had moeten antwoorden dat ik alleen Maleis praat tegen bedienden. Ik weet alleen niet of het een grap is of niet. 

Dat ik me nu realiseer dat ik mezelf heb buitengesloten van de Indische gemeenschap is evenmin grappig te noemen. Toch vind ik het vreemd dat men bij het raden van mijn roots nooit meteen Indisch zegt. Ligt dat nu echt aan mijn uiterlijk òf behoor ik tot een groep die in Nederland wordt gedoogd, maar niet gekend?

Gerelateerde berichten

111 comments

  1. Dhr. Surya Atmadja schreef
    Tya , val ik weer uit de boot .
    Toen ze de term allochtoon nog gebruiken ben ik een Niet Westerse allochtoon.
    Wat ben ik nu dan ?
    Weet je wat , ik noem mezelf Nieuwe Medelander .

    ______________________
    Als je uit de boot valt moet je er natuurlijk wel aan boord zitten, u heeft toch altijd op alle sites waar u uw praatjes neerzet altijd beweerd dat u geen Nederlander wenst te worden en altijd aan uw Indonesiche paspoort heeft vastgehouden, ondanks een 40-jarig verblijf in dit land. Uw goede recht uiteraard, maar u heeft daarmee wel vrijwillig de Nederlandse boot gemist en kan ook niet als een medelander gezien worden.

    Salam dari JaTeng

  2. surya atmadja /

    Peter van den Broek says:
    December 8, 2009 at 07:19
    Nieuwe Nederlander blijkt nu het andere woord voor allochtoon te zijn,
    ————————————-
    Tya , val ik weer uit de boot .
    Toen ze de term allochtoon nog gebruiken ben ik een Niet Westerse allochtoon.
    Wat ben ik nu dan ?

    Weet je wat , ik noem mezelf Nieuwe Medelander .

  3. Peter van den Broek /

    Nieuwe Nederlander blijkt nu het andere woord voor allochtoon te zijn,

    08:38…
    Naar aanleiding van het pas verschenen boek Postkoloniaal Nederland vraagt de interviewer van het radioprogramma OBA-live aan de historicus Wim Manuhutu:……… kom je in Nederland en spreek je vloeiend Nederlands, worden je kleinkinderen aageduid als Nieuwe Nederlanders… welke rol speelt dat nu in Nederland anno 2009 voor mensen die oorspronkelijk uit de kolonien kwamen?………………………………………………………………………

    Wim Munuhutu antwoordt:………Wat je ziet bij postkoloniale migranten, dat de verharding van het klimaat, vanaf het begin van de 21ste eeuw , zijn weerslag heeft op 3de en 4de generatie emigranten, die zeggen wij leven hier al lang en we merken toch dat die acceptatie misschien maar een dun laagje is en op moment dat het klimaat weer verhard, dan worden wij of we willen of niet met de grote hoop (van Nieuwe Nederlanders) meegenomen………………………………………………………………….

    In dat opzicht worden de mensen toch weer teruggeworpen op de vraag: Horen we er nou bij, wannneer horen we er bij, horen we misschien alleen maar bij als we alles we hebben meegenomen, mee hebben gekregen van ouders of groot ouders weggooien, dan zie je dat 3de of 4de generatie jongelui zeggen, als het zo moet, dan hoeft het voor mij niet.

    Mijns inziens gaat erom dat de 3de of 4de generatie haar identiteit die, of ze willen of niet, dienen te definieren in het verharde klimaat van een multiculturele samenleving. Op weblogs gaat de discussie vaak over de band met het huidige Indonesie, ik denk dat niet de kop in het zand gestoken dient te worden maar in de eigenbuurt dient gekeken, daar vindt de uitdaging plaats en niet ergens in een tropisch vakantie-oord, hoe prettig ook 10.000 Km en verder.

    Dan blijkt ook uit de discussie op deze weblog dat als 3/4 generatie Indischen over identiteit hebben dat een totaal andere betekenis heeft als die van de 1/2 generatie. Vandaar ook de wat moeizame discussie.

    Het blijft opmerkelijk dat Indischen, aangeduid als Nieuwe Nederlanders , weer hun culturele identiteit dienen te verantwoorden. Alsof Hollanders zijn vergeten dat zij uit een Hollanders luidkeels bejubeld oord komen. Alsof Hollanders vergeten dat Indie een onveranderlijk onderdeel was van het grote koloniale rijk, toen Nederland nog op een wereldkaart een rol speelde. .

  4. Peter van den Broek /

    Half-bloed en de andere helft is dan geen bloed.

    Ik vind het een typische term uit de koloniale koektrommel. kijk maar bij Hella Haasse, die spreekt over Half-bloeden, alsof ze moet overgeven (vomeren heet dat in goed Nederlands, iemand had het over vomiteren, maar ja Nederlands is een moeilijk vak voor allochtonen) in meer dan negatieve dus rassistische zin. En dan praten we niet over het boek van Johan Frabricius, de Indo, dat goed past in de rassentheoretische beschouwen van Adolf Hitler. Dat boek had net zoals Mien kampf verboden dienen te worden.

    Ach en dat gedrag van naar benden naar het donkere schoppen en naar boven naar de lichtere likken is een koloniale samenleving niet vreemd.

  5. surya atmadja /

    Peter van den Broek says:
    November 10, 2009 at 22:47
    Ja zo gaat het weer, iemand trekt wel een hele grote broek aan; als AvP eens zijn bewering kan staven, als het niet statistisch kan, kan hij zijn bewering aannemelijk maken, dan kunnen we gaan argumenteren of redeneren.
    —————————————————————-
    Ik denk dat we een beetje genuanceerder moet kijken.
    Wat AvP schreef kan het alleen betrekking hebben op de de oudere generatie Indische Nederlanders (de 1ste en soms de 2de Gen.).
    En dan was ook alleen dat ze hun Indo(Indonesische gedeelte) “zijn” even willen vergeten of ontkennen omdat de nare ervaringen willen vergeten .
    Dat had ik gemerkt toen ik eind jaren 60 begin 70 de oudjes(toen al) aangesproken heb , in de bus , op de markt , in kumpulans .
    Ze kennen allemaal geen maleis , hun referentiekader is Nederland.
    Terwijl bij mijn bekenden het anders was , ze zeggen gewoon dat ze Indo zijn .
    Een paar waren ook kinderen van Pa vd Steur .
    Ik had zelf een ” sundanese” indo ontmoet , heb haar aangesproken , en ze kent geen maleis.
    Later ontmoette ik haar bij een kumpulan , bleek dat ze zelf een beetje Sundanees kent.

    2008
    Ik kwam orienteren in een kleine kumpulan van Indische Nederlanders die een woongroep willen oprichten. Gezien mijn leeftijd behoort ik tot de jonkies , een paar van die “tantes” noemen mijzelf Njo . Adoeh verlegen dese .
    Iemand opperde een Indonesische naam , werd aangenomen, totdat een paar de naam te Indonesisch vinden. Het is ook een Indonesisch naam.
    Als argument , wij hebben ” niks” met Indonesia , wij zijn daar weggegaan doordat …..

    Later bleek dat ze toch binding hebben met Nederlands Indie ,soms gebruiken ze ook een paar woorden ” maleis” .
    Als buitenstaander (Indonesier)merk ik de ambivalentie , vooral bij de “oudjes” , van 70 en ouder .

    Bij de 2de generatie Ind.Ned. heb je ook verschil tussen de mensen die als klein kind hier kwamen uit N.I met hun ouders of de 2de Gen. die hier geboren zijn .
    Dat merk je ook .

    Ik ken oud klasgenoten(Sundanesen) van mijn ouders (1970), die meegegaan zijn met de Nederlanders, ze werken als ambtenaren bij een Ministerie.
    Hun dochter was hier geboren , als we naast elkaar staan kunnen we als broer en zuster gezien worden. In het echt is ze een Nederlandse , ken geen woord maleis .
    Praat en gedraagt zich als een Belanda , ya ze zijn ook Nederlanse staatsburger.
    Terwijl onze ouders in het Sundanees met elkaar praten.

    Dezelfde verhaal met een andere oud schoolgenoot (een echtpaar) .
    De man ” moest” mee met de Nederlanders omdat hij bij de inlichtingendienst werkt .
    Hij kan daar niet blijven omdat hij “gezocht” werd .
    Opmerking : er zijn veel KNIL militairen die in Indonesia gebleven waren.
    In Indonesia zal het mss een Oeroeg situatie kunnen zijn als mijn vader ( een ” pemuda” van nationalistisch nest) en zijn oud schoolmakker die in dienst was bij de Belanda elkaar ontmoeten.

    Gelukkig ontmoeten ze elkaar 20 jaar later in Nederland , de ene is Nederlander geworden , de andere is een Indon. ambtenaar .
    Praten ze over koetjes en kalfjes ,ook in het Sundanees.
    Zulke vriendschappen bestaan ook , omdat ze gelijkwaardig zijn .

    Ik vraag me af wat er gebeurde als mijn oom die officier was bij de Siliwangi divisie zijn Nederlandse of Indische bekende ergens ontmoette in West Java tijdens de bersiaptijd.

  6. Peter van den Broek /

    Ja zo gaat het weer, iemand trekt wel een hele grote broek aan; als AvP eens zijn bewering kan staven, als het niet statistisch kan, kan hij zijn bewering aannemelijk maken, dan kunnen we gaan argumenteren of redeneren. Maar zo wordt het wel lekker ins Blau hinein. En dan weer dat doordeweeks gezever over “generaties”, maar wat voor betekenis heeft die onderverdeling in generaties,ik kan de generaties alleen maar indelen in degenen die Indie wel en degenen die het niet hebben meegemaakt, al het andere klinkt wel leuk maar heeft evenveel met oneindig onbenul te maken, en het klinkt ook deginererend.

    Het lachwekkende is dat aan deze niet onderbouwde bewering conclusies worden getrokken. Dus wat lucht is , wordt gebakken lucht. Ik kan zoals Wilders Indo zijn maar ik hoef me om wat voor privéreden danook daarvoor niet uit te komen. Dat AvPdaaraan conclusies verbindt zegt meer over zijn complex dan dat over Wilders.

    Wat opmerkelijk is dat hij ongemerkt g zijn waardigheid (min of meer) gaat compenseren: citaat “door die vreemde cultuur rijker te maken”, alsof een vreemde cultuur per defintie rijker maakt lijkt mij volledig uit de lucht gegrepen, Amerikanen brachten ons de hamburger – of fastfoodcultuur, een verrijking voor een Indo met een heel belangwekkend eetcultuur . staat wel gelijk aan vloeken in de kerk.

    En dan het alombekende sprookje of dooddoener van een kind van verschillende culturen. Wij zijn wel kinderen van verschillende culturen maar onze gerichtheid was wel op de dominante Hollandse cultuur. Ik ben trots op mijn Indische afkomst omdat ik door verschillende culturele stadia ben gegaaan en ik draag dat ook uit. Een naziskin hoeft mij niet dankjewel Mohammed te zeggen want dan krijgt die boer wel de wind van voren. Mijn vrouw en mijn zoon zijn bang als ik me weer eens laat gelden, dat ik hier in italie in mekaar geslagen wordt. Dat is gewoon het risico van de Indische zaak maar ik doe wel wat met het Indisch zijn. Ik laat dus zien dat ik wel anders ben maar ik accepteer niet dat mensen mij anders behandelen en laat dat duidelijk blijken. En waar ze me in indelen zal het me een rotzorg zijn. En AvP kom eens met een duidelijk onderbouwd argument, dat discussieer wel wat gemakkelijk..

  7. Patrick /

    Albert van Prehn(ICM moderator) says:
    November 5, 2009 at 13:20
    Het is juist typerend voor de indo, of hij nou de derde, vierde of tigste generatie is.
    De meesten ontkennen dat ze indo afkomst hebben. Dat is een gebaar van een minderwaardigheids complex. vergeet NIET dat je altijd anders bent en vroeg of laat kom jij jezelf tegen als men bijvoorbeeld naar jouw ouders, voorouders etc. vraagt.

    =================================

    Ik vraag me echt af waar uitspraken als bovenstaand: “De meesten ontkennen dat ze indo afkomst hebben..” op gebaseerd zijn. Kan dat in het vervolg dan ook gestaafd worden met onderzoek of cijfers. Het wekt bij mij nadrukkelijk de indruk dat het gevoelsmatige waarnemingen zijn die ik persoonlijk volstrekt niet kan onderschrijven. Ik heb ook geen onderzoeken of cijfers voorhanden maar pretendeer ook niet in absolute zin namens de Indo van welke generatie te reageren.

    Door dit type uitspraken te poneren zet je de Indo’s in een hoek als onbewuste, zichzelf verloochende zonderlingen. Als uitspraken niet feitelijk te onderbouwen zijn kan je er ook voor kiezen om ze niet uit te spreken of ze op z’n minst minder resoluut uit te spreken en ze wellicht als een vraag uit te dragen!

    Vanuit mijn persoonlijke waarneming ben ik het in ieder geval niet met je eens….

  8. Albert van Prehn(ICM moderator) /

    Het is juist typerend voor de indo, of hij nou de derde, vierde of tigste generatie is.
    De meesten ontkennen dat ze indo afkomst hebben. Dat is een gebaar van een minderwaardigheids complex. vergeet NIET dat je altijd anders bent en vroeg of laat kom jij jezelf tegen als men bijvoorbeeld naar jouw ouders, voorouders etc. vraagt. DAN wordt je ook gezien als een allochtoon, of je het wilt of niet.
    Als je je schaamt om van vreemde origine te zijn, denk dan aan een ding. Wat ben je liever een autochtoon die zijn huidige cultuur te danken heeft aan de vreemde cultuur invloeden die rijker maken dan alleen de inheemse, of ben je liever van origine een incommer from elswhere? Ik ben liever een kind van verschillende culturen en ben trots van Indische afkomst te zijn. LIEVER als dat men mij in een vreemde etnische indeling sorteert waar ik absoluut niet bij hoor.

  9. Dhr. Atmadja schreef: “ Om alleen het verhaal van Njai Dasima te vermelden als eventuele bewijs van de goede positie van van een Njai is n.m.m niet voldoende.

    Het verhaal van Nyai Dasima heb ik alleen maar gelezen om er van te genieten, niet om iets te bewijzen, ik lees namelijk voor mijn plezier. Ik heb mijn hart nou eenmaal aan de Indonesiche geschiedenis verpand, uit liefde niet om iets te bewijzen, wat een kolder. Er zijn erg veel bewerkingen van dit verhaal, het is vaak verfilmd en is in Indonesia ook als sinetron op de TV geweest. Er zijn Indonesische bewerkingen van om de Blanda extra slecht naar voren te brengen, dat kan je wel aan ze overlaten. Overigens is het in Indonesië in kringen die veel geld te verteren hebben heel gebruikelijk om er een “isteri muda” op na te houden, is toch ook niets anders dan een nyai.

    Wel toevallih seh dat de boeken die ik noemde net tot de “goede” soort behoren en uw waardering weg kunnen dragen, voel ik mij zeer verguld (diliplap) mede. Ik heb een boekenkast vol met allerlei werkjes waarvan ik me afvraag “wat is er toch zo verkeerd aan?”, Javaense reijsen van Rijcklof van Goens, het verhaal van Bontekoe, De waaier van het fortuin van Joop de Jong, de werken van Rumphius, Dirk Vlasblom met Papoea en zo kan ik nog heel lang doorgaan, met het noemen van “foute” boeken. Ook diverse Indonesische boeken, waarvan vele door mij als pulp getypeerd worden. Indonesische geschiedschrijving is vaak verre van objectief, men houdt daar meer van mooie verhalen dan van feiten, het creëren van mythen, zeker als het over hun nationale helden gaat. Neem Soekarno bijvoorbeeld die staat in de geschiedschrijving bijna gelijk aan de Profeet. Door de lectuur van dit soort werken leer je echter wel het karakter van een volk kennen, in hoeverre er natuurlijk sprake is van een volk, natie is beter. Als men van geschiedenis houdt dan moet men zowel de goede als de foute werken opnemen, pas zo komt men tot inzicht. Men mag ook niet de niet-Nederlandse of Indonesische onderzoekers en auteurs vergeten zoals Denys Lombard (Frankrijk), Peter Carey (Australië), Anthony Reid (Nieuw Zeeland) om maar eens een paar namen uit de losse pols te noemen.

  10. surya atmadja /

    Correctie:
    surya atmadja says:
    November 1, 2009 at 16:51
    Bij de geschiedenis van Indische Nederlanders in N.O.I werd ook te veel de nadrukt gelegd op de aandeel van de totokkers en de “orang baru’s”.
    Alsof de overgrote meerderheid van de Europesche bevolkingsgroep (de Ind.Nederlanders) .—>
    ————————————-
    Moet zijn:
    Alsof de overgrote meerderheid van de Europese bevolkingsgroep (de Ind.Nederlanders) weinig in te brengen hadden.
    Om alleen het verhaal van Njai Dasima te vermelden als eventuele bewijs van de goede positie van van een Njai is n.m.m niet voldoende.
    Het is algemeen bekend (zelfs tot vlak voor 1942) dat de Njai een ondergerschikte positie hadden , in een niet gelijkwaardige relatie met de “toean”, al dan niet de toekomstige echtgenoot.
    In de oudere werken, en verhalen kan men lezen hoe ze hadden geleden , tot ongeveer 1900 weren ze vaak achtergelaten of werden afgedankt cq overgedragen.
    De successtory van enkelingen zoals Njai Dasima en een paar van de uiteindelijk gekerstende en en later erkende echtgenoten zijn in het begin vaak uitzonderingen.

    In Indonesische kringen had het woord Njai (van…) een negatieve klank , vaak aangeduidt als bijzit (simpenan) of gula-gula(snoepgoed) .

    Persoonlijk heb ik respect voor de Njai , vaak een ongeleterde kampongvrouw of in dienst geweest bij de toekomstige partner en echtgenoot.
    Ze hadden ondanks hun ” handicaps” haar gezin , haar kinderen bij elkaar gehouden en groot gebracht.
    In vaak moeilijke omstandigheden. Kan alleen maar bewondering en respect hebben.

  11. surya atmadja /

    londoh says:
    November 1, 2009 at 12:12
    N.a.v van mijn posting :
    Dat is ook mijn groot bezwaar als je de öudere “versie” van de Indonesische geschiedenis bestudeert.
    Het is zoals ik zeg Sejarah Indonesia versi Belanda.
    Werd vaak halve waarheden vermeld.”

    Schreef Londoh :
    Dat is dan een zeer persoonlijk bezwaar, want er is geen land ter wereld waar er zoveel over de geschiedenis van Indonesië geschreven is dan in Nederland. Hele gebouwen vol, waar een ieder die geinteresseeerd is in de geschiedenis van de Archipel op af komt. Als je daar bezwaar tegen hebt dan doe je jezelf erg veel te kort.
    etc
    —————————————-
    Door de voorbeelden van de Indonesische Geschiedenis naar voren te brengen heb ik willen laten zien hoe de Nederlandse historici alleen bepaalde aspecten hadden uitgelicht.
    Zie het verslag over het onstaan van de Aceh oorlog , dat heet pacificatie.
    De Lombokse en Balinese oorlogen , hoe het in de Nederlandse geschiedenis werd vermeld.
    De Politionele actie , de vorming van N.I.T(De Oost Indonesische deelstaten) , als gevolg van de Den Pasar conferentie .
    De “erkenning” van 17 Augustus 1945 i.p.v de zgn soevereiniteistoverdracht in 1949.

    Bij de geschiedenis van Indische Nederlanders in N.O.I werd ook te veel de nadrukt gelegd op de aandeel van de totokkers en de “orang baru’s”.
    Alsof de overgrote meerderheid van de Europesche bevolkingsgroep (de Ind.Nederlanders) .
    Het lijkt wel of hun aandeel in de Kolonialetijd “vergeten” werd door de Nederlandse historici.

    Ik maak ook verschil tussen de oudere generatie Nederlandse historici en de jongere generatie.
    De genoemde Van den Doel , Bosma , Raben behoorde in mijn ogen tot de jongere generatie historici.
    Als ik hun werken lees (heb toevallig op de boekenplank) en het vergelijken met de iets oudere collega’ s dan zie ik dag en nacht verschil.

    Terwijl ze bijna dezelfde bronnen hebben , uiteraard kunnen de jongere lichting meer beschikken over de tot nu toe ontoegangkelijke bronnen.

  12. Surya Atmadja schreef:”Het probleem is dat de Nederlands Indische Geschiedenis in de meeste gevallen geschreven werd door Nederlanders(totoks).
    Kan je wel afvragen waarom er zo weinig inbreng was vanuit de kant van de historici uit de Indische hoek.Of heb ik dat verkeerd gezien ?

    Dat is ook mijn groot bezwaar als je de öudere “versie” van de Indonesische geschiedenis bestudeert.
    Het is zoals ik zeg Sejarah Indonesia versi Belanda.
    Werd vaak halve waarheden vermeld.”

    Dat is dan een zeer persoonlijk bezwaar, want er is geen land ter wereld waar er zoveel over de geschiedenis van Indonesië geschreven is dan in Nederland. Hele gebouwen vol, waar een ieder die geinteresseeerd is in de geschiedenis van de Archipel op af komt. Als je daar bezwaar tegen hebt dan doe je jezelf erg veel te kort. Om de H.H .Nederlandse historici van “halve waarheden” te beschuldigen is wel heel erg kort door de bocht. Ik heb fantastische boeken hier staan waar ik zeer van genoten heb en die mij met de kennis die ik daar in vond zeer verrijkt hebben. Om me tot de geschiedenis van de Indo te beperken bijv. W. Willems “De uittocht uit indie”, H.W. van der Doel “Afscheid van Indië”, Hans Meijer “In Indië geowrteld” en “De oude Indische wereld” door Ulbe Bosma en Remco Raben zijn stuk voor stuk boeken waarvan ik ten zeerste genoten heb en naar mijn mening geschreven door integere historici die probeerden zeer goed gedocumenteerd. met waarheden te komen. Ook kan ik me nog het zo zeer in Indokringen geprezen boek “De Njai” door Reggie Baay herinneren en zeker dat ik daar niet van genoten heb vanwege de zeer eenzijdige belichting die er door de schrijver gegeven wordt. Ik kreeg de indruk dat de Njai een soort slaaf en slachtoffer was, die weinig levensvreugd kende. Nou de Indonesische vrouwtjes kennende kan dit niet waar geweest zijn. Geef mij het oude werk “Njai Dasima” maar. Ik heb op mijn blog ooit iets over dit boek “De Njai” geschreven

    http://blog.londoh.com/?itemid=258

  13. surya atmadja /

    Peter van den Broek says:
    October 31, 2009 at 01:41
    Indische Nederlanders worden volgens “De slag bij Nieuwpoort” op gezag van het CBS onder indonesiers geplaatst en dat is nog een van de geringe missers. De hele beeldvorming van Indischen bij Nederlanders doet tragikomisch aan.

    Het probleem is dat een historische canon van Nederlands Indie en in het bijzonder de Indischen ontbreekt:: een verzameling van historische gebeurtenissen die in brede Indische kring als van belang wordt aanvaard en daarom algemeen bekend zou moeten zijn.
    ———————————————————–

    Het probleem is dat de Nederlands Indische Geschiedenis in de meeste gevallen geschreven werd door Nederlanders(totoks).
    Kan je wel afvragen waarom er zo weinig inbreng was vanuit de kant van de historici uit de Indische hoek.Of heb ik dat verkeerd gezien ?

    Dat is ook mijn groot bezwaar als je de öudere “versie” van de Indonesische geschiedenis bestudeert.
    Het is zoals ik zeg Sejarah Indonesia versi Belanda.
    Werd vaak halve waarheden vermeld.

  14. Peter van den Broek /

    Indische Nederlanders worden volgens “De slag bij Nieuwpoort” op gezag van het CBS onder indonesiers geplaatst en dat is nog een van de geringe missers. De hele beeldvorming van Indischen bij Nederlanders doet tragikomisch aan.

    Het probleem is dat een historische canon van Nederlands Indie en in het bijzonder de Indischen ontbreekt:: een verzameling van historische gebeurtenissen die in brede Indische kring als van belang wordt aanvaard en daarom algemeen bekend zou moeten zijn.

    Aan het opstellen van een canon zitten veel haken en ogen. Met name bij de Indische Nederlanders in de discussie zal er een direct verband met de vragen over Indische identiteit, de kop op steken.

    Daarnaast zal gewaakt dienen te worden dat de Indische geschiedenis niet vanuit een koloniaal maar Indisch perspectief dient worden bezien.

    Een tweede Lou de Jong dient zich bezig te houden met het canon. Mischien heeft Wim Willems, na het schrijven van de biografie over Tjalie Robinson, tijd en zin zich de Indsiche canon te beschrijven.

  15. surya atmadja /

    Harry says:
    October 29, 2009 at 16:44
    Het punt was dat de roman werd gebruikt als historische bron of om bepaalde beweringen te staven.
    ————————————————
    En dat is waarschijnlijk de reden waarom er zoveel versie van de Nederlands Indische geschiedenis bestaat.

    Zie ook :
    Patrick says:
    October 29, 2009 at 14:33
    Novelles en Romans hoeven weliswaar geen geschiedkundig verantwoorde werken te zijn maar er zijn er voldoende die kunnen bijdragen aan (ondersteunende) inzichten over het sociaal maatschappelijke ‘klimaat’ destijds
    —————————————————————–
    Die hebben in de loop der jaren bijgedragen aan de mythevorming , zelfs constructie van de geschiedenis .
    Gelukkig hebben de jongere generatie wetenschappers , al dan niet uit de Indische hoek de Indische geschiedenis gereconstrueerd.

  16. surya atmadja says:
    October 29, 2009 at 14:18
    Zie ook de discussie tussen Jeroen Brouwer (Bezonken Rood)met een andere schrijver.(Ben de naam even kwijt).
    ====
    je refereert w.s. aan de polemiek tussen Brouwer en Rudy Kousbroek. De laatste verweet Brouwer er van dat hij de beschreven gruwelen (in Bezonken Rood) uit zijn duim had gezogen wat de de laatste min of meer erkende door zich te beroepen op de dichterlijke vrijheid. Het punt was dat de roman werd gebruikt als historische bron of om bepaalde beweringen te staven.

  17. Patrick /

    Novelles en Romans hoeven weliswaar geen geschiedkundig verantwoorde werken te zijn maar er zijn er voldoende die kunnen bijdragen aan (ondersteunende) inzichten over het sociaal maatschappelijke ‘klimaat’ destijds. Ik heb kortgeleden Sleuteloog van Hella Haasse uitgelezen en vond de beschrijvingen bijzonder illustratief en sprekend.

    Daarmee zeg ik niet dat je haar beschrijvingen voor waar moet nemen maar het biedt op z’n minst een alternatief beeld van de samenleving destijds en de aan de oppervlakte niet zichtbare spanningen die tussen groepen wel degelijk aanwezig waren.

    Ned Indie was een klassenmaatschappij maar naar mijn bescheiden mening is iedere maatschappij dat wel, of het geformaliseerd is of niet, het bestaat. Het was volgens mij zelfs niet alleen een klassenmaatschappij langs de ‘ethnische’ grenzen maar evenzo binnen de ‘etnische’ grenzen. Ik ga dan ook mee met Londoh dat Indischen zich naar die verschillende rangen en standen hebben opgesteld en gedragen, dat deden ze al in Ned-Indie en dat hebben ze zeer waarschijnlijk ook grotendeels gedaan na aankomst in Nederland. Je zou in dit licht je moeten afvragen wat hier verkeerd aan is, streven naar ontwikkeling is in essentie bereid zijn afscheid te nemen van delen van je huidige zijn.

    Het is bijna even idioot als de discussie in de USA over de mate van zwart zijn van individuele negers, of de tegenstelling tussen zwarten die succesvol zijn en zij die dat niet zijn, of zij die kiezen voor een extremitische houding tegen de blanke Amerikaan en zij die dat niet doen. Het zijn vaak bizarre discussies die niets veranderen aan de werkelijkheid, beide zijden blijven ‘zwart’.

  18. surya atmadja /

    londoh says:
    October 29, 2009 at 09:25
    Peter schrijft zelf over die oom met zijn onderscheid tussen binnen- en buitenkampers, ook zoiets, alsof voor de een de oorlog erger was dan voor de ander.
    ———————-
    Dacht dat die oom juist wil zeggen dat er geen verschil bestaat tussen de binnen en buitenkampers.Als ik de nu beschikbare artikelen las , en de weinige persoonlijke verhalen hoor had men in het verleden vaak onderscheid gemaakt tussen de ontberingen van de binnen en buitenkampers.

    Ik ken een verhaal van iemand die “vrijwillig” melde bij een kamp , omdat het daar veiliger kan zijn , er wastenminste een zekere “bescherming” van de Japanners.
    Terwijl buiten de chaos en anarchie heerst , met de rondreizende ” rampokkers” etc.
    Ze hadden namelijk een waterput met lugubere inhoud gezien.
    Dus liever in een kamp ipv buiten de kamp te blijven.
    Bleek later dat het niet nodig was , veel van de familieleden waren ook buiten de kamp gebleven , geholpen door hun oude Indonesische buren of personeel.

    Hier kan je ook zien dat er verschillende ervaringen zijn.
    Zelfs over de beruchte vrouwenkamp Kamp Tjideng Batavia heb je verschillende soorten verhalen.
    Zie ook de discussie tussen Jeroen Brouwer (Bezonken Rood)met een andere schrijver.(Ben de naam even kwijt).

  19. Peter schreef : “Ik vind het onderscheid tussen 1ste en andere generaties gekunsteld, geconstrueerd, veelal wordt een scheiding aangebracht tussen, degenen, die Indie aan den lijve hebben ondervonden en degenen die dat niet hebben.”

    Het mag toch algemeen bekend heten dat de Nederlands Indische samenleving een rangen- en standenmaatschappij was. Iedereen zat in een vakje en diende het daarbij behorende gedrag te etaleren, veelal onderdanig. De eerste generatie is daarmee na aankomst in Nederland gewoon mee doorgegaan en zullen latere generaties daar allicht iets van opgepikt hebben. Peter schrijft zelf over die oom met zijn onderscheid tussen binnen- en buitenkampers, ook zoiets, alsof voor de een de oorlog erger was dan voor de ander.

  20. surya atmadja /

    Peter van den Broek says:
    October 29, 2009 at 00:54
    Ik vind het onderscheid tussen 1ste en andere generaties gekunsteld, geconstrueerd, veelal wordt een scheiding aangebracht tussen, degenen, die Indie aan den lijve hebben ondervonden en degenen die dat niet hebben.
    ——————————————————-
    Ik vind het praktisch , anders weet je niet met welke generatie je te maken heb.
    Zelfs bij de 1ste generatie heb je naast sociale en opleidingsverschillen ook grote leeftijdsverschillen.
    Ik kende 1ste generatie Indische Nederlanders die al de 50 of 60 gepasseerd waren .
    Mijn oud kostbaas was al bijna 60 , zijn oudste broer was toen al boven de 75.
    Ik kende ook hun kinderen , die mensen die nu tussen de 60-70 jaar of ouder zijn .
    Soms is het moeilijk om ze af te bakenen gezien de grote leeftijdsverschillen en hun verschillende aankomst in Nederland .Er waren verschillende golven repatrianten tussen 1945 (?) en de jaren 70.

  21. Peter van den Broek /

    Ik vind het onderscheid tussen 1ste en andere generaties gekunsteld, geconstrueerd, veelal wordt een scheiding aangebracht tussen, degenen, die Indie aan den lijve hebben ondervonden en degenen die dat niet hebben. Probleem daarbij is dat de eerste generatie om voor hun moverende en door mij gerespecteerde redenen niet over Indie spraken om hun kinderen niet te belasten. Toch zijn er vele bronnen, Wim Willems mag ikdankbaar zijn dat hij direct Indischen benaderde in zijn onderzoek, beschikbaar die een Indische werkelijkheid laten zien maar veel is nog onzichtbaar. Ik sprak laatst mijn enige overgebleven oom over hoe hij de oorlog heeft overleefd als buitenkamper. Hij haalde eerst rechts uit naar binnenkampers en verhaalde over zijn oorlogsjeugd en hoe hij aan eten kwam, vele Indonesiers waren solidair gebleven met de Indischen, ze waren tenslotte met elkaar opgegroeid. Ik wil de volgende keer met hem over de Bersiaptijd en soevereiniteitsoverdracht praten en zijn verlate emigratie naar Nederland. En natuurlijk over de geruisloze integratie, mijn oom is katholiek dus hij ging naar Limburg, het verplihte spreidingsbeleid. Ik denk dat deze generatie toch wil praten over hun ervaringen want ze moeten opschieten. Ik kn mij soms niet aan de indruk onttrekken dat de eerste, Indische generatie de geschiedenis monopoliseert, aangeeft welke onderwerpen irriteert, welke onderwerpen taboe zijn, hoe de geschiedenis gelezen dient te worden, want zij hebben het meegemaakt. Zo’n houding lijkt me niet bevoordelijk voor de discussie.

    Wat 2de en 3de generatie betreft praat men over verschillende percepties, die ingegevn wordt door verschillende verhalen, dus varianten van geschiedenis. Ik denk dat je veel literatuur en geschiedenis over Indie te lezen om een beeld te krijgen als mondelinge bronnen ontbreken. Het probleem van van alle generaties blijft de lijfelijke onbekendheid met Nederlands Indie, maar dat heoft kennis over Indie niet in de weg te staan.

    Daarom vind ik belangrijk dat de verhalen van de 1ste generatie als bronnen van geschiedenis bewaard blijven, vooral rekening houdend met het feit dat de Nederlandse geschiedenis vooral de koloniale geschiedenis van Nederlands Indie is, geschiedenis beschreven in het belang van de koloniale elite.

    Hella Haase heeft natuurlijk een leuk boekje als Oeroeg geschreven en dat dien je te plaatsen in haar tijd, 1948 was wel een hele roerige tijd in Indie, er waren van die politionele acties en anderen zeggen dat een burgeroorlog aan de gang was maar weer anderen hadden het over een bevrijdingsoorlog en dan over vriendschap tussen een Inheemse en totokjongen te schrijven als vrouw zijnde. Het is en blijft een novelle en kan niet als geschiedkundige bron aangehaald worden. Ik ben nog bezig aan het boek dus laatste opmerking moet nog op zijn waarde getoetst worden.

  22. Patrick /

    Ik zal de volgende keer m’n bijdrage beter nalezen, zie dat er nogal wat woordjes zijn weggevallen….

  23. Patrick /

    Ik bedoel te zeggen dat ik me afvraag of generalisatie van de ‘Indische situatie’ (het vroeger en of versus nu) er juist de oorzaak van is dat er over en weer zoveel onbegrip, binnen generaties en er tussen. Als je de verschillende geschiedschrijvingen van ‘onze’ bevolkingsgroep op de verschillende websites b.v. dan kan het onmogelijk om een en dezelfde groep gaan. Door het generaliseren wordt volkomen voorbij gegaan dat de Indische groep niet in te delen is op basis van louter gemene delers. Eerder een gedeeld kenmerk (gemengde afkomst) en veel variaties. Qua opleiding, maatschappelijke status, woonplaats et cetera. Kortom, ik heb de indruk dat juist ongenuanceerd generaliseren een opbouwende discussie tussen de generaties kan belemmeren terwijl men daar juist naar op zoek zijn!

  24. surya atmadja /

    Patrick says:
    October 27, 2009 at 14:15
    quote van Surya Atmadja :
    “De constatering dat er geen communicatie mogelijk was tussen de tweede en eerste generatie vind ik te generaliserend en wellicht als conclusie ook in de verkeerde richting wijzen. Ik herken het bij mezelf helemaal niet en bij voldoende anderen in mijn omgeving niet minder.
    ———————————————–
    Het is ook een beetje generaliserend bedoelt.
    In verschillende oude discussies werd het aangevoerd als te weing communicatie tussen de 1ste generatie en 2de generatie.
    Ik zat bijna 7 jaar lang tussen de 1ste Gen, en 2de generatie , en en tot heden heb ik nog steeds kontakten met de jongere deel van de 2de oude generatie ,inmiddels vaak de 70 gepasseerd.
    In de meeste gevallen hoor ik alleen maar leuke anecdotes , verteld door de 1ste Gen over hun Indie tijd. Over hun problemen in de bersiap en kampentijd heb ik weinig gehoord .
    Ook over hun plaats in de samenleving in Nederlands Indie , hun relatie met de Nederlanders(totok) en de “Inlanders” .
    Had altijd gedacht dat ze in een aparte levensruimte leven , zoiets als een “buffer” tussen de Nederlanders en “Inlanders.”
    Mijn persoonlijke ervaring tijdens mijn froebel school in Djakarta en lagere school van IEV heeft bijgedragen tot een bepaalde beeldvorming van de Indische Nederlanders.
    De weinige verhalen die ik van mijn ouders (Indonesiers) gehoord hebt en het lezen van de boeken van Charlie Robinson en andere “koloniale” verhalen heeft de puzzel een beetje compleet gemaakt.

    Ook moet men rekening houden dat 50-60 jaar geleden de relatie tussen ouders en hun kinderen iets anders is dan in de huidige situatie.
    Ik denk niet dat de ouders van toen zo maar hun verdriet, mislukkingen , frustraties etc met hun kinderen bespreken.
    Uiteraard zijn er altijd uitzonderingen of je hoort het via via.

    Waar moeten de 2de* Generatie toen hun informatie krijgen ?
    Veel van de thema’ s lagen vaak nog in de taboesfeer , of zijn bronnen nog niet geopend en bestudeerd .

    De 3de Gen. heeft nu makkelijker , veel bronnen zijn geopend , de taboes worden
    opengebroken ( voorbeeld de Njai) , internet is voor iedereen bereikbaar.
    De film Djangan Loepah is ook zo’ n voorbeeld , ik heb de film nog niet gezien , maar de verhalen zijn dezelfde verhalen die ik uit de monden van de 1ste Generatie heb gehoord.

    *De kleine kinderen van de 1ste Generatie die meekwamen en die in Nld geboren zijn .
    Hun Indisch zijn en hun belevingen waren ook anders.

  25. Patrick /

    quote van Surya Atmadja :
    “Dezelfde proces zoals bij de 2de Generatie heeft plaatsgevonden.
    Toen was er geen communicatie mogelijk met de 1ste Generatie.
    En toen was het (bijna) te laat , men moet reconstrueren , of zwaar leunen op de officieele Nederlandse geschiedschrijving , vaak geschreven door Nederlandse totoks.”

    De constatering dat er geen communicatie mogelijk was tussen de tweede en eerste generatie vind ik te generaliserend en wellicht als conclusie ook in de verkeerde richting wijzen. Ik herken het bij mezelf helemaal niet en bij voldoende anderen in mijn omgeving niet minder. Wat me wel duidelijk is is dat niet iedereen in dezelfde mate interesse heeft in geschiedenis en meer in het bijzonder die van Ned-Indie. Ik vraag me af of dat vreemd is, alsof de gemiddelde Nederlander zijn/haar staatsgeschiedenis op een acceptabel niveau kent. Het kan in ieder geval voor een bovengemiddelde ernstig tegenvallen.

    Dat er sprake is geweest van trauma’s bij de eerste generatie is onmiskenbaar en zal best mede oorzaak zijn voor gevallen van ‘miscommunicatie’ maar of je daarmee kan stellen dat er geen communicatie mogelijk was tussen de eerste en tweede generatie gaat mij te snel. Wat mezelf betreft: ik heb me suf gevraagd en ze hebben me suf geantwoord, niet iedereen maar meer dan voldoende wel.

    Wat eerder een punt is: een beeld van het Indisch zijn alleen van je ‘naaste familie’ verkrijgen. Het kleurt het beeld naar mijn idee naar een vorm van persoonlijke geschiedschrijving die vaak in nuance (te) sterk afwijkt van het grotere plaatje dat een vollediger inzicht verschaft. Zijn er niet veel meer bronnen die ieder van ons een verhelderend en inzichtelijk beeld kunnen verschaffen. Lees romans Hella Haase (niet alleen Oeroeg) en anderen om een beeld te krijgen van verhoudingen, bezoek eens een gespecialiseerde bibliotheek et cetera. Niet om een perfect voorgekauwd plaatje voorgeschoteld te krijgen maar om zelf een beeld samen te stellen.

    Praat vooral ook met de tweede generatie over wat ze wel weten maar doe dat dan bij voorkeur zonder vooraf al een aantal vooringenomen boute stellingen op tafel te leggen zoals “geruisloze assimilatie van de eerste de tweede generatie”. Dat praat namelijk makkelijker….

  26. Hoe men zich voelt is een individuele zaak, lijkt me. Ik zou trouwens niet weten wat dat is “Indisch voelen”. Ik ben van mening – en is niet meer dan dat, een mening – dat Indisch slaat op de Nederlands-Indië en dat het op houdt met de generatie van mijn ouders. Overigens begrijp ik dat “geen communicatie mogelijk met de 1e generatie” niet. Ik herken het niet en hoe komt men dan al die verhalen over het oude Indië, de bezettingstijd en de zgn. “bersiap” tijd? Ik ken ze van mijn ouders, ooms en tantes. 1e generatie dus.

  27. surya atmadja /

    Het is een reactie op wat Ed Vos schreef : ” dat voor velen “indisch” gewoon een holle kreet is, gebakken lucht. Anstiel”

    Mijn vraag is , wie is die ” velen” .
    En kan je een grote groep mensen , medelanders die Indisch voelen al dan niet bewust of onbewust als gebakken lucht ziet ?

    Ik hoorde Mevr W van Dort het zeggen in een tv programma.
    De juiste getal zal wel zweven tussen 300.000 en 1000.000.
    Hoeverre ze Indisch voelen moeten ze zelf uitmaken.

    Een algemene opmerking :
    Ik vind een beetje vreemd dat in deze topic vaak “oudere” Indische Nederlanders en een verdwaalde Indonesier met elkaar ” discussieren”.
    Waar zijn de jongere gebleven , waarom doen ze niet mee aan de discussies ?
    Zijn ze bezig met andere zaken zoals studeren , carriere maken ?
    Of kom het pas later , als ze een stukje ouder wordt.?

    Dezelfde proces zoals bij de 2de Generatie heeft plaatsgevonden.
    Toen was er geen communicatie mogelijk met de 1ste Generatie.
    En toen was het (bijna) te laat , men moet reconstrueren , of zwaar leunen op de officieele Nederlandse geschiedschrijving , vaak geschreven door Nederlandse totoks.

    Gaat het ook gebeuren bij de 3de generatie ?
    Hoop van niet.

  28. surya atmadja says:
    October 26, 2009 at 21:02
    Ik vraag me af waarom het Indisch zijn voor velen ( wie is die velen ?) gewoon een holle kreet is, gebakken lucht ?
    Is het dan aanstellerij van een bepaalde groep waarvan men zegt dat het bijna 1000.000 mensen zijn ?
    Misschien omdat het niet duidelijk is wat “Indisch zijn” is ? Of omdat het gebruikt wordt om interessant te doen? Om zich te willen onderscheiden op feestjes en partijen? Zoals het hebben van een bijzonder tattoo.
    =========================
    En wie is ‘men’ en hoe komt men aan dat getal? Het CBS geeft een nogal vage definitie van het begrip ‘Indisch’ en zegt zelf dat het niet goed vast te stellen is, laat vervolgens iedereen – inclusief de blanke Nederlanders – binnen die vage definitie vallen en stelt de grens bij de 2e generatie. Ze erkent dus geen 3e generatie. Op basis daarvan concludeert ze dat de groep gaat afnemen of al aan het afnemen is.

  29. surya atmadja /

    Ik vraag me af waarom het Indisch zijn voor velen ( wie is die velen ?) gewoon een holle kreet is, gebakken lucht ?

    Is het dan aanstellerij van een bepaalde groep waarvan men zegt dat het bijna 1000.000 mensen zijn ?

    Anstiel is petjoh , van aanstiel .
    Wordt alleen maar gebruik door oude Indo’ s .

  30. Peter van den Broek /

    Citaat Ed Vos “Degenen die lijstjes opstellen met kenmerken van “Indisch”, raad ik dan ook ten zeerste aan een behoorlijke tijdje in een javaans (kan ook een ander gezin zijn) te verblijven en mee te doen aan slametan, upacara, naar een moskee gaan en dergelijke.
    Dan kom je pas achter wie of wat je ben, en dan zal blijken dat voor velen “indisch” gewoon een holle kreet is, gebakken lucht. Anstiel”

    Dus van onze guru moet ik naar zo’n Javaans gezin gaan en meedoen om er achter te komen wie en wat ik ben. Ik vind dat van de zottekes om helemaal naar Indonesie te gaan om er achter te komen wie of wat ik ben, gewoon in Duitsland of Italie werken en dan weet je gauw dat je anders ben . Dat zijn dan van die post- of meta-Indischen die zgn hun roots zoeken in Indonesie, ik dacht dat onze roots in Ned. Indie lagen, ik heb in Indonesie niks meer te zoeken behalve als tourist. Wel werd ik na een maand door Indonesiers in het bahasa aangesproken want ik zag en bewoog er als een Indonesier uit.

    Ik heb in het buitenland eigenlijk de betekenis van het Indisch-zijn gevonden want je wordt er dagelijks om gevraagd en dan moet je je wel met het Indisch-zijn confronteren, wil je niet in een echte identiteitscrisis raken. Een beetje praten over Indisch eten of de botol tjebok en de wajangpop houdt het gesprek op gang maar je gaat zelf tenonder aan stereotypen. Om dat af te doen als holle kreet of gebakken lucht zegt meer over de benadering van onze goeroe en zijn kennis van de Italiaanse taal (aria fritta is gebakken lucht en past in de Italiaanse eettraditie)

  31. surya atmadja /

    Harry says:
    October 26, 2009 at 17:54
    Ik heb twee jaar in Korea gewoond en gestudeerd en dagelijks Koreaans gesproken. Mijn grootste ontdekking en ‘eye-opener’ was dat ik toch heel erg Nederlands was; hoe meer ik begreep van de taal en dus de manier van denken, hoe meer ik besefte dat ik het mijn manier van denken niet was en nooit zal zijn.
    –etc.
    ———————————————————-
    Kan ik alleen maar beamen.
    Ik spreek dagelijks Nederlands , droom , vloek en schrif in het Nederlands al dan niet met taalvauten.
    Woon ook al 40 jaar in Nederland .
    Ben ik een Nederlander , of voel ik me een Nederlander ?

    Antwoord , is kort .

    NEE.

    Aan de andere kant kan het verwarrend zijn als je denkt dat je Nederlander ben (bule) en dan blijkt dat je in Nederland als een Indo wordt gezien naar aanleiding van je uiterlijke kenmerken) of als Westerse Allochtoon wordt gezien volgens de CBS .

  32. Ik heb twee jaar in Korea gewoond en gestudeerd en dagelijks Koreaans gesproken. Mijn grootste ontdekking en ‘eye-opener’ was dat ik toch heel erg Nederlands was; hoe meer ik begreep van de taal en dus de manier van denken, hoe meer ik besefte dat ik het mijn manier van denken niet was en nooit zal zijn. Niet dat ik die andere denkwijze als negatief zie of afwijs. Integendeel, ik heb er grote waardering voor, het is alleen niet de mijne.

    De vragen wie ben ik e.d. stel ik allang niet meer, omdat ik daar inmiddels al achter ben. Een tijdje in een totaal andere cultuur onder gedompeld zijn zonder contact met iets wat bekend is, maken je heel snel duidelijk wie of wat je bent. Althans dat is mijn ervaring. Het is iets wat ik een ieder aan kan raden die een identiteitsprobleem meent te hebben.

  33. Peter van den Broek /

    Aangezien Nederlands mijn dagelijkse taal is ben ik Nederlander, zonder me volledig Nederlander te voelen, maar evenmin Indisch, Duits, Javaans of Indisch.

    De belangrijkste vragen, met betrekking tot identiteit, die elk mens periodiek stelt zijn: wie ben ik, wat ben ik , waar kom ik vandaan en waar wil ik naar toe?

    Aangezien Nederlands niet mijn dagelijkse taal is ben ik geen Nederlander, maar evenmin Italiaan, Duitser, Engelsman, dat zijn die talen die ik op een doordeweekse dag spreek, ik werk namelijk veel met het buitenland……….Het is wel een lijstje onzin die je daar achterelkaar neerzet. Ik denk dus ik ben in wat voor taal danook, ikzelf denk niet meer naar in welke taal ik denk want dat is verloren tijd. En dat periodiek stellen van vragen lijkt me wel zo goedkoop nadat je dat 3 keer in Nederland gedaan heb dan ga je toch rustig weer verder met pils drinken, daar schiet je weinig mee om. .. Ga eens een tijdje in het buitenland werken of studeren, niet met vakantie want dat is wel erg goedkoop. Volg Ger Groot (Prof Filosofie enliteratuur,zie artikel van 24.10 in het NRC zelfkennis door studeren in een vreemde taal in een ander Europees land. Gewoon jezelf en je taal ter discussie stellen, misschien komen we dan in een andere levensfase en ga je andere vragen stellen.

  34. Ed schreef: “Wat een reacties allemaal. Ik heb ze niet allemaal gelezen, maar ik wil best een korte reactie geven.”

    Bij veel reacties ben ik afgehaakt, met een behoorlijke dosis medelijden denkend “Wat een getob allemaal, ”het lijkt wel graven in een immense berg los zand, niets te vinden, aandachttrekkerij. Wat is er nou vandaag de dag in Nederland zo bijzonder dat men van gemengde bloede is, misschien ergens in de weilanden te Friesland, achter een of ander hunebed in Drente. Echter in het westen des lands stikt het van de “mixtiezen”. Zelf ben ik er ook eentje, voor de helft Engels, de rest Amsterdams – Duits – Joods. Dit ligt allemaal keurig gesorteerd op mijn bovenkamer en pak ik er af en toe iets van af om te gebruiken, ik ben blij dat ik dat allemaal van Mama Natuur heb meegekregen. Ach om mijn naam werd vroeger op school gelachen, maar ik lachte van harte mee, het rosse haar vergrijst inmiddels.

    Indo’s ken ik al heel lang, in mijn jeugd waren zij de enigen van buitenlandse afkomst die voorradig waren, gelijkgestemden. Zij zijn later in mijn leven voor mij misschien de aanleiding geweest voor een 19-jarig durend verblijf op Java. Op Java heb ik overigens veel aangetroffen van wat sommigen Indo-cultuur noemen. Ik zou de zoekers sterk aan kunnen raden eens een bezoek aan dat eiland te brengen, want daar liggen veel wortels en misschien geeft zo een bezoek wat geestelijke rust. Buiten de grote steden is Java een schitterend eiland, en zeker de kampongbewoners zijn zeer beleefde en aardige mensen, als je niet op hun voortdurende gezeur om “uang” en “duit” let. Als je ze beter leert kennen dan zijn die lieve goedlachse mensen eigenlijk vreselijke klagers, iets dat ik bij diverse Indo’s die hier schrijven ook aantref. Tussen () Voor mensen die van goed en gezond eten houden is Midden-Java een paradijs. Overigens tref je al de geschetste problemen niet aan bij de Molukkers, die vormen een sterke eenheid met echt een eigen cultuur, zelfs een eigen taal, hoewel de achtergrond van deze mensen vaak dezelfde als die der Indo’s is.

    Wat het artikel van Patrick betreft, hij had wat mij betreft kunnen volstaan met een mooie kleurrijke graffiti op een metrowagon”Iemand is wie hij is en gelukkig ben ik wie ik ben” ik zie het al voorbij flitsen.

    Voor hen die blijven zoeken en tobben en Java te ver en te eng is zou ik willen zeggen: Meldt jezelf aan bij een dichtbij zijnde kerk, moskee of sekte. Voor een Indische psychiater of psycholoog zie ik bergen werk en een gouden toekomst. Het is zonde van je tijd om je leven aan dit getob te wagen, want je aanwezigheid alhier op dit aardrijk is eenmalig, dat geldt zowel voor Indo’s en andersdenkenden.

  35. surya atmadja /

    Ed Vos says:
    October 24, 2009 at 12:50
    Wat een reacties allemaal. Ik heb ze niet allemaal gelezen, maar ik wil best een korte reactie geven.
    Aangezien Nederlands mijn dagelijkse taal is ben ik Nederlander, zonder me volledig Nederlander te voelen, maar evenmin Indisch, Duits, Javaans of Indisch.
    —————————————————-
    En hoe zit dat dan met een Marokaanse of Turkse migrant die in Nederland geboren en
    en groot gebracht werd ? Dus ook naar school gegaan ?
    Hij/zij spreken ook Nederlands , eventueel met dialect als ze in Limburg of Brabant of Twente wonen .En sommigen zijn ook Nederlanders , omdat ze de Nederlandse paspoort hebben.

    Kan men die gaan vergelijken met de 2de en 3de generatie Indische Nederlanders ?
    Hebben ze identiteitsproblemen ?
    Zo ya in welke opzichten hebben ze dezelfde kenmerken.
    Zo niet , wat zijn de verschillen dan .

    Bij de 1ste Generatie Indo/Ind.Nederlanders spelen de identiteitsproblemen niet , ook bij de meeste 2de generatie .

  36. @ Harry

    “Afkomst is alleen belangrijk als er een enge gen ergens in de stamboom op de loer ligt.”

    Nou Harry, dan ben ik vooral op internet veel van dat soort enge gennetjes tegengekomen, Ze hadden 1 ding gemeen: het waren betweterige “hollandse koloniale genen” ;-) met een Indische wolk om zich heen.

  37. Wat een reacties allemaal. Ik heb ze niet allemaal gelezen, maar ik wil best een korte reactie geven.
    Bij alles wat ik heb uitgespookt heb ik me nooit afgevraagd of dat nu typisch Hollands was of Indonesisch of Indisch, of Duits of Balinees. Zoals menigeen op dit blog weet heb ik dit “soort” voorouders.

    Het zou me een worst wezen, en waarom zou ik ervoor kiezen om me Balinees, Javaan, Duitser, indo(?) e.d. te voelen en in onderhavig geval Indisch. Wat win ik er mee?
    Ik heb als enigskind mezelf altijd al als een eingelgaenger gevoeld, met het gevolg dat ik meer toeschouwer was dan dat ik maniakaal deelnam aan groepsactiviteiten om er maar bij te behoren.

    Een van de interessantste vragen die men nog steeds stelt is : spreek jij Maleis (bahasa Indonesia). Het had evengoed kunnen zijn: spreek jij Duits, Balinees, Javaans.
    Ik dank mijn ouders op mijn blote knieen dat ik nog wat javaanse en indonesische woordjes ken en daarmee ook nog eenvoudige zinnen kan formuleren.
    De taal immers, die jij spreekt is bepalend voor jouw denken en jouw gedrag.
    Aangezien Nederlands mijn dagelijkse taal is ben ik Nederlander, zonder me volledig Nederlander te voelen, maar evenmin Indisch, Duits, Javaans of Indisch.

    De belangrijkste vragen, met betrekking tot identiteit, die elk mens periodiek stelt zijn: wie ben ik, wat ben ik , waar kom ik vandaan en waar wil ik naar toe?
    De een kiest dan op een geven moment om een werelddreis te maken, de ander om rechter te worden, te trouwen, of Indonesische talen en culturen te studeren.

    Ik ben immers geen vondeling die via opsporing verzocht probeert zijn natuurlijke ouders pprobeert te achterhalen?

    Degenen die lijstjes opstellen met kenmerken van “Indisch”, raad ik dan ook ten zeerste aan een behoorlijke tijdje in een javaans (kan ook een ander gezin zijn) te verblijven en mee te doen aan slametan, upacara, naar een moskee gaan en dergelijke.
    Dan kom je pas achter wie of wat je ben, en dan zal blijken dat voor velen “indisch” gewoon een holle kreet is, gebakken lucht. Anstiel.

  38. surya atmadja says:
    October 24, 2009 at 09:59

    Mijn vraag is , wat gebeurt er dan als er geen geruststellende gevoel bestaat en dat de groep waar je denkt te behoren min of meer niet identiek is .
    Omdat de stamouders uit verschillende volkeren zijn samengesteld ?
    =====
    Als ik het citaat goed begrijp komt het geruststellende gevoel voort uit het feit dat men deel uit maakt van een groep waarmee men overeenkomsten heeft, zich aan gelijk voelt. Als er een groep is waaraan je niet identiek bent kan daar geen gerustellend gevoel uit voortkomen. En als de groep intern niet identiek is, spreek je dan nog wel van een groep?

    Het is nu eenmaal het lot van de mens om stamouders uit verschillende volkeren te hebben. En dat is eigenlijk maar goed ook, anders krijg je inteelt met allerlei enge ziektes. Als je ver genoeg terug gaat vind je van alles in de voorouderlijke lijn. Als men daardoor in een identiteitscrisis raakt is het tijd voor psychotherapie.

    Als er één ding is wat ik van mijn Indische achtergrond heb geleerd dan is het vooral het gedoe over afkomst e.d. niet serieus te nemen. Omdat er in mijn omgeving zo overdreven mee werd omgegaan ben ik er over na gaan denken en lezen om tot de conclusie te komen dat het veelal gebakken lucht is. Afkomst is alleen belangrijk als er een enge gen ergens in de stamboom op de loer ligt.

  39. surya atmadja /

    Ronald Hünneman says:
    October 23, 2009 at 14:53
    Patrick Neumann heeft een probleem dat voortkomt uit een verkeerde
    opvatting van het begrip identiteit. Ik denk dat het zelfs een voor de
    geestelijke gezondheid gevaarlijke opvatting is, die ook in veel
    reacties is terug te vinden.
    ———————————
    Een citaat van Verhaeghe :
    Identiteit etymologisch gesproken verwijst naar het geruststellende gevoel deel uit te maken van een groep waaraan men min of meer identiek is – het Latijnse identitas betekent ‘gelijkheid’ (pagina 13).

    Mijn vraag is , wat gebeurt er dan als er geen geruststellende gevoel bestaat en dat de groep waar je denkt te behoren min of meer niet identiek is .
    Omdat de stamouders uit verschillende volkeren zijn samengesteld ?

  40. Patrick Neumann heeft een probleem dat voortkomt uit een verkeerde
    opvatting van het begrip identiteit. Ik denk dat het zelfs een voor de
    geestelijke gezondheid gevaarlijke opvatting is, die ook in veel
    reacties is terug te vinden.
    Mijn uitgebreide analyse staat op:

    http://www.liaturches.nl

    Groet,

    Ronald.

  41. Ach misschien wel, maar dit is de 21ste eeuw en ik blijf hopen dat de ratio wat hoger gewaardeerd gaat worden. Ik weet ook wel dat ik tot een minderheid (sic!) behoor wat dit betreft. Aan de andere kant geloof ik in de cycli van de geschiedenis; er komt weer een tijd dat verstand en intellect weer gewaardeerd gaan worden en de rioolgeuren die nu salonfähig zijn weer terug gestopt worden waar ze horen: in de riool.

  42. Harry wat klink jij heerlijk idealistisch, een beetje naïef misschien, want van nature staat de mens angstig en wantrouwend tegenover alles wat er vreemd en anders uitziet of een vreemde geur afgeeft. Een achtergebleven dierlijk instinct ;-)

  43. Aangezien er tussen mensen heel weinig genetische variatie is, is het onzien om over rassen te spreken als het mensen betreft. De indeling in mensenrassen is een achterhaald 19e eeuws begrip. Ik zou er voor willen pleiten om het als achterlijk te bestempelen. Wat het in feite ook is. De mate van geloof in die indeling toont de mate van geestelijke onderontwikkeling, zeg maar.

  44. surya atmadja /

    Peter van den Broek says:
    October 22, 2009 at 15:43
    Indische Nederlanders, die uit Indie kwamen spreken ABN en dan spreek ik niet over de staatsbank, zijn met God, Koningin en Vaderland opgegroeid en mochten er zelf voor sterven, groeiden op in de Nederlkandse cultuur, zaten zelf op Nederlandse scholen en leerden of all places in indie het treinboekje van Hoogezand naar Sappemeer uit hun hoofd, waren tevens Katholiek en protestants.
    —————————————-
    Volgens CBS jaarboek van 1941 (1 jaar voor de komst van de Japanner) waren 172.089 Europeanen die Nederlands kunnen schrijven .Bij de Indonesiers waren het 187.708 mensen.
    Het waren cijfers van 1930.

    Volgens de cijfers van 1939-1940 hadden 55.025 Europeanen die de Nederlandse scholen hadden bezocht , vanaf de Lagere School (ELS-HIS) t/m Universitaire onderwijs (245).
    Bij de Indonesiers (” inlanders” ) waren het 125.000 ( afgerond) waarvan 637 de universiteit hadden gevolgd.

    In mijn kinderjaren heb ik de froebelschool en de IEV lagereschool gevolgd in Djakarta , en voorzover ik me kan herinerren zijn veel van mijn Indisch Nederlandse klasgenoten niet echt goed ingevoerd waren met de Nederlandse cultuur.
    In tegen stelling tot de generatie van mijn ouders , die alle sloten en kleine stationetjes van de verre Nederland zo kan opdreunen.

    Als men vanuit gaat van ongeveer 300.000 repatrianten dan waren er ongeveer 16% die echt een Nederlandse scholing hadden gevolgd. En de rest dan ?
    Tenminste volgens de cijfers van CBS (Statiscal pocketbook of Indonesia 1941 ) Dept of Econ.Affairs Central Bureau of Statistics .
    G.Kolf & Co Batavia-C

  45. @ Londoh; Om Papua’s lachen Javanen zich een ongeluk, heb ik me vaak ten zeerste over verbaasd en ben er nooit achter gekomen waarom.

    Grappig Lon’,… dr bestaat een theorie dat “zwart van de zonde” sloeg op de rassen van mensen, wo. de Afrikanen en Hindoes naast het gele en rode ras. Het “witte” en “edele” ras zou uit de laatste IJstijd zijn voortgekomen vanuit het Hoge Noorden. Door bv. de lage haargrens van bepaalde Hindoes werden zij met de aapachtigen vergeleken, zo ook de wandan!
    Groet Roy

  46. Surya Atmadja schreef: “Zijn woorden waren : ze zijn zo zwart als areng(Arang= houtskool) maar gedragen zich als een Belanda .”

    Typisch het racisme dat op Java zo goed in de vruchtbare aarde aldaar valt, een zwarte is primitief, een witte is beschaafd. Op Java zeggen ze “Putih bersih, hitam kotor”. Je zal ook zelden op Java iemand met een donkere huidskleur in een hoge functie aantreffen. Om Papua’s lachen Javanen zich een ongeluk, heb ik me vaak ten zeerste over verbaasd en ben er nooit achter gekomen waarom. In Javaanse ogen zijn mensen met een witte huidskleur aantrekkelijker en slimmer, zwarten nergens voor geschikt, ten hoogste als boer en dan worden ze nog zwarter door het werk onder de brandende zon. Was het voorheen in Indo-kringen niet ook zo, dat men liever lichte kindertjes dan donkere had, die eeerste hadden betere kansen in de samenleving. Een vaak gehoorde uitdrukking in de “goede” oude Tempo Doeloe tijd was toch “Zo zwart als mijn laars” Dubbel op, want de laars schoeit ook de voet die de onreine aarde beloopt

  47. Peter van den Broek /

    Rectificatie: “aanpassen”, “integreren” of “inburgeren”.
    Dat is ook zo’n post-koloniale reflect waarin Indischen gezellig aan meedoen. Ik word al doodziek als ik het cliché, het Indisch sprookje hoor over de geruisloze integratie. Indische Nederlanders, die uit Indie kwamen spreken ABN en dan spreek ik niet over de staatsbank, zijn met God, Koningin en Vaderland opgegroeid en mochten er zelf voor sterven, groeiden op in de Nederlkandse cultuur, zaten zelf op Nederlandse scholen en leerden of all places in indie het treinboekje van Hoogezand naar Sappemeer uit hun hoofd, waren tevens Katholiek en protestants.

    Dus ik vraag me af waaraan we ons moeten aanpassen, misschien niet meer dan 1 keer per dag naar bad gaan of niet meer de botol tjebok gebruiken maar wc-papier of lekker gierig zijn. Ik las een verhaal dat een Nederlander na 3 maanden buitenlands verblijf zijn moerstaal niet meer sprak. Ik zou zo’n aan Alzheimer lijdende randdebiel gelijk naar een inburgeringscursus sturen.

  48. Peter van den Broek /

    Ik vind die hele kleurendiscussie ook zo’n post-koloniale reflex, wel belangrijk in de Ned.Indische kontekt, in dei tijd dan waar een colour-line een belangrijke rol speelt of een. Zo ook de half-bloed/volbloed terminologie maar ook de %-kwestie (vb.. ik ben 13% Italiaans) is meer een koloniale duiding maar wat voor relevantie dat heeft in de identiteitsdiscussi mag iemand van die luitjes mij uitleggen. er zijn veel post-koloniale clichés, vooroordelen blijven hangen als ik die discussie volgt en ik wil daar graag onderuit anders schieten we niks met ons Indisch zijn, we moeten het wel tonen boven NAP-niveau ik wil graag een geengageerde (kijk maar even na in Wikipedie) dus moderne Indo horen. Ik ben Indo….dus……

    En over dat aanpassen, als dat niet nodig is en dat is in mijn geval zo doe ik dat niet of dat moet het cappucino drinken in de ochtend maar dat vind ik wel botol tjebok niveau

  49. Harry Sihan /

    surya atmadja says:
    October 21, 2009 at 16:42
    Er zijn uitzonderingen.

    Die wat mij betreft de regel ontkrachten. Ik blijf het een raar woord vinden: halfbloedje. Als men uitgaat van een vermenging van genen dan valt iedereen onder dat label.
    ====
    surya atmadja says:
    October 21, 2009 at 16:42
    Zijn woorden waren : ze zijn zo zwart als areng(Arang= houtskool) maar gedragen zich als een Belanda .
    =====
    Het lijkt me dat, zeker in een tijd waar kleursverschil voor een belangrijk deel je positie bepaalde, deze zwarte Nederlanders niet erg hoog kwamen. Zeker als ze zich nog eens met een inheemse trouwden. Mijn vader was ook nogal donker en de reacties waren er ook naar toen mijn ouders trouwden, als ik de verhalen mag geloven. Hij werd in ieder geval nooit voor vol aangezien door zijn schoonfamilie.

  50. surya atmadja /

    Quote:
    Dat klopt toch niet helemaal. Ik ken een familie waar nog geen “blanke” gen bij zit. De voorvader, geboren uit een verbintenis tussen een Afrikaanse soldaat en een inheemse schone, nam zelf ook een inheemse tot vrouw. Zijn zoon inmiddels gelijkgesteld met de Europeanen, volgde zijn vader’s smaak en trouwde een inheemse dame.
    etc
    ——————————————————–
    Er zijn uitzonderingen.
    Zoals bij de ” gelijkgestelden” .
    Ik kan nog herinneren de verhalen van mijn (“Inlandse” ) ouders , pribumi asli.
    Ook de verhalen van mijn vader over zijn broers / zusters.
    Bij de E.L.S behoorde hij zijn zuster-broers tot de uitzonderingen , en hij was vaak verbaasd over het gedrag van sommige Indische Nederlanders of Indo tegenover die paar “Inlandse” schoolgenoten.
    Dezelfde verhaal gebeurde ook bij vervolgonderwijs en hogeronderwijs..
    Vertelde over ” Zwarte Nederlanders” die zicht vreemd gedragen tegenover de Inlandse schoolgenoten.
    Zijn woorden waren : ze zijn zo zwart als areng(Arang= houtskool) maar gedragen zich als een Belanda .

Leave a Reply

*