Indotiteit – Identiteitscrisis (deel 2)
October 13, 2009 by: Patrick Neumann
Mijn verleden is niet meer te veranderen. Hoe graag ik dat ook zou willen. Waarschijnlijk zat ik dan nu niet in een identiteitscrisis. Ik wil echter benadrukken dat ik hiermee niet mijn achtergrond bedoel. Iemand is wie hij is en gelukkig ben ik wie ik ben. Een èchte Indo van vlees en bloed. Wat dat dan ook mag betekenen en ongeacht het percentage Nederlands bloed dat door mijn aderen stroomt. Want zoals lezers terecht opmerkten/vroegen, n.a.v. mijn vorige stuk: Bij hoeveel procent meer of minder gaat Patrick Neumann zich ook Indo voelen?
Het ligt dus overduidelijk aan mij. Ik heb vaak het gevoel gehad dat ik niet bij de Indische gemeenschap hoor. Hoe komt dat? Ik ben van mezelf sowieso onzeker, dus dat kan het probleem zijn. Of is het gevoel van er niet bijhoren juist Indisch? Sommigen zullen nu ongetwijfeld afhaken en denken: ,,Neumann, zit niet zo te zeiken!” Voor die mensen heb ik alle begrip, maar ik weiger om mijn schouders op te halen en te doen alsof ik heel goed weet wie ik ben. Dan zou ik mijn afkomst negeren en de Indische gemeenschap waarschijnlijk een kleffe, benauwende kliek vinden die zich naar mijn mening teveel en te vaak aanstelt en bij mezelf denken: ,,Ik doe toch ook normaal?” Dat zou pas erg zijn. En bovendien getuigen van weinig waardering (i.p.v. respect, zie mijn vorige verhaal) naar mijn familie en in het bijzonder mijn opa en oma. Een leven als Hollander is voor mij dan ook geen optie.
Ik ben voor veel mensen die mij niet kennen, op het eerste gezicht, simpelweg een allochtoon. Dat weet ik zeker. Het is in het verleden een aantal keer voorgekomen dat ik, bij het betreden van een pizzeria, werd aangesproken in het Italiaans. Eenmaal heb ik een discussie gehad met een Italiaan, omdat deze man er zeker van was dat ik bij zijn volk hoorde. Toen durfde ik nog te zeggen dat ik toch zeker zelf wel wist wie ik was, maar sinds ik ben gevraagd om voor Indisch 3.0 te schrijven weten wij allen wel beter.
Dat mensen mij soms zien als een Italiaan, Spanjaard of Braziliaan i.p.v. Indo is voor mij nog wel overkomelijk, want het levert soms leuke gesprekken op. De manier waarop ik word benaderd is daarnaast vaak vriendelijk en onschuldig. Wanneer ik in het dagelijks leven echter word weggezet als Marokkaan of Turk, worden de reacties al een stuk minder aangenaam. Vroeger werd ik als kind af en toe uitscholden voor kankerturk of riep men: ,,Rot op naar je eigen land!” Eén keer ben ik na die laatste opmerking gaan inslaan op de roeper. Ik was twaalf jaar en totaal geen vechter (nog steeds niet), maar ik voelde zoveel onmacht. Ik was toch al in mijn eigen land?
Dergelijke situaties heb ik ook als volwassene meegemaakt. Twee voorbeelden: Ik liep een keer in Groningen in een winkel met mijn koptelefoon op, maar had de muziek niet aan. Hoor ik achter mij een personeelslid tegen een collega zeggen: ,,Hou jij die Marokkaan met die oordopjes even in gaten?” En toen ik twee kaalgeschoren mannen in bomberjack liet oversteken, terwijl ik voorrang had, riepen ze: ,,Bedankt hè, Mohammed!” Vooral het cynische toontje was erg naar. Aan de andere kant telt dit voorbeeld niet, want ik was zelf ook aan het generaliseren. In mijn hoofd had ik ze namelijk meteen bestempeld als skinheads.
Dit alles heeft mij zo gevormd dat ik me nooit een echte Nederlander zal voelen. Mijn (Nederlandse) vrienden maken daar dankbaar gebruik van. ,,Kijk ons eens multiculti zijn met die allochtoon in ons midden…”
Mijzelf Turk of Marokkaan voelen is overigens geen optie. Ik ben opgegroeid met Turkse en Marokkaanse leeftijdgenoten en in hun ogen was ik toch de blanke Nederlander met een getinte huidskleur. Verder hou ik ook teveel van varkensvlees, maar dit terzijde.
Zoals ik aan het begin al schreef ben ik onzeker. Volgens een psycholoog bestaat de kans er dat ik mezelf die onzekerheid, onhandigheid en faalangst heb aangeleerd. Als dat zo is, kan het dan ook zijn dat ik mezelf vroeger heb wijsgemaakt dat ik niet echt Nederlands ben? Of veel belangrijker: Dat ik niet Indisch ben. Voor alle duidelijkheid: De laatste vier jaar verkeer ik vanwege werkzaamheden steeds vaker in Indische kringen. Daarvoor was dat maar zelden.
In die periode moet ik mezelf hebben aangeleerd dat ik niet bij de Indische gemeenschap hoor. Altijd was er namelijk wel een moment waarop ik iets niet snapte. Een woord of een gerecht. Als ik vroeg naar de betekenis kreeg ik dikwijls te horen: ,,Als je dat niet weet ben je geen echte Indo.” Of: ,,Weet je dat niet? En jij bent Indisch?” Dit heb ik ook vaak moeten horen: ,,Versta/praat je geen Maleis? Je bent toch Indisch?” Mijn vrouw zei trouwens onlangs dat ik op de laatste vraag had moeten antwoorden dat ik alleen Maleis praat tegen bedienden. Ik weet alleen niet of het een grap is of niet.
Dat ik me nu realiseer dat ik mezelf heb buitengesloten van de Indische gemeenschap is evenmin grappig te noemen. Toch vind ik het vreemd dat men bij het raden van mijn roots nooit meteen Indisch zegt. Ligt dat nu echt aan mijn uiterlijk òf behoor ik tot een groep die in Nederland wordt gedoogd, maar niet gekend?
Ik herken veel in Patrick zijn belevingswereld, al zie ik er voor sommigen uit als een Hollandse terwijl anderen weer “”iets” buitenlands zien en anderen weer direct zien dan ik van Indische komaf ben.”
Zo zeggen ze in mijn familie dat ik een blanke Indo ben.
Zeker nu ik bijna 40 ben zie je de tekenen van de Indische trekken misschien wat duidelijker.
Zelf heb ik dus Indische grootouders en mijn moeder is in het voormalig Nederlands Indie geboren.
Ik voel me soms Indischer dan mijn moeder en waarom is denk ik wel eens wellicht omdat zij na de repatrieeering hier in Nederland het gevoel van aanpassen meer heeft ervaren dan ik als derde genaratie, zij is met mijn ooms en tantes en grootouders op vreselijke wijze gediscrimmineerd.
Gedurende mijn eerst levensjaar en bijna alle school vakantie,s en vele weekenden plus nog een periode in mijn tienertijd verbleef ik bij mijn grootouders.
Ik wilde er altijd zijn en heb dankzij hen ook een zeer Indische kijk op het leven als kleindochter, hoewel ik niet alle weetjes ken beleef ik het Indisch zijn ook als een rode draad in mijn leven, zo ben ik een Hollander, dan weer een typische Indische, da’s toch Indo.
Wat ik vooral heb meegekregen naast bv het respect voor anderen en ouderen is ook om altijd het goede in de mens te zien, te vergeven en trouw te zijn aan.
Dit heeft ook zijn onaangename verassingen met zich mee gebracht zoals te naief te zijn en goedgeloving, omdat ik vaak dacht van nou zoiets slechts zou ik nooit doen en heb pas op latere leeftijd geleerd dat anderen helaas wel slechte bedoelingen kunnen hebben al verwacht je dat niet.
Het is een kwestie die mij bezighoud.
Als ik zo rond in mijn familie kijk naar mijn vele neven en nichten dan zie ik qua uitelijk veel Indische gezichten, hoewel sommigen de geschiedenis niet eens goed kennen, hebben velen wel die soort van bescheidenheid en onzekerheid.
Er heerst nu zeg maar (onbewust) een soort van grote vraag rond van wie zijn wij met ook als gevolg dat sommigen van ons kampen met de nodige depressie’s van dien.
We weten het van elkaar maar eigenlijk weten we niet waar het nou vandaan komt, zo praten we er ook niet allemaal met elkaar over.
De doorgaan en niet zeuren houding, de alles of niets houding en het perfectionisme speelt hier ook een rol in.
Mijn bescheidenheid wordt vaak gezien als afwachtend van ow die is niet assertief genoeg dus wat deed ik ipv assertief werd ik dan agressief, nou ik heb nu wel geleerd dat dat helemaal niet bij me past, dan maar zo, beter dat die lomperikken denk ik dan maar.
Ik ben erg trots op mij afkomst maar vind te weinig “Indische indrukken ” waar ik naar verlang, je moet echt op zoek wat ik ook niet bepaald doe.
Dit stemd mij verdrietig, de eerste nog echt generatie dunt uit en ben bang voor de leegte die zij achterlaten.
Ik doe mijn best om mijn Oma’s en Moeder’s gerechten te evenaren om het vast te houden maar wie ben ik?
Mijn indentitiet is alles en niets tegenlijk.
Na het stuk te hebben gelezen, wil ik graag reageren. Zelf ben ik in Nederland geboren, mijn ouders zijn beiden op Java geboren en eind jaren 60 in Nederland beland. Eigenlijk weet ik niets van het hoe en waarom, daar werd niet over gesproken en ook niet naar gevraagd. Dat deden we eigenlijk ook niet, want gevoelsmatig leek het onbeleefd om naar iets te willen vragen, waarover principieel gezwegen werd. Thuis werd ook niet indonesisch gesproken. Eigenlijk waren mijn broers en ik – en twee geadopteerde kinderen – de enige gekleurde kinderen op school. Eigenlijk onbewust van het verschil in uiterlijk, totdat er wel werd gevraagd waar je vandaan kwam/
Kan me herinneren dat ik ook wel eens werd uitgescholden, “poepchinees”, of “ga terug naar je eigen land” of zelf voor “tamil” (?). Dat was voornamelijk in de jaren 80. Nu..30 jaar verder kan ik aan mijn lijstje toevoegen: Mexicaanse, Hawaiiaanse, Kirgizich, Surinaamse, Antilliaanse, Cubaanse, Filipijnse, Chileense, Peruaanse, elke mix tussen een negroide en het arische ras. Eigenlijk alles behalve Arabisch en Europees.
Wat is eigenlijk indonesisch, indisch of indo aan mij, met twee ouders die in Nederlands-Indie geboren zijn? Ik draag de cultuurelementen die mijn ouders hebben ( Javaans, Moluks, Chinees?) De Indonesische taal klinkt vertrouwd ook al spreek ik het zelf niet, er stond een mysterieuze fles op de WC, we aten elke dag rijst ( de kinderen met een lepel) en de ouders soms met de hand, ik weet wat een sapolidi is ( daar heb ik regelmatig en vaak onterecht – vind ik – kennis mee gemaakt). Als ik ziek was, werd ik gekerokt en gepitjit, waar ik me eigenlijk voor schaamde, want zei iedereen dat ik raar rook, om maar te zwijgen van de blikken die op me werden geworpen in de kleedkamer als ik moest gymen. Volgens mij is mijn moeder een keer daarvoor op het matje geroepen door de school. En ook mocht ik genieten van de culinaire hoogstandjes uit de Indonesische keuken, al vind ik petehbonen nog steeds niet erg lekker…
Ik ben geen Indonesische qua gevoel..noch qua nationaliteit..ervaar fysiek en emoitioneel veel afstand met het land Indonesie. Heb weinig binding met het land Indonesie. Voor zover ik weet ben ik niet Nederlands-Indisch of Indo ( ervan uitgaande dat het betekent 50% Indonesisch en 50% Europees)
Het is jammer voor mij dat mijn ouders mij niet hun moedertaal hebben meegegeven, vanuit hun oogpunt is Nederland mijn land. Indonesisch is voor mij de zelden uitgesproken herinneringen van voornamelijk mijn moeder, de sporadische verhalen die zij vertelde over het leven daar..Helaas is mijn moeder zes maanden geleden overleden. En ook al ben ik zelf niet Indonesisch, los van het feit dat ik wel dat uiterlijk heb, vind ik het fijn dat ik elk jaar wel naar de pasar malam kan gaan en mee kan liften op de herinneringen van mensen die iets met Indonesie hebben of hadden zoals mijn ouders dat ook wel zouden kunnen hebben…( of het nu Indonesische mensen, Indo’s, Indischen zin)
@ Patrick,
Jouw Indo-Gemeenschap bestaat niet.
Er zijn Indo’s die een enorme woordenschat Maleis hebben, maar niets weten van de botol cebok. Indo’s die Maleis spreken, krontjong spelen, hun kont met water spoelen maar niets weten van de Indische geschiedenis.
Er zijn Indo’s waarvan hun voorouders amper Maleis spraken en afstammen van de gegoede families en zich, soms ter compensatie, storten op Indische wetenschap.
Indo’s die geen cultuur hebben meegekregen en de Indonesische cultuur naapen.
En Indo’s die gewoon Indo zijn.
Het gevoel er niet bij te horen komt vanuit jezelf omdat je een cliche beeld accepteerd van wie echte Indo’s zijn. Een clichebeeld die gevoed wordt door een groep Indo’s die zichzelf neerzetten als authentiek.
Was er vroeger geen kleine- en grote bung? Werd grote bung soms niet kleine bung en vica versa? Waren er geen Indo-Europeanen en Indische-Nederlanders? Indo-Europeesch verbond en Indische Bond aanhangers? Binnen- en buitenkampers? Wieteke liefhebbers en haters? Tong-Tong Fair en Pasar Malam aanhangers?
De Indo-Gemeenschap is als elke gemeenschap: divers
Die Londoh houdt er wel erg vreemde en kronkelige redeneringen op na: alsof een paspoort bepaalt of je wel of niet in de Nederlandse boot zit, wij zitten toch allemaal in dezelfde Nederlandse boot, of SA zit in een soort rubberboot en hangt er wat losjes bij. En omdat SA niet in de boot zit dan is hij ook geen medelander, wat is hij dan, ongedierte of zo. Alsof je iemand democratisch recht van inspraak kan ontzeggen omdat hij aan zijn eigen andere paspoort vasthoudt. SA heeft daar zijn redenen voor en dat kan ik alleen maar respecteren.
Ik woon al 20 jaar buiten Nederland en ik ben ook niet van Nationaliteit verandert omdat a) mijn vader er heel veel moeite voor moest doen om toendertijd in Jakarta aantonen dat ik Nederlander ben, ondanks alle ellende die de hele familie in de oorlog heeft doorgemaakt (de hongerwinter is daarbij vergeleken luilekkerland) en ondanks alle welwillende tegenwerking van de Nederlandse autoriteiten. b) ik zie het nut van veranderen niet in. En wat voor voordeel heeft de Nederlandse nationaliteit voor SA. Dat hij dan mag meedoen aan deze discussie. Londoh, praatjes vullen geen gaatjes. En kom eens met duidelijke argumenten.
En waar hadden we het over. Hoe gaat het met de Indische identiteit in de multiculturele samenleving
Het enige dat ik begrijp is dat u vrijwillig in NL bent, maar zich behoorlijk bemoeit met binnenlandse aangelegenheden hetgeen u nogal bezwaarlijk vond dat ik dat deed na 20 jaar Indonesische ervaring. Maar ja op Java moet er toch standverschil wezen.
Overigens kreeg ik dit bericht ingegeven toen ik weer op Java was aangekomen, wat een openheid heerst hier seh. Jammer dat u zo opgaat in het bekrompen nEdErLaNdSe denken.
Hoewel klagen en zeuren ook typisch Javaanse eigenschappen zijn, tesamen met het ” cari yang murah”
U kunt de kijkers vast wel uitleggen wat dat inhoudt
Salam dari Solo
Londoh
NB Natuurlijk begrijp ik dat uw bericht, achteraf, ironisch bedoeld was, het leven moet tenslotte een lolletje blijven, na zoveel serieux gedoe mot de stum er toch effies af he Maaas
londoh says:
December 9, 2009 at 01:37
Als je uit de boot valt moet je er natuurlijk wel aan boord zitten, u heeft toch altijd op alle sites waar u uw praatjes neerzet altijd beweerd dat u geen Nederlander wenst te worden en altijd aan uw Indonesiche paspoort heeft vastgehouden, ondanks een 40-jarig verblijf in dit land. Uw goede recht uiteraard, maar u heeft daarmee wel vrijwillig de Nederlandse boot gemist en kan ook niet als een medelander gezien worden.
Salam dari JaTeng
——————
Als londoh (100% totok ?) weet Menir kennelijk niet zoveel over eventuele aanpassingsproblemen van de migranten , mensen die uit de ene land naar een andere land verhuizen , uit land pan erkomst naar land van aankomst.
Over de taalproblemen , acceptatie , discriminatie, de integratie cq assimilatie etc .
Dat had te maken met de Nederlandse dekolonisatie politiek.
Als Menir de Nederlands en Indische geschiedenis enigzins heb bestudeert zal hij ook weten hoe de Nederlandse regering geprobeerd hadden om de komst van haar “kinderen” te voorkomen.
Nederlanders met Nederlandse nationaliteit worden bemoeilijkt om naar hun moederland te komen.
De reden waarom ik geen Nederlander wil worden is gebaseerd op verschillende redenen:
1. Ben Indonesier.
2. De Nederlandse nationaliteit geeft geen meerwaarde .
Mijn binding met Nederland was gebaseerd op het feit dat mijn grootvader of mijn overgrootvader ooit de Nederlandse nationaliteit had , voordat het afgepakt werd door de Nederlanders .
Ik neem aan dat Menir wel begrijpt dat mijn posting ironisch was bedoeld, toch ?