Zoals voor vele anderen was de droom voor ons in 1962 afgelopen, we moesten daar weg. Als kind had je niet in de gaten wie er wel en wie er niet een Nederlands paspoort bezat, je speelde er gewoon mee, haalde van alles uit en ging samen naar school. Pas later in Holland besefte ik wie we hadden achtergelaten en waarom. Door het overhaastige vertrek hadden we van hen geen afscheid kunnen nemen.
Dit heeft me altijd pijn gedaan. Dit is ook de reden geweest dat ik altijd terugwilde om mijn oude vrienden en kennissen te bezoeken en om alsnog na zoveel jaren goed afscheid te nemen. 1x er heen zou voor mij voldoende zijn en in 1977 was het zover, mijn vrouw en ik gingen terug naar Jayapura (Hollandia). Ik zag ze allemaal terug, wat een emotie en wat fijn was dat.
Tja, de gedachte “1x terug en dat is genoeg” ging niet op. De mensen en het land hebben me tot en met vandaag de dag niet los kunnen laten. Inmiddels ben ik er al 3x geweest en in 2011 weer, gewoon weer op bezoek bij de oude vriendjes.
Nw Guinea, een mooie tijd voor jong en oud.

Die “armoe” kan ik me nauwelijks herinneren, omdat mijn ouders vertelden dat dát op Morotai was, het kleine basiseilandje van vooral de Jap. Daar moesten vele families wachten, voordat zij het fiat kregen om naar Sorong, Nieuw Guinea, af te reizen. Ik ben op Morotai geboren, mijn 2 broertjes te Sorong, het “petroleum” hoekje in de Vogelkop.

Ik herinner me Sorong als een klein, maar rijk dorpje met een paar hoofdstraten. “Wij waren de laatste kolonialen”, hoorde ik vaak en hadden een rijk leven (incluis djongossen en baboes). Er werd van alles ondernomen om deze kleine groep van uit Indonesië verhuisde mensen het aangenaam te maken, zoals het Lido, een soort strand onderkomen, afgebakend voor buitenstaanders. In mijn klas zat de dochter van de “baas” van Sorong, Charlotte Wieske. Er was verschil, dat merkte je door de scholen (die van de Shell, en van andere maatschappijen) en door de verschillende wijken van Sorong …

Wij woonden bij het tennisveld, dichtbij het strand en de Strandweg. Voorbij de Grote Heuvel woonden de “lagere” groepen in oa. Klademak. Dat wist ik toen niet, want mijn ouders waren bevriend met allerlei mensen, incluis van het eilandje Doom tegenover Sorong waar het bestuur van Sorong woonde. Wij brachten tweedehands kleding naar Klademak …

Op de Grote Heuvel, ook wel Stenen Heuvel genoemd, en aan de voet ervan woonden de rijken in “stenen” huizen. De onze was van gabah-gabah, een soort gevlochten rotan, vervaardigd. Later zat er steen onder, en wij hadden de ijskast in de woonkamer (ook de “rijken” hadden de ijskast in de woonkamer). Wij baadden met een gajung en opgevangen regenwater. Maar hadden wel een “westers” toilet. En een enorme lap tuin.

Weet je wat ik me haarfijn herinner? De moerassen, de kali’s waar krokodillen in zwommen, de dichte jungle, de levende stranden (alles bewoog daar, onder of bij elke rots was wel een of andere vis, zoals de koffervis, de egels, de zeekomkommers en -spinnen, en zelfs de zeebomen veranderden van vorm). Die tjerriebomen, waar je ziek van werd als je de kersen at, en in andere bomen speelden wij, terwijl op een tak verderop een boomslang sliep … ik herinner me de vuurvliegjes, en natuurlijk die plotse stilte. Dan hoorde je niets meer, de wind ging liggen, de lucht werd vreemd groengrijzig, de bladeren ritselden niet meer, de zee werd spiegelglad, alles was muisstil. Dan moest je je maken dat je thuis kwam, want kort erop zou een enorme storm losbarsten met alles erop en eraan.

Toen wij weggingen met de boot zei mijn moeder: “Kijk goed om je heen, want dit groen zie je nóóit meer!”. Daar kreeg ik de kriebels van en pas toen ik weer terug ging begreep ik haar … tropisch groen is zo anders als westers of europees groen.
Tof artikel, brengt wat heimwee teweeg, groet Roy