Terugblik op de Pasar Malam Indonesia 2013

Ontmoetingen met familie, vrienden en kennissen

Van 20-24 maart 2013 stond het Malieveld in Den Haag weer in het teken van de Pasar Malam Indonesia 2013 (PMI 2013). Ook de vierde editie was georganiseerd door de Indonesische ambassade, de Kedutaan Besar Republik Indonesia (KBRI). Freelancer Charlene Vodegel werkte er als vrijwilliger.

Indonesië laten zien
De PMI 2013 werd officieel geopend door de ambassadrice Ibu Retno Marsudi en werd vergezeld door Minister Timmermans (Minister van Buitenlandse Zaken). Het voornamelijke doel van dit evenement was om Indonesië te laten zien aan de Nederlandse samenleving. Dit door middel van dans, muziek en zang, de Indonesische keuken – allevier  ook nuttig voor het opbouwen van een goed netwerk tussen Nederlandse en Indonesische ondernemers.

Heimwee
Dit jaar werd ik gevraagd weer deel te nemen aan het PMI 2013 team. Ik hoefde maar één keer na te denken; ik was gelijk enthousiast om mij weer in Indonesische sferen te kunnen begeven. Ik hielp mee bij de infobalie en werd vooral ingezet als omroepster om het Nederlandse publiek te informeren over het programma en huishoudelijke mededelingen. Ik zat in een leuk jong team met Indonesische en Nederlandse studenten met een Indische/Chinese of Indonesische achtergrond. We hadden veel plezier met elkaar in het werk, in drie talen: Nederlands, Engels en Bahasa Indonesia.

Crew Infobalie PMI 2013 / Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2013
Crew Infobalie PMI 2013 / Charlene  Vodegel / Indisch 3.0 2013

Mijn Indo-gevoel
Voor mij is de PMI 2013 een periode vol ontmoetingen met familie, vrienden en kennissen geweest. Ik heb genoten van de sfeer – de muziek en de typische exclusieve heerlijke gerechten. Mijn Indo-gevoel kwam weer zeker sterk naar boven. Nee, ik zal niet te diep gaan wegdromen in deze gedachten maar ik besefte wel als Indisch 3.0-er zijnde, dat mijn hart altijd deels zal blijven liggen in dat grote mystieke land.

Zoektocht
In het jaar 2000 is mijn puzzel compleet geworden in de zoektocht naar wie ik ben. Door de jaren heen kon ik Indonesië niet uit mijn hoofd krijgen. Het gevoel werd alleen maar sterker tijdens mijn studieperiode en werkervaring gedurende vier jaar in de chaotische maar gezellige Jakarta. Al met al mijn herinneringen en heimwee naar Jakarta werden weer bevestigd tijdens mijn deelname aan de PMI 2013. Het waren weer geslaagde pasar-dagen voor mij.

Wandelend over de pasar
Wie heimwee naar Indonesië had, kon zijn hart ophalen tijdens de PMI 2013. Je dwaalde door een soort van pasar langs de verschillende standjes waar Indonesische producten werden verkocht. Het assortiment varieerde van batikkleding en sieraden tot verschillende lekkernijen. Alleen al door de geur van de kruidenzakjes en de glimlach van de verkopers werd je meegesleept in gedachten naar een pasar in Indonesië. Daarnaast presenteerden diverse provincies van Indonesië zich, zoals Centraal-Java, Jambi, Gorontalo, Sabang, Surabaya, de Molukken, Medan, Bogor en Karawang. De ondernemers onder de bezoekers kregen gelegenheid om informatie in te winnen over zakelijke aspecten bij de stands van de Ministeries van Indonesië van Toerisme, Communicatie, Media en Handel.

Swingen op Dangdutmuziek /Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2013
Swingen op Dangdutmuziek /Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2013

Programma
Het theaterprogramma bestond uit voor ieder wat wils. Er stonden twee workshops op het programma. Zo kon je kennismaken met de stapjes van de poco-poco dans en er werd met enthousiasme les gegeven in het bespelen van de bamboe-instrument angklung. De PMI 2013 stond ook in het teken van de Miss Indonesisch verkiezing. Elke dag stelden een paar kandidaten zich voor aan het publiek en op de laatste dag vond de finale plaats.

Flash mob
Op zaterdagmiddag werd onder begeleiding van onze Indische gangmaker Ricky Risolles de flash mob Poco Poco in gang gezet op het Malieveld. Dit gebeuren werd georganiseerd door Indonesia Nederland Youth Society. Ondanks de kou was de animo groot en deed iedereen gezellig mee. De zaterdagavond stond in het teken van de Molukse liedjes gezongen door Joice Pupella, Ridwan Hayat en Harvey Malaiholo. Het optreden van de zanger Didi Kempot uit Solo met Javaanse en Surinaamse achtergronden werd ook goed bekeken. Sumatraanse liedjes werden gezongen door de band Trio Batak. En uiteraard ontbrak de dangdut niet in het theater. Dit zorgde voor een uitbundig, enthousiast dansend publiek. Doe jij volgend jaar ook mee?

Indonesische stand – Foto: Indonesische Ambassade (KBRI)
Indonesische stand – Foto: Indonesische Ambassade (KBRI)

Aandacht voor de Indische kwestie

Duidelijke boodschap, onzeker resultaat

door Tabitha Lemon (foto’s) en Kirsten Vos (tekst & Twitter-repo)

Naar schatting 300 mannen, vrouwen en kinderen liepen er afgelopen dinsdag door Den Haag. Het was de stille tocht ter begeleiding van het aanbieden van de petitie om de Indische Kwestie opnieuw te agenderen. De spandoeken en t-shirts logen er niet om. “Erkenning, excuses en compensatie oorlogsschade!” “Nederland heeft een ereschuld. En dat vergeten is een schande.” Een deelnemer had zijn eigen protest gemaakt op zijn t-shirt: “Onrecht verjaart niet.” De boodschap was duidelijk. Nu het resultaat nog.

De laatste keer dat ik in zo’n stoet had meegelopen was – au! – 30 jaar geleden. Op de schouders van mijn vader zat ik, we protesteerden tegen de plaatsing van de kernwapens in Nederland. Nu duwde ik mijn twee kinderen voort, 1,5 jaar en 3 maanden oud, in een tocht om een oplossing te krijgen voor de ‘Indische kwestie.’ Er liepen veel bekenden mee. Zo zag ik San Fu Maltha (FuWorks), Eddy Terstall (Simon), Ricci Scheldwacht (Moesson), Sandra Reemer (Wedden dat?!), Fridus Steijlen (KITLV), Peter Hogendijk (o.a. Soerabaja Soerabaja), Merel von Schimmelmann (Nusantara Indah), Frans Leidelmeijer (De Blauwe Kamer), Ferdinand Loos (Pindakaas), Martin Schwab (Oeroeg) en Peter Bouman (IndoNu).

Woede, frustratie, verdriet en onbegrip over het uitblijven van een oplossing waren elementen die in de toespraken, entourage en opzet van de  stoet terugkwamen.  Er stonden emotionele oproepen op spandoeken, de voorhoede van de bestond uit mensen in een rolstoel en de begeleiding kwam van veteranenorganisatie Keep Them Rolling.

[nggallery id=4]

De stoet had zich gegroepeerd bij het Vredespaleis en liep via het Hotel Carlton Ambassador, waar oud-voorzitter Bussemaker de mensenmenigte  opwachtte, naar de kranslegging op Plein 1813, bij het standbeeld van de Hollandse Maagd. Het moment van de kranslegging beroerde veel aanwezigen zichtbaar.  Via het Noordeinde over het Lange Voorhout liep de menigte door naar het Plein gegaan.

Op het Plein aangekomen lichtten de heer Bussemaker, oud-voorzitter van het Indisch Platform, en de huidige voorzitter Silfraire Delhaye, hun intenties toe. Ze ontleenden veel steun aan de aanwezigheid van de 300 deelnemers en keken uit naar het gesprek met de vaste kamercommissie. De petitie, stemmig aangeboden op een legerbrancard, ging mee.

Na afloop van het gesprek meldde Ton te Meij, woordvoerder van het Indisch Platform, dat de kamercommissie ervan overtuigd was dat er een oplossing moest komen voor de Indische Kwestie.”Maar wanneer en hoe, dat weten we nog niet! Wë hebben wel gevraagd om dat op zo kort mogelijke termijn te doen. Daar was begrip voor.” Fleur Agema (PVV), tweette er de volgende dag over.

Zal er daadwerkelijk een oplossing komen? Of is deze stille tocht, net als de massale demonstratie in ’83 tegen de kernwapenwedloop, vooral een succes vanwege het gevoel van saamhorigheid dat het de deelnemers gegeven heeft? We gaan het zien.

Bekijk ook onze Twitter-fotoreportage of onderstaand videoverslag van Indisch4ever.

Lustrum Indisch Herinneringencentrum

‘Een feestje aan het Spui’

Afgelopen zondag werd in het Theater aan het Spui het eerste lustrum gevierd van het Indisch Herinneringencentrum. Het Indisch Herinneringscentrum opende haar deuren in 2009, na twee jaar van grondige voorbereiding. In de afgelopen vijf jaar werden allerlei activiteiten ontplooid, waaronder de publiekspresentatie ‘Het Verhaal van Indië’. De hoogste tijd voor een feestje!

Het Indisch Herinneringencentrum is gevestigd in Arnhem op Landgoed Bronbeek en laat je kennismaken met de Archipel, met de verschrikkingen in de periode 1941 – 1949 en met de veerkrachtige Indische gemeenschap die zich wereldwijd heeft verspreid. Het is een plek voor de Indische gemeenschap om te gedenken, te herdenken en te vieren, met alle generaties samen. Een van de dingen die je er kunt gaan bekijken, is de publiekspresentatie ‘Het Verhaal van Indië’. Deze overzichtstentoonstelling in Museum Bronbeek geeft een beeld van de 350-jarige geschiedenis van Nederlands-Indië. De nadruk ligt op de Tweede Wereldoorlog, het dekolonisatieproces en de gevolgen daarvan voor de Indische gemeenschap. Ook bracht het centrum een educatieve strip uit, ‘De Terugkeer’.

Dit alles werd gevierd in een uitverkochte zaal aan het Spui, met een feestelijk programma met onder andere een bijdrage van Marion Bloem, een performance van Carlo Scheldwacht, Patrick Neumann en Ghislaine Pierie en muziek van Tjendol Sunrise met gastoptreden van bandleden van de Kambing Kings. De presentatie was in handen van Esmeralda Böhm. De beelden spreken voor zich: het was een gezellig Indisch samenzijn.

 

 

Reportage I.N.D.O. (In Nederland Door Omstandigheden)

Een zoektocht naar de ziel van de Indo

Een groep Indische en Nederlandse mensen wacht vol spanning in de theaterzaal van de Rotterdamse Schouwburg tot de voorstelling I.N.D.O. (In Nederland Door Omstandigheden) begint. Ik kijk om me heen en behoor tot één van de jongsten, de eerste en tweede generatie is duidelijk in de meerderheid, maar toch kijkt iedereen elkaar aan met een blik van herkenning. De voorstelling van ongeveer 75 minuten neemt het publiek mee in een zoektocht naar de ziel van ‘de Indo’. HoofdrolspelerJef Hofmeister wisselt hierin continu van rol. Van bejaarde man tot ‘hot-Eddy’, tot de zoon van meneer Eddy zonder naam, maar omschreven als  ‘die waardeloze vent’. 

Tempo doeloe
Het verhaal begint daar waar meneer Eddy zijn laatste levensjaren slijt; de Willem Nijholt-vleugel in het Anneke Grönloh-huis. Meneer Eddy denkt met weemoed terug aan tempo doeloe en voelt zich niet begrepen door een Nederlandse zuster. ‘Jullie begrijpen toch niet die tijd van toen, en waarom wij naar Nederland moesten vertrekken, door omstandigheden weet je wel. Daarom, ik seg maar neks.’  Meneer Eddy is in gedachten verzonken en denkt terug aan de tijd dat hij aankwam in Nederland en zijn hart verloor aan een blonde dame.

Het waren altijd de onzichtbare verhalen waar niet over gesproken hoefde te worden.

I.N.D.O. (c) Jochem Jurgens 2012

Hot-Eddy en zijn blonde schoonheid
De blonde dame gaat op onderzoek uit naar ‘de Indo’. Tijdens deze zoektocht komt zij terecht in de Indonesische jungle en ook in een grote pan soto. Ze wordt als ‘lekker’ gezien. Een dubbelzinnige manier om te laten zien hoe de Indo in vroegere tijden over blondines dacht. Maar geen nood, hot-Eddy weet de blonde schoonheid te redden uit de pan soto. Het stel laat het publiek vervolgens meegenieten met geïmproviseerde liedjes, op herkenbare Indorock klanken, waarin typisch Indische gebruiken naar voren komen.

Selamat Jalan
Drama speelt zich af aan het einde van het stuk wanneer meneer Eddy zijn laatste adem uitblaast en het publiek getuige is van de crematieplechtigheid. De zoon, die waardeloze vent, geeft een toespraak over hoe hij zijn vader heeft gekend en dat de omschrijving I.N.D.O. nooit met veelwoorden is uitgelegd door zijn vader. Het waren altijd de onzichtbare verhalen waar niet over gesproken hoefde te worden. Tijdens het opruimen van zijn vaders huis ontdekt hij weer wat Indisch is, zoals het bewaren van de meest onzinnige dingen als plastic bakjes. De plechtigheid eindigt met de woorden Selamat Jalan (goede reis) en ‘al klaar’. Tja, zo kan de geschiedenis van de Indo ook omschreven worden, wat geweest is, is geweest, niet nodig om erover te praten.

De uitdrukking tempo doelde hoor ik veelvuldig vallen onder de bezoekers na de voorstelling.

I.N.D.O. (c) Jochem Jurgens 2012

Staande ovatie
Komedie en drama wisselen elkaar mooi af tijdens de voorstelling. Er wordt meegelachen en enthousiast, doch bedeesd, gereageerd bij herkenbare stukken. Na afloop ontvangen de acteurs, naar mijn mening, terecht een staande ovatie. De uitdrukking tempo doelde hoor ik ook veelvuldig vallen onder de bezoekers na de voorstelling. De voorstelling brengt duidelijk oude herinneringen uit Nederlands-Indië met zich mee naar boven, en de derde generatie onder het publiek zal door de familieverhalen van thuis ongetwijfeld ook vele herkenbare scènes opgepikt hebben.

Kippenvel
De muzikale voorstelling vormde enerzijds een soort spiegel voor de Indo, Indische mensen konden zichzelf herkennen in de verbeelde Indische situaties.  Anderzijds vormde de voorstelling voor het Nederlandse publiek een uiteenzetting van wat er onder ‘Indisch’ wordt verstaan, en wat Indische mensen toendertijd mee hebben gemaakt na hun aankomst in Nederland. Mede door de Indische achtergrond van sommige auteurs kwam het acteren op  mij heel natuurlijk over. Ik kijk terug op een korte maar krachtige voorstelling. Momenten die voorbij kwamen bezorgden mij kippenvel en deden mij denken aan situaties die ik zelf heb ervaren, en aan de verhalen waarmee ik ben opgegroeid in mijn familie. Een aanrader!

Eerder deze maand won Marcha van Zee al kaartjes voor de muzikale voorstelling I.N.D.O.. Maar wil jij de voorstelling ook nog zien, wees er dan snel bij. I.N.D.O.  is nog te zien in de Schouwburg van Arnhem op 17 november en tijdens de periode van 20 november t/m 1 december (m.u.v. zondag en maandag) in Theater Bellevue in Amsterdam.

Rixt Leddy, Jef Hofmeister en Charlene Vodegel (c) Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Vernieuwde Indonesiëzaal open in Museum Volkenkunde

Op 27 oktober 2012 organiseerde National Geographic Magazine, in samenwerking met het Museum Volkenkunde, een lezersdag ter ere van de vernieuwde Indonesiëzaal. Voorafgaand aan het programma van deze dag stap ik, een beetje zenuwachtig omdat het om mijn eerste interview gaat, samen met mederedacteur Liselore Rugebregt het Museum Volkenkunde binnen om te spreken met Anne Marie Woerlee, Manager Public Events.

175 jaar Museum Volkenkunde
Opgericht in 1837, is Museum Volkenkunde één van de oudste volkenkundige musea ter wereld. Dit museum is ontstaan uit de Japanse collectie van Philipp Franz Balthasar von Siebolt, een Duitse arts in Nederlands dienstverband die toentertijd naar Nederlands Indië werd gestuurd, en vanuit daar naar het eiland Deshima, een geïsoleerd eiland in de tijd dat Japan zich afscheidde van de wereld. Anne Marie vertelt: ‘Als arts vroeg Von Siebelt veelal geen geld aan patiënten maar voorwerpen. Hij ging ook één keer per jaar mee op hofreis naar de toenmalige hoofdstad: Edo. Onderweg verzamelde hij van alles aan voorwerpen en had hij een tekenaar bij zich die hij alles vast liet leggen dat hij zag.’ Het museum trekt dan ook veel Japanse bezoekers omdat er in Japan niets bewaard is gebleven. ‘Hiervoor heette het museum het Japansch museum. Vanuit de Japan-collectie is het museum door gaan verzamelen en langzamerhand kreeg het museum steeds meer voorwerpen uit Indonesië. Ook het Koninklijk Kabinet van Zeldzaamheden werd toegevoegd.’

Anne Marie en Wendy in gesprek (c) Liselore Rugebregt / Indisch 3.0 2012

Museum Volkenkunde en National Geographic
Het Museum Volkenkunde is meer dan een algemeen volkenkundig museum. Het is een nationaal museum met een rijkscollectie en heeft aandacht voor alle wereldcontinenten. Anne Marie: ‘De afgelopen twee jaar is er flink gerenoveerd in het museum en is er meteen van de gelegenheid gebruik gemaakt om de opstelling te updaten. Zo is in de Indonesiëzaal aandacht voor de Singosari en kun je nu ook een goudcollectie, een aanvulling van krissen en de poppen van de koningin bezichtigen. Het is dan ook erg leuk om samen met partner National Geographic een lezing te organiseren die aansluit bij de Indonesiëtentoonstelling. Meestal gaat de aandacht uit naar een tijdelijke tentoonstelling, maar op deze manier krijg je meer levendigheid en staan ook vaste tentoonstellingen in the picture.’

‘Dat we nu eeuwen later kunnen zien wat de mensen toen droegen, vind ik heel bijzonder.’

Lombok broche (c) Museum Volkenkunde

Band met Indonesië
Als ik vraag aan Anne Marie wat haar favorieten zijn in de vernieuwde Indonesiëzaal, beginnen haar ogen te glinsteren. ‘De Singosari beelden vind ik erg mooi omdat ze heel groot en stoer zijn. Het zijn prachtige beelden en de verhalen erachter zijn adembenemend. De sieraden vind ik heel ook erg mooi, het is een ware droom om ze eens te mogen dragen.’ De twee grote vitrines in de Indonesiëzaal vormen als het ware een schatkamer van gouden sieraden, rituele gebruiksvoorwerpen en krissen die met goud zijn versierd. Nieuw, en ook één van de pronkstukken in de zaal zijn de poppen van de koningin, die eind 19e eeuw speciaal voor koningin Wilhelmina in Indonesië zijn gemaakt. Anne Marie: ‘Dat we nu eeuwen later kunnen zien wat de mensen toen droegen, vind ik heel bijzonder.’ Ik vraag Anne Marie naar haar band met Indonesië. Ze begint te lachen en vol trots zegt ze: ‘Mijn moeder is daar geboren en dit jaar ben ik er voor het eerst met mijn gezin geweest. De ouders van mijn man komen ook uit Indonesië.’ Gevolgd door de herkenbare woorden: ‘Het voelt als thuis.’

Is dit de lezing van Marion Bloem?
Aansluitend op het interview met Anne Marie en een rondleiding door de Indonesiëzaal, lopen we richting de eerste verdieping waar het programma van de National Geographic lezersdag elk moment van start kan gaan. Meteen worden we bij binnenkomst aangesproken: ‘Welke lezing is dit? Is dit de lezing van Marion Bloem?’ ‘Ja meneer, dat klopt.’ Roepen wij in koor. ‘Pardon mevrouw, is dit de lezing van Marion Bloem?’ ‘Ja, dat klopt…’ Het is meteen duidelijk wat het lokkertje van deze dag is. Wij zijn benieuwd, het programma bestaat uit twee lezingen, een lezing van DWDD-kunstredacteur en historicus Pieter Eckhardt over de poppen van de Koningin, en Marion Bloem die onder andere voor zal lezen uit haar nieuwste roman: Een meisje van honderd. Over deze lezersdag kan ik echter kort wezen, met pijn en moeite wist ik wakker te blijven tijdens het ‘monoloog’ van Pieter Eckhardt, voorgelezen vanaf zijn iPad, en Marion Bloem stond duidelijk onder tijdsdruk tijdens het voorlezen. De woorden kwamen als kogels op ons af en deden op die manier afbreuk aan het verhaal. Ontzettend jammer, deze dag had duidelijk beter gekund.

Niettemin is een bezoek aan het museum en in het bijzonder de Indonesiëzaal zeer zeker de moeite van het bezoeken waard, en Indisch 3.0 mag 2X2 toegangskaartjes verloten. Geef hiervoor antwoord op de volgende vraag:

Noem drie hoogtepunten van de Indonesiëzaal in het Museum Volkenkunde.

Mail je antwoord voor 19 november 2012 naar redactie@indisch3.nl en kijk die dag of jouw naam bekend wordt gemaakt op Facebook.

De poppen van de koningin (c) Museum Volkenkunde

3.0 in de Keuken – Kelly Wijntuin-Menkel

‘Niets gaat de vuilnisbak in’

Wie: Kelly Wijntuin – Menkel | Indisch via: vader en moeder | Beroep: Top Secret bij Defensie | Culinaire specialiteiten: Taarten, cupcakes en zelfverzonnen variaties op bestaande Indisch recepten 

Kelly Wijntuin – Menkel (c) Wendy de la Rambeljé / Indisch 3.0 2012

Twee dagen had Kelly (31) nodig voor de sierbloemen op haar spekkoektaart. Voor de spekkoek, die de basis van de taart vormt, draaide ze haar hand niet om, en de fondant nam ‘maar’ een half uurtje in beslag. Vol bewondering kijken wij (Liselore & Wendy) naar de taart die op tafel staat. ‘Willen jullie proeven?’ vraagt Kelly met een gulle lach op haar gezicht en een mes al in de aanslag. Het moge duidelijk zijn, dit is het begin van opnieuw een smakelijke aflevering van 3.0 in de Keuken. 
Foto’s: Wendy de la Rambeljé & Kelly Wijntuin – Menkel

Van moeder op dochter
‘Mijn grootouders kwamen uit Solo en mijn moeder is geboren in Jakarta, ze was vier toen het gezin naar Nederland kwam. Van mijn oma heeft mijn moeder als kind al leren koken: ik was drie toen mijn moeder mij leerde hoe je rijst moest wassen en oeleken. Dylana kan ook al oeleken en meehelpen met koken.’ Dylana, Kelly’s dochter van drie, zit bij ons aan tafel en beaamt trots wat Kelly over haar vertelt.

Stinkende visjes
‘Het eten dat je zelf maakt is toch het lekkerste. Neem bijvoorbeeld soto. De vader van Dylana is Surinaams, maar Surinaamse soto vind ik niet lekker. Ik experimenteer graag met kruiden en maak dan eigen verzinsels klaar zoals sambal goreng spek. Dylana weet inmiddels al veel kruiden te herkennen naar smaak. Dylana, wat is trassi?’ Met grote ogen kijkt Dylana naar haar moeder. ‘Stinkende visjes.’

Trassi en vuurgevechten
‘Over trassi heb ik nog wel een mooi verhaal. Toen ik voor Defensie in Afghanistan zat, heb ik een keer trassi in de ventilator van één van de auto’s gestopt. Wat een geur moet dat gegeven hebben toen ze de airco aanzetten! En bij die auto’s kunnen de ramen niet open. Ik heb daar veel meegemaakt, waaronder twee vuurgevechten. Maar ik ben blij dat ik in dienst ben gegaan. Ik heb daardoor veel ontwikkeling doorgemaakt.’

Taarten
‘Naast mijn werk voor Defensie maak ik sinds vier jaar taarten op bestelling en geef ik workshops onder de naam Kellz Cakery. Dat is ooit eens begonnen met een workshop taarten maken voor mijn moeders verjaardag, maar daar vond ik niet zoveel aan. Mijn interesse werd pas echt gewekt toen ik met een collega meeging naar een workshop cupcakes maken. Daarna heb ik een basisopleiding gevolgd en mezelf steeds meer aangeleerd.’

Kelly’s Kookkunsten (c) Wendy de la Rambeljé / Indisch 3.0 2012

Niets weggooien
‘In het begin mislukte er nog weleens een taart. Nou ja, jammer dan. Dan maakte ik er wel bonbons van. Denk maar niet dat er iets de vuilnisbak in gaat!’ We barsten in lachen uit bij dit duidelijke Indische trekje en nemen nog eens een hap van een stuk spekkoektaart. Kelly vervolgt: ‘Ik heb ook taarten gemaakt voor Indische families. Deze spekkoektaart is eigenlijk een basis voor een bruiloftstaart.’

Indische basis
‘De basis blijft toch eigenlijk altijd Indisch eten. Niet alleen met mijn taarten, ik heb ook nog een tijdje met mijn moeder op bestelling Indische snacks gemaakt. Maar dan niet met kant en klare loempiavelletjes enzo. Ik maak alles zelf. Het is voor mij ook de normaalste zaak van de wereld dat iedereen mee kan eten, er is altijd genoeg. Over eten gesproken. Hebben jullie al honger?’

Ook een keer spekkoek(taart) maken? Hieronder het spekkoekrecept van Kelly.

Spekkoek

Ingrediënten
• 7 eieren
• 250 gr. boter
• 200 gr. lichtbruine basterdsuiker
• 50 gr. bloem
• 1 t.l. zout
• 1 t.l. vanillemerg
• 8 t.l. kaneel
• 4 t.l. kardemon
• 3 t.l. anijspoeder
• 2 t.l. nootmuskaat
• 2 t.l. kruidnagelpoeder
• 50 gr. boter

Bereiding
• Verwarm de oven voor op 175 graden
• Splits de eieren in de dooiers en de eiwitten
• Klop de boter met de suiker tot een lichte, romige massa (ong. 10 min.)
• Roer de eidooiers een voor een door de romige massa
• Zeef de bloem en het zout
• Schep de bloem en het zout met de vanille door het botermengsel
• Klop de eiwitten tot een stevig schuim en spatel dit voorzichtig door het beslag
• Schep een derde deel van het beslag in een andere kom
• Vermeng de specerijen en spatel ze door een derde van het beslag
• Je kunt eventueel pandan-stroop bij het beslag voegen

• Beboter de springvorm van 15 a 20 cm
• Schep een dun laagje licht beslag in de springvorm
• Bak het laagje 10 min in de oven (grilstand)
• Smelt 50 gr. boter
• Neem de vorm uit de oven en smeer een dun laagje boter over het laagje cake
• Schep er een dun laagje gekruid beslag over
• Zet de vorm weer in de oven voor ong. 4 a 5 min.
• Herhaal deze handelingen tot het beslag op is

• Laat de spekkoek eerst even in de vorm afkoelen
• Stort de spekkoek op een rooster of bakpapier, en laat deze volledig koud worden
• Laat de koek minstens een halve dag staan, zodat de smaak zich beter kan ontwikkelen

Tips
• Aan het beslag kunt je ook een scheutje rum of een andere smaak-essence toevoegen
• Ook kun je aan het kruidenbeslag pandan toevoegen (voor de groene laagjes)
• De spekkoek kun je mooi decoreren met fondant of marsepein

Oproep: ken/ben jij iemand die graag in de keuken staat en mee zou willen werken aan een aflevering van 3.0 in de Keuken? Stuur dan een mailtje naar liselore@indisch3.nl

Pesta Rakyat 2012

PestaRakyat2012I3-1 – Indonesische school (Sekolah Indonesia Nederland) – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Volksviering Indonesische onafhankelijkheid

De Indonesische ambassade laat hun onafhankelijkheidsdag, 17 augustus, in Nederland nooit zomaar voorbij gaan. Dit jaar werd de viering van 67e onafhankelijkheidsdag van Indonesië op 1 september 2012 gevierd met Pesta Rakyat. Charlene Vodegel maakte er een reportage over.

Pesta Rakyat – Indonesische school (Sekolah Indonesia Nederland) – Foto: Charlene Vodegel /  Indisch 3.0 2012
Pesta Rakyat bij de Indonesische school in Wassenaar (Sekolah Indonesia Nederland) – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Normaliter zou het openbare feest op 17 augustus worden gehouden, maar vanwege de vastenperiode is dit verschoven naar afgelopen zaterdagOp 17 augustus 2012 was er trouwens wel een officële besloten gelegenheid op de Indonesische ambassade (KBRI oftewel Kedutaan Bangsa Republik Indonesia). De ambassadeur en haar werknemers stonden stil bij deze viering met een speech en een speciale oploop.

Viering in Indonesië
17 augustus is een speciale datum in de agenda van de Indonesiërs: de dag waarop de Republiek Indonesia zichzelf in 1945 onafhankelijk verklaarde. In Indonesië wordt deze dag als nationale vrije dag gezien. In het paleis in Jakarta begeleidt de president dit officiële gebeuren en het parlement komt bij elkaar om het volkslied en andere vrijheidsliederen te zingen. Dit alles is live te volgen op de Indonesische televisie.

PestaRakyat2012I3-2– Kinderen tijdens een van de activiteiten – Foto: Charlene Vodegel /  Indisch 3.0 2012
Kinderen tijdens een van de activiteiten – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Monas
Tijdens deze gelegenheid zijn de Indonesische vrouwen opgedoft: hun haren hoog gekamd en gekleed in sarung & kebaya. Je zou denken dat op deze dag de stad Jakarta nog drukker is dan normaal. Het tegendeel heeft zich bewezen. In de tijd dat ik in Jakarta woonde, verbaasde het mij elke keer weer dat de wegen juist een stuk minder druk zijn in vergelijking met een normale werkdag. De drukte is vooral te zien rondom het nationale momument; de Monas en in de buitenwijken (kampungs), waar wijkbewoners activiteiten organiseren, zoals krupuk happen, paal klimmen en touwtje trekken.

Viering in Nederland
Pesta Rakyat betekent Volksfeest: de Indonesische bevolking viert haar onafhankelijkheid. Ik heb begrepen dat Nederland het enige land in Europa is waar de Indonesische ambassade  er een groot en openbaar feest van maakt. De reden zal zijn dat Nederland de grootste Indonesische gemeenschap heeft in vergelijking met andere Europese landen. Ook dit jaar werd de Pesta Rakyat gehouden bij de Indonesische school (Sekolah Indonesia Nederland) in Wassenaar. De tuin van de school was omgetoverd tot een kleine pasar met eten, muziek en kraampjes.

Eten en muziek
Bezoekers, zelfs de politie, smulden naar hartelust van de verschillende soorten saté, mie ayam baso, nasi rames en natuurlijk niet te vergeten de zoete en hartige martabak. Indische bandjes zoals the Nightbreakers en Marabuntu traden op. De Indonesische bezoekers kwamen vooral voor de optredens van bekende artiesten uit Jakarta, zoals Hudson die  half als man en half als vrouw liedjes ten gehore bracht, entertainer Asri Welas en de dangdutzangeres Ikke Nurjanah.

De schooltuin is omgetoverd tot pasar – Foto: Charlene Vodegel /  Indisch 3.0 2012
De schooltuin is omgetoverd tot pasar – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Doelgroep
Het merendeel van de 7.000 bezoekers bestond  uit Indonesiërs die voor lange tijd in Nederland wonen: studenten, werkende mensen en mensen die getrouwd zijn met Nederlanders. Ook vakantiegangers uit Indonesië waren nieuwsgierig. Ik kreeg de indruk dat vooral de eerste en tweede generatie Indische mensen aanwezig waren, de derde generatie viel minder op. Als je naar de geschiedenis kijkt, dan zou je niet verwachten dat Indische mensen ook bij deze viering aanwezig zouden zijn. Maar niets was minder waar, er was geen wrok zichtbaar – iedereen kwam  voor de gezelligheid.

Merdeka!
Het hoogtepunt van de dag vond ik de aflsuiting van het feest met het woord Merdeka: vrijheid. De ambassadeur, Ibu Retno Marsudi, en haar man, bedankte iedereen voor hun komst en voor het succes van de dag. De organisatoren van de KBRI en de Indonesische artiesten werden naar het podium geroepen. Ibu Retno gaf het publiek zo de gelegenheid om foto’s te maken. Als ik terugblik op deze dag, was het een middag vol met lekker eten en leuke muziek. De gezelligheid uitte zich in de vele leuke ontmoetingen.

Afsluiting Pesta Rakyat– Foto: Charlene Vodegel /  Indisch 3.0 2012
Afsluiting Pesta Rakyat– Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

25e Nationale Indië-herdenking in Roermond

Indië-herdenking in Roermond. Foto: Nationaal Indië-monument.

Wat herdenken we daar nou toch?

De meesten van ons denken bij de Nationale Indië-herdenking aan de herdenking in augustus, waarbij we stilstaan bij het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië. Al een paar jaar vroegen we ons af wat er elk jaar gebeurt in september, bij de tweede Nationale Indië-herdenking. Tabitha Lemon en Kirsten Vos maakten een reportage.

6200 gesneuvelde militairen tussen 1945 en 1962

Morgen vindt de Nationale Indië-herdenking voor de 25e keer plaats en zal prins Willem-Alexander aanwezig zijn.Tijd om op onderzoek uit te gaan in Roermond, bij het Nationaal Indië-monument, dat gewijd is aan de ruim 6200 gesneuvelde militairen in Indonesië tussen 1945 en 1962..

Vind je familieleden

Weten of de naam van een van jouw gesneuvelde voorouders te vinden is op de zuilen van het Nationaal Indië-monument 1945 – 1962? Neem contact op met de medewerkers van het Nationaal Indië-monument via www.nim-roermond.nl.

Rantang-repo: Indonesian pop night

Rantang – een avond gevuld met Indonesische popmuziek – vond zaterdag 25 augustus plaats in Den Haag. Muziekstijlen van dangdut to harde rock passeerden de revue. Indisch 3.0 was erbij. Hoewel de muziek geweldig was, was de opkomst minder – tot teleurstelling van de gasten en de organisatie. Het is dan ook onzeker of er ooit weer een Rantang komt.

Mijn fotograaf haalde me veel te vroeg op. Gelukkig maar, het Wellant College in Den Haag was moeilijk te vinden. Eenmaal aangekomen werden wij verwelkomd door de oorverdovende soundcheck van de Biroe Band. Ondanks dat wij arriveerden rond het aangegeven aanvangstijdstip van vier uur ’s middags leek alles nog niet op orde. Behalve dat men nog bezig was met de soundcheck, was onder andere de belichting nog niet geregeld en de catering nog niet aangekomen. Veel gasten waren er nog niet, langzaam druppelde er wat binnen.


BALI AYU BUDAYA danst © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Indorock, keroncong en gamelan
Wij zagen kans om te spreken met een van de organisatoren, Mikey, die er prompt de grote naam van de avond bij haalde: Hengky Supit, ‘dé Indonesische rocklegende uit de jaren ‘90’. Tegenwoordig woont hij in Nederland met zijn Hollandse vrouw en hun kinderen. Wij vroegen Mikey waarom hij deze Indonesische popavond wilde organiseren. ‘Ik wil gewoon Indonesische popmuziek in Nederland aan de man brengen. Iedereen in Nederland denkt bij Indonesische muziek alleen aan indorock, keroncong, gamelan etcetera. Het is net alsof ze denken dat de tijd in Indonesië sinds de jaren ’50 stil staat, maar dat is niet zo. ‘

Ik vind de Indonesische popmuziek veel creatiever dan Nederlandse popmuziek.

‘Net als in Nederland zijn er trends en ontwikkelingen geweest waar veel goede dingen uit zijn gekomen. Ik vind de Indonesische popmuziek ook veel leuker dan de Nederlandse popmuziek. Het is interessanter en creatiever. In Nederland begint het allemaal een beetje op elkaar te lijken en iedereen lijkt bang te zijn om in hun eigen taal te zingen.’ Mikey – die sinds kort weer in Nederland verblijft – heeft zelf ook een bescheiden hitje gehad in Indonesië onder de naam Michiel Eduard.

Michiel Eduard, medeorganisator, met rocklegende Hengky Supit
© Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Kostbaar
Een avond organiseren met Indonesische artiesten lijkt een kostbaar iets. Vooral het overhalen van muzikanten om naar Nederland toe te komen voor een enkele optreden is lastig. Bij Rantang viel dit echter mee, omdat de artiesten die deze avond optraden in Nederland wonen en de meesten hadden al een band met de organisator. Op de vraag waarom Hengky Supit had besloten deel te nemen aan Rantang antwoordde hij: ‘Ik ken Mikey goed en vond het wel leuk om dit voor hem te doen.’ Mikey: ‘Ik heb hem eigenlijk gedwongen!’

Is Balinese dans op zijn plek op een avond met moderne popmuziek?

Hoogtepunten en een valse noot
Na een tijdje wachten en vermaakt te zijn door DJ Ron Funkytown werd de avond eindelijk geopend door de Balinese dansduo Bali Ayu Budaya. Hoewel Balinese dans altijd leuk is om te zien, vroeg ik me wel af of traditionele dans wel geschikt was voor een avond waarbij moderne popmuziek ten gehore gebracht zou moeten worden. De Biroe Band speelde een rits aan covers van Indonesische bands, die ik grotendeels niet kende. Dit deed de band vol energie en enthousiasme – het was wat mij betreft het hoogtepunt van de avond.  Dangdutzangeres Theresia was erg vermakelijk en wist velen uit het publiek over te halen om met haar mee te dansen. Rich.Art was wat minder luid dan de rest met enkel zijn stem en akoestische gitaar.

 

DANGDUT ZANGERES THERESIA krijgt publiek en andere performers op de dansvloer © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Valse noten
Tegen het eind van de avond trad Michiel Eduard zelf op. Hij zong een paar van zijn eigen liedjes en een cover van de band Slank. Hierna was het de beurt aan de rocklegende Hengky Supit. Hoewel Supit een aantal valse noten raakte en af en toe schreeuwde in plaats van zong, vond ik het ontzettend jammer dat hij niet langer speelde. Hij was namelijk de grote naam van de avond. Hierna werd de avond afgesloten met een duet van Michiel Eduard met zangeres Iane van de Biroe Band.

Popheld uit de jaren 90, Hengky Supit © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Verwachtingen

De opkomst was helaas niet groot deze avond. Veel van de gasten waren bevriend met de organisatie of een artiest. Die gasten die dat niet waren, waren oprecht geïnteresseerd in wat de avond te bieden had. Een Indische jongen vertelde: ‘Ik had gehoord dat er iemand zou optreden die vanuit hier naar Indonesië is gegaan en daar een hit heeft gescoord. Ik ben ontzettend benieuwd.’ – doelend op Michiel Eduard.

Er zijn niet genoeg mensen voor een echt goede sfeer.

Hoewel iedereen het naar zijn zin leek te hebben, heerste er ook wel teleurstelling. Een wat oudere gast vertelde: ‘Ik had andere verwachtingen. Met name wat het aantal mensen betreft. Er zijn niet genoeg mensen en ook niet het goede soort mensen om een echt goede sfeer voor een avond als deze te krijgen.’ Een lid van de Biroe Band deelde deze mening blijkbaar, want die hoorde ik klagen over het ten gehore moeten brengen van harde rock aan een stel oudjes. De lage opkomst zal waarschijnlijk te wijten zijn aan de slechte promotie. De organisatie gaf zelf ook toe daar niet veel aandacht aan te hebben besteed.

BIROE BAND © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Ook aan de locatie viel wat op te merken. Hoewel iedereen met wie ik sprak het er mee eens was dat het Wellant College een mooi gebouw is, vond niet iedereen het een geschikte concertzaal. ‘Het is en blijft een school. Het is niet gebouwd met akoestiek in gedachten en dat kan je ook wel merken,’ vertelde een man die beweerde zelf bij een podium te werken. Verder waren er niet veel mensen te spreken over de bereikbaarheid van de school.

Ondanks de gebreken die Rantang vertoonde – die voor een deel af te schrijven zouden kunnen zijn als kinderziektes – hebben wij van Indisch 3.0 een leuke avond gehad. Organisator Mikey vond de avond goed verlopen, maar geslaagd vond hij het zeker niet. Het was verre van een succes. Het is dan ook onzeker of er ooit weer een Rantang komt.

Oosterse taferelen, Westerse stijl

Zelfportret Raden Saleh. Bron: www.tropenmuseum.nl

Zelfportret Raden Saleh smaakt naar meer

Tijdens mijn eerdere bezoek aan het Tropenmuseum, had ik twee missies: ik wilde de vaste tentoonstelling Oostwaarts bekijken en het enige bekende, onlangs aangekochte zelfportret van Raden Saleh aanschouwen. Bij Oostwaarts kon ik schilderijen van verschillende kunstenaars bewonderen, maar ik vond er helaas geen van Raden Saleh tussen. Ik neem je weer even mee terug, naar die bewuste dag.

En dat terwijl het artikel over Saleh op de website van het Tropenmuseum kopt met ‘Unieke aanwinst van Indonesische kunstschilder van wereldfaam’. Jammer, ik ben erg nieuwsgierig naar het werk van deze Indonesische Rembrandt. Ik hoop dat ik er niet overheen gekeken heb.

Ik ga alsnog op zoek naar het zelfportret. Ik verwacht een statig portret, groot en indrukwekkend, met iets dramatisch, aangezien Saleh (1811-1880) leefde ten tijde van de Romantiek. Een stroming in de schilderkunst, die qua stijl lijkt op de klassieke stijlen, maar met meer fantastie en emotie, herinner ik mij van de kunstgeschiedenis-colleges.

Bescheiden
Nadat me de weg gewezen is, ben ik vooral verbaasd. Niks statig portret: het zelfportret is een heel klein bescheiden schilderijtje. Het enige dat voldoet aan mijn verwachting is de gouden lijst, die verzuipt in de enorme witte wand waaraan het schilderij hangt. Licht teleurgesteld ga ik het portretje van dichtbij bekijken en dan weet het me gelukkig alsnog te overtuigen. Waar klassiek geportretteerde personen vaak een (in mijn ogen) afstandelijke blik hebben, kijkt Saleh je helder aan. Het is duidelijk een schilderij ‘oude stijl’, dat mij niet altijd aanspreekt, maar de losse penseeltreken geven het wat spontaans. Dat maakt de teleurstelling goed.

Saleh kijkt je helder aan.

Op de wand ernaast lees ik dat Saleh in 1829 naar Nederland kwam, toen hij 18 was, om zijn talent te ontwikkelen. Toen hij in 1851 weer wegging, kreeg hij de titel ‘Schilder des Konings’ mee. In Den Haag schilderde hij veel oriëntaalse jachtpartijen en dramatische composities (dus toch!). Een plaatje van ‘Een Boschbrand’ uit 1849 maakt me nieuwsgierig. De stijl associeer ik met typisch westerse taferelen, maar nu zie ik vuur, rook en tijgers. Ik had het graag in het echt gezien. Zo’n onwesters beeld in deze typisch Westerse stijl heeft iets vervreemdends.

Uniek of niet?
Om over dit schilderij te schrijven, heb ik behoefte aan meer informatie. Ik google ‘Raden Saleh’ en belandt op de website van het Rijksmuseum, dat een zelfportret van Raden in de collectie heeft. Ik dacht dat het Tropenmuseum een zelfportret had aangekocht, dat uniek is, doordat het het enige bekende zelfportret is van Saleh? Ik pak de hand-out van het museum erbij en daarop staat hetzelfde statige portret van Saleh met als onderschrift dat het geschilderd is door Friedrich Carl Albert Schreuel. Als ik die naam google, kom ik weer op de website van het Rijksmuseum uit. Op deze pagina blijkt hij het dus niet geschilderd te hebben en is het exemplaar van Tropenmuseum toch uniek.

 Een onwesters beeld in Westerse stijl heeft iets vervreemdends.

Het zelfportret van Raden Saleh © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Oosterse taferelen in een Westerse penseelstreek
Ik ga je niet vertellen dat je naar Amsterdam moet snellen om het schilderijtje te bekijken. Het was namelijk tot 19 augustus te bezichtigen. Mochten ze een keer een overzichtstentoonstelling maken met het werk van deze kunstenaar (en zijn tijdsgenoten), dan zou ik zeker gaan. Wie weet ervaar ik meer dan alleen Oosterse taferelen in een Westerse penseelstreek en ontdek ik overeenkomsten en verschillen tussen de twee culturen via dit medium. Ik ben benieuwd naar meer werk dat deze man wereldfaam bezorgd heeft. Jij ook? Laat het ons weten, wie weet brengen we het Tropenmuseum op een idee…