HWWGV – En de winnaar is…

We zouden het bijna vergeten, maar we hebben nog een winnaar uit te roepen, van de verhalenwedstrijd Hier Wordt Wat Groots Verricht. Je weet wel, die we samen met Diederik van Vleuten hebben georganiseerd.

Morgen op de kumpulan gaan we de officiële prijsuitreiking verrichten en krijgen de vijf genomineerden hun welverdiende (troost-)prijzen, maar nu is het moment gekomen om de knoop door te hakken. Er is massaal gestemd: bijna 500 mensen hebben ons laten weten wie zij vonden dat het mooiste verhaal had ingezonden over hun Indische grootouder(s).

De winnaars van de verhalenwedstrijd HWWGV zijn:

1. Met ruim 40% van de stemmen, heeft overtuigend gewonnen: Jennifer Valentijn – Jepang babi.
2. Op de tweede plaats is gekomen, met een kwart van de stemmen: Shemara van den Heuvel – Knock knock.
3. En vlak daarachter, met 24% van de stemmen, is prijswinnaar nummer drie: Christie Haalboom – Zon.

Gefeliciteerd!

Jennifer, Shemara en Christie winnen een gesigneerd exemplaar van de – telkens maar weer uitverkochte – dvd Daar Werd Wat Groots Verricht. Daarnaast zullen hun verhalen op Indisch3.nl verschijnen, geflankeerd door een mini-interview in Moesson. Romy Luyt en Meike Grol ontvangen elk een dinerbon voor twee personen van Asia Gastronomica & Restaurant Blauw. Zo bezien zullen alle vijf de genomineerden een mooie prijs ontvangen voor hun harde werk. We eren ze morgenavond in elk geval, tijdens de kumpulan.

About generation Indisch 3.0 – part 2

Every once in a while, we get that question that we forget still exists: what is the third generation Indische Nederlanders — am I an Indisch 3.0 or not? We’ll get into these questions. However, since there  is much more to the third generation than a definition, we will share some of our observations with you, in the week preceding our anniversary-kumpulan on May 11, 2012.

We have written about this definition-issue before. Two years ago, to be exact. However, these questions keep coming back, and from both sides of the Atlantic. Therefore we have decided to blog about it again – but this time in English. Before we get into this complex matter, we have to warn you: this post is longer than we usually publish.

Generation Indisch 3.0

Tv-personality Bibi Breijman, generation Indo 3.0 and "Hagenees". (c) Armando Ello/ Indisch3.0 2011

The generations we refer to are not the same as family generations, but are defined by the moment of migration. Simply put, generation Indisch 3.0 are the grandchildren of the inhabitants who left Nederlands-Indië as adults. The “1.0’s” are the people who came to Holland (or Canada e.g.) as grownups.

However, and this might be confusing, if their parents were still alive, they were 1.0 as well. So both grandparents and greatgrandparents of a 3.0, are part of the first generation. Many of this generation worked hard to be accepted as normal Dutch citizens (or:assimilated).

Generation Indisch 3.0 are the grandchildren of the inhabitants who left Nederlands-Indië as adults

The children that were born to the 1.0’s are the 2.0’s. Some of them were still born in Indonesia (or even Nederlands-Indië). Any child that was younger than 16 when it “repatriated” to the Netherlands, may be considered as 2.0. In the Netherlands, you might notice minor competitions between people of this generation when it comes to their place of birth: “I was born in Indonesia, how about you? (continuing with noticeable triumph) Ah, you were born in Amsterdam. ” This generation either let go of their Indo-roots when they noticed how much stress and pain the topic of Nederlands-Indië caused, or embraced it, starting in the 80’s.

Currently, most of the 3.0’s range in age from roughly 15 to 45 years old. There is competition here as well: “Are you a 3.0 of one or two Indisch parents? (continuing with equally noticeable triumph) Well, both my parents were born there.” By the way, that is ‘worth’ more than two parents who are both 2.0, but were born in the Netherlands.

 ”Are you a 3.0 of one or two Indische parents? Well, both my parents were born there.”

Indische Nederlander

An Indische Nederlander is someone who has roots in the former Dutch colony Nederlands-Indië and considers himself an Indische Nederlander. That addition sounds self-evident. However, a lot of Moluccans, who could be considered Indisch, don’t consider themselves as such, so who are we to say they are? People that do consider themselves Indisch are Indo’s, peranakans (of Chinese descent), belanda hitams (mixed with African roots) or even a 100% Dutch person (“totok”).  Papua’s are the indigenous people of New Guinea and consider themselves Indisch, when they have an Indische parent. Also, we need to say, for the record, that Indisch, in this context, has absolutely nothing to do with India. Nothing.

For the record, Indisch, in this context, has absolutely nothing to do with India.

former minister of Foreign Affairs Ben Bot, is a totok. Foto: http://www.volzin.nu/images/stories/bot.jpg

By now, some of you are staring at your screen, slamming your fist on your desk, shouting: “That is not true! My mother/grandmother/opa/etc  was both Indo and Indisch, but didn’t consider himself neither Indo nor Indisch.” Yes, you are right, we know that. That denial is part of our cultural baggage too. However, when they tell you where they were born, most of them will say Nederlands-Indie/ the Dutch East Indies, whereas most Moluccans will say they were born in the Mollucan island group. It seems like a small difference, but the consequences are huge.

The big difference between totoks and other Indische groups, is their ethnic background in relation to their current homeland. Totok-children and grandchildren usually consider themselves Dutch (or any other nationality that applies to your country of residence).  That does not always apply to descendants of Indo’s, peranakans and belanda hitams in the same way. Most of them notice that they are not like the Dutch or any other white community.

In today’s world, in urban day-to-day life, knowing what ethnic group you belong to, becomes more and more significant. With all these etnic minorities in the Western World, more often than not, children with Indo, belanda hitam or peranakan roots use their heritage to shape and define their identity.

Most of them notice that they are not like the Dutch or any other white community.

Indo

Let’s end with a second basic term: what is an Indo? First off, an Indische Nederlander is not the equivalent of an Indo: not all Indische Nederlanders are Indo and not all Indo’s are Indische Nederlanders.  An Indo, in the context that we use it, is short for an Indo-European; someone with both European and Indonesian roots.

An Indo, in the context that we use it, is short for an Indo-European.

There are some technical challenges and urban legends (or misunderstandings, if you will) to the term Indo. Firstly, we have noticed that Indonesians sometimes call themselves Indo as well, as an abbreviation for Indonesian. That’s up to them, but it’s not the Indo generally referred to in relation to the former Dutch colony.

Griselda Molemans, part belanda hitam. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012.

Also, more and more we read online that Indo comes from an acronym: In Nederland Door Omstandigheden (or: Opa)*. Sorry to tell you, but that is not true. That is an urban legend or a broodje aap-verhaal. There is no other way to put it. We have no clue who came up with that (in-) famous acronym for INDO, but we can assure you that the term Indo existed way before the Indo’s came to Holland. To be called Indo was an insult for many decades, starting somewhere in the early days of the Dutch East Indies, as many of you know.

A ‘technical challenge’: an Indo could have been born in Indonesia in the 1950’s, but may also be born tomorrow in Holland, or the US for that matter: when a person of European descent and a person of Indonesian descent have a child, an Indo is born.

The term Indo existed way before the Indo’s came to Holland.

Some say that Indo-European, in its bare essence, refers to a person born anywhere south of the river Indus and has both Asian and European roots. We don’t know how helpful that statement is, considering that in that case, a child born in the Phillipines could also be called Indo. That would become quite confusing. And this stuff is confusing enough already, right?

A short summary, to make sure you are not totally confused by now: an Indo is someone of both European and Indonesian descent, born anywhere in the world, 50 years ago or tomorrow. An Indische Nederlander is someone with family roots in the former Dutch East Indies. And a generation Indisch 3.0 is the grandchild of the Indische migrants who left Indonesia as adults. And then there are a lot of misunderstandings and confusing elements.

Observing the third generation

Generation 1.0. Imagesource: http://repatrianten.watishet.info/

We certainly hope we have been able to explain the basic terms clearly enough. And we hope you have noticed our somewhat sarcastic undertone: definitions are not what makes us who we are. We are who we want to be. Not all 3.0’s want to be third generation Indisch; they no longer feel connected to their heritage and thus to us. We, as Indisch 3.0, hope to at least stop and perhaps even change this, by making visible how many famous and not-so-famous-yet Indo’s there are around the world and by encouraging 3.0’s to at least accept and hopefully handdown their roots to their children.

That the third generation Indische Nederlanders is more than just a definition, we will show in our anniversary week starting May 8^th. We will publish our observations, based on being out there for four years. Are there any specific questions? We don’t have all the answers, but four years of active blogging will take us a long way.

*In Nederland Door Omstandigheden (Opa) means: In the Netherlands because of circumstances (or: because of grandpa), referring to the involuntary nature of the migration to Holland.

Mijn Metamorfose – #4

Een jonge Indo gaat op zoek naar haar roots. Zal de Indische invloed haar identiteit veranderen? Een sociaal experiment in negen afleveringen. In aflevering 4: Vrij & Blij met Jill Stolk.

Die derde generatie is helemaal niet meer Indisch! (2)

“Die derde generatie is helemaal niet meer Indisch”, dé uitspraak van Nely (eerste generatie Indische) waarmee de vorige blog werd afgesloten, én waar menig reactie en discussie op volgde. In dit vervolg het verhaal achter deze krachtige uitspraak van ‘Indisch tante’ Nely.

Voor mijn bacheloronderzoek Culturele Antropologie deed ik onderzoek naar intergenerationele overdracht van culturele patronen binnen Indische families. Hiervoor heb ik gesproken met eerste, tweede en derde generatie Indischen. Onvermijdelijk riep dit onderzoek ook dé grote vraag op: wat is Indisch? Het antwoord op deze vraag zal ik kort en bondig houden -een blog heeft nu eenmaal een maximum aantal woorden: niemand weet wat Indisch precies is, en Indisch is voor iedereen weer anders, ongeacht de generatie waartoe iemand behoort. Schept dit veel duidelijkheid? Nee. Moeten we dit willen? Dat is weer een andere vraag…

In het geval van Nely was zij ervan overtuigd dat ‘Indisch’ niet meer van toepassing was op de derde generatie. Opvallend genoeg werd deze mening door bijna alle respondenten, op enkele uitzonderingen na, gedeeld. Maar het geluid was toch het sterkst onder de eerste generatie, vooral de klachten over de kleinkinderen werden luid en duidelijk gearticuleerd. Zo was het menig opa en oma een doorn in de maag dat een kleinkind geen Indisch eten lustte, niet Indisch kon koken, of nóg erger; niet Indisch wilde léren koken. En dat was allemaal de schuld van (schoon)zoonlief of (schoon)dochterlief! Die waren te Nederlands (geworden) waardoor er nog maar weinig Indisch was aan de kleinkinderen!

Maar dit veel te Nederlandse aan de kinderen en kleinkinderen, bleek ik in veel gevallen terug te kunnen voeren naar de jeugd en opvoeding van de eerste generatie in voormalig Nederlands-Indië, waarin het zo Nederlands mogelijk zijn een sleutelrol speelde. Immers, hoe Nederlandser je was, des te meer mogelijkheden en kansen je had in de voormalige kolonie. Dit heeft zich doorgezet in de opvoeding van de eigen kinderen, waarbij het Nederlandse na de repatriatie een heel andere dimensie kreeg, namelijk die van het zo snel mogelijk aanpassen aan het nieuwe thuisland. Iedereen die ik sprak omschreef de eigen opvoeding, en de opvoeding van zijn of haar kinderen, in eerste instantie als ‘zeer Nederlands’. Zo gek is het dus niet dat de kleinkinderen nog maar weinig Indisch in zich hebben, laat staan om zich mee te identificeren…

Die derde generatie is helemaal niet meer Indisch!

Wie de lift uitstapt en de schemerige hal inloopt richting de voordeur van Nely, ruikt meteen de typerende ‘Indische lucht’.  De lucht van gefrituurde lekkernijen, boemboes en hier en daar een zweempje van de etherische oliën om de etensluchtjes na het koken zoveel mogelijk te verdoezelen.

 In de deuropening verschijnt Nely, een oudere maar levendige Indische dame met glunderende diepgrijze ogen. Met open armen begroet zij haar vriendin en diens kleindochter en steekt meteen een tirade af tegen haar vriendin. Weken achtereen probeerde zij haar te bellen, maar er werd niet opgenomen! Vervolgens gaat de aandacht naar de kleindochter en wordt deze, ook al heeft Nely haar nooit eerder ontmoet, in een strakke omhelzing genomen en op de wangen gezoend. “Ja, ja, die oma van jou is heel stout hoor, een pets op haar billen verdient zij! Aduh, zo leuk dat jij haar hebt meegenomen naar mij!”

 “Ach, zó ge-zèl-ìg dat jullie er zijn zeg! Eerst wat drinken ja?! Jullie eten toch mee?!” De vraag is retorisch, de blik van Nely geeft te kennen dat zij geen nee zal accepteren. Als Nely koffie gaat zetten, laat zij haar vriendin en de kleindochter achter in de zonnige en ruime woonkamer vol met schilderijen van Indische taferelen, beelden uit Indonesië en zelfs een miniatuurschip van kruidnagel. “Mooi hè!”  Merkt Nely vrolijk op als zij terugkomt uit de keuken, “Ik heb zoveel Indische dingetjes in huis, ik vind het zo mooi en het heeft ook een sentimentele waarde hè.”

 De kleindochter wordt meegetrokken naar de bank die een groot deel van de woonkamer in beslag neemt,“Ga maar in het midden zitten, dan kun je iedereen goed zien als jij jouw interviews afneemt.” Er wordt zelfs een tafeltje bijgezet, “Dat is gemakkelijk om te schrijven. Je maakt toch wel aantekeningen hè?! En heb je ook zo’n handig dingetje om mee op te nemen?”  Een schaaltje kroepoek wordt ook op het tafeltje gezet, “Hier, om te snoepen.”

 Niet veel later gaat de deurbel. “Daar zul je Henk hebben! Mooi op tijd voor zijn interview. Weet je, ik zal ook een paar andere Indische kennissen van mij bellen om te interviewen! Die oudjes houden ervan om te praten over vroeger.”  Een reactie niet afwachtend, verdwijnt Nely om de voordeur te openen en pakt vervolgens haar telefoon, “Meis, waar deed je ook alweer onderzoek naar? Inter-ge-ne-ra-tionele overdracht?! Oh, en hoe Indisch de derde generatie nog is? Nou! Ik zal je vertellen hoor! Die derde generatie is helemaal niet meer Indisch!”

                                                                                                    Wordt vervolgd…

De namen in dit stuk zijn gefingeerd

Indo Tattoos

Indo Tattoos. We schreven er een aantal jaren geleden al een kort artikel over: Op zoek naar symbolen voor Indo’s. Veel Indische jongeren met tatoeages kiezen voor een of meerdere afbeeldingen die iets te maken hebben met hun Indische achtergrond. Daarbij is het niet altijd eenduidig welke afbeeldingen wel, en welke juist niet geschikt zijn. Oosterse tekens of het Indo-symbool dat “bekende Indo” Paatje Phefferkorn in de jaren ’80 ontwierp zijn populair. Maar of je een “Indonesische” Garuda mag laten tatoeëren? Daar is niet iedereen het over eens.

In de Moesson van deze maand staan twee voorbeelden van tatoeages van Indische jongeren. In deze reportage lees je wat jongeren er zelf nog over zeggen.

Op Hyves zijn er verschillende pagina’s waarop jongeren hun tattoos laten zien en bespreken. Als je deze pagina’s als uitgangspunt neemt, lijken veel Indische jongeren er wel “iets” mee te hebben. Ze gebruiken een tatoeage vaak om de eigen Indische achtergrond te benadrukken. Bovendien: “tattoos horen bij de Indische cultuur” lijkt hier de onderliggende boodschap.

Het hebben en showen van een tattoo is bij uitstek een “ding” van jongeren. Was je een decennium of twee geleden nog een aso met een tattoo, en bij sommige ouderen nog steeds, onder jongeren is het meestal cool om een “plaat” ergens op je lijf te hebben. En dat moet natuurlijk gezien worden.

Zo vindt Marvin (28) het design van zijn tatoeage erg mooi, maar het gaat uiteindelijk ook om de betekenis. Niet toevallig iets Oosters; hij liet een tattoo zetten van een lotusbloem. Deze bloem staat symbool voor ‘leven’ in de Oosterse wijsbegeerte van het Boeddhisme.

Benjamin (27) heeft ook een lotusbloem laten tatoeëren. Bij hem draait het echter meer om het gebruik van kleuren. Zo staat rood  voor de liefde, paars voor de duisterheid en blauw voor openheid. Deze kleuren staan symbool voor de fases in zijn leven, maar tezamen in de bloem staan deze symbolisch voor het gegeven dat alles uiteindelijk goed komt. Verder heeft hij de naam van zijn dochter dicht bij zijn hart laten plaatsen.

Een tattoo is soms misschien gewoon een mooi of leuk plaatje, maar vaak is het een symbool die een persoonlijke betekenis voor iemand heeft. Het ultieme persoonlijke statement. En ja, natuurlijk doet het wel een beetje pijn een tattoo te laten zetten. Vooral op plekken waar je huid dun is, zoals aan de binnenkant van je armen of in je nek. Maar, dat is de moeite waard, want “tattoos zijn cool”.

De meesten jongeren hebben zich vast wel eens afgevraagd: moet ik er een? Op de redactie stellen we ons die vraag natuurlijk ook. De komende tijd zullen we daarom regelmatig aandacht gaan besteden aan het onderwerp tatoeages. Dat zullen we op allerlei verschillende manieren gaan doen.

We zijn daarbij ook benieuwd naar onze lezers. Misschien heb je zelf een tattoo of ken je iemand in je Indische kring met een tattoo die iets te maken heeft met zijn of haar Indische achtergrond? Laat het ons weten! Stuur een foto en het verhaal erbij op naar redactie@indisch3.nl en wie weet komen we je interviewen of publiceren we de foto’s.

Mijn Metamorfose – #3: Indo & Islam

Een jonge Indo gaat op zoek naar haar roots. Zal de Indische invloed haar identiteit veranderen? Een sociaal experiment in negen afleveringen. In aflevering 3: Indo & Islam

Kleur bekennen

Mijn huidskleur gaat me tegenstaan. Als ik naar mezelf in de spiegel kijk zie ik niet meer die mooie bruine tint, maar een onhandig onderdeel waarvoor ik me steeds vaker moet verantwoorden. Eigenlijk is het een irritant omhulsel en het wordt steeds meer een last. Soms zou ik het liefst de kaasschaafmethode toepassen, omdat de etnische registratie stiekem, maar vooral onbewust, is begonnen.

Er was een tijd dat bijna iedereen jaloers was op mijn kleur. Ik werd sneller bruin dan anderen en vooral mijn vrouwelijke klasgenoten hadden graag van huid geruild. Nimmer vroeg men zich hoe ik toch aan dat bruine laagje kwam.

Helaas zijn de tijden veranderd. Waarmee ik niet wil stellen dat het vroeger allemaal beter was. Ik heb hier weleens in een column geschreven over  de verwensingen die ik, al dan niet met kanker als toevoeging, naar mijn hoofd geslingerd heb gekregen. Met als hoogtepunt Hamas-type. Leuk is het niet, overzichtelijk wel. Zij moeten duidelijk niks van mij hebben en dat is geheel wederzijds.

Tegenwoordig lijkt het echter salonfähig te zijn geworden dat volslagen vreemden, na nog bijna geen woord te hebben gewisseld, zomaar vragen waar je vandaan komt.

Ik: “Amsterdam…”

Vreemde: “Nee, dat bedoel ik niet. Je ziet er anders uit. Niet Nederlands bedoel ik.”

Ik: “Ik kom uit Hoogeveen, Drenthe. “En ik heb inderdaad een licht turfkleurtje. (Een slechte grap maar dat terzijde) “Nee, ik ben Indisch.”

Dan gebeurt het…

Vreemde: “Oh… Haha, ik dacht dat je misschien een Turk was of Marokkaan ofzo…”

Vooral die plotselinge, zichtbare ontspanning verbaast me. Bijna opluchting. Alsof ik anders een minderwaardig mens was geweest.

Dit jaar is mij al tientallen keren DE vraag gesteld. In verschillende situaties. Dat baart me zorgen, omdat er vroeger nooit iemand naar vroeg. Waarom is het zo belangrijk om te weten waar ik vandaan kom? Antwoord of oorzaak interesseren me niet zo veel. Ik registreer enkel dat het mij regelmatig overkomt.

Natuurlijk heeft men het recht om het aan mij te vragen en ik weet ook dat ik niet hoef te antwoorden. Verschil is alleen dat ik dan de gebeten hond ben en raar doe, omdat ik geen antwoord wil geven. Terwijl het ze geen reet aangaat. Bovendien is kans groot dat ik vervolgens de hele avond moet uitleggen dat Indisch niets met Mumbai te maken heeft. Eigenlijk ben ik er helemaal klaar mee om mijzelf etnisch te verantwoorden.

Daarom stel ik voor om het extreem aanpakken. Iedereen krijgt een chip in zijn achterste met daarop in codetaal zijn afkomst. Op onze telefoon downloaden we de ETNI-App die zich in een straal van vijf meter met de chip synchroniseert en alle informatie kan lezen. Scheelt meteen dat eerste lichamelijke contact van het handen schudden bij het kennismaken alvorens te checken waar de gesprekspartner zijn kleur aan te danken heeft.

We kunnen überhaupt het voorstellen overslaan, want we zien op onze smartphone ook hoe de ander heet. Zo voorkomen we dat we moeten communiceren met bepaalde bevolkingsgroepen die we liever op afstand houden. Briljante, eenvoudige oplossing! En ben ik eindelijk van die volkomen nutteloze vraag verlost.

Indisch familieonderzoek

Op speurtocht in het Indisch Familiearchief

Wat deed mijn opa in Indië? Hoe kwam die ene Europese voorvader terecht in die Nederlandse kolonie? En waar zit het “inlandse” bloed? Voor iedereen die bij deze vragen denkt, ‘Ja, ik zou dat ook wel eens willen uitzoeken!’, is er het Indisch Familiearchief (IFA) in Den Haag. Het is opgericht door Dick Visker in 1972, speciaal voor al die Indische families die op zoek waren naar antwoorden.

Bijna veertig jaar later ga ik erheen om, aan de hand van eigen familieonderzoek, te ontdekken hoe dat werkt, onderzoek doen in het familiearchief. Na een paar uurtjes in het archief te hebben besteed, kan ik het iedereen aanraden. De vrijwilligers hebben geweldig geholpen en ik heb prachtige verhalen ontdekt, die voor mij en, ontdek ik later, mijn vader volslagen onbekend waren.

Het IFA is op woensdag en donderdag geopend van 10.00 tot 15.00 uur. Het is aan te raden eerst een afspraak te maken voor je langsgaat, zodat de vrijwilligers alvast de familiedossiers die jij zoekt, zo compleet mogelijk te maken. Kosten voor zo’n bezoekje bedragen 7 euro (donateurs gratis). Op de website van het IFA vind je meer informatie over de verschillende, bescheiden kostenposten die komen kijken bij een familieonderzoek. Meer weten? www.indischfamiliearchief.nl.

Een van de vrijwilligers bij het IFA is een jonge Indo 3.0. Voor de Moesson van juni 2011 heb ik hem geïnterviewd

Mijn Metamorfose – #2

Een jonge Indo gaat op zoek naar haar roots. Zal de Indische invloed haar identiteit veranderen? Een sociaal experiment in negen afleveringen.