Win VIP-kaarten voor filmpremière Stand van de Sterren

Stand van de sterren - Leonard Retel Helmrich

[box type=”shadow”]Speciaal voor onze Twitter-volgers en Facebook-fans organiseert Indisch 3.0 in samenwerking met CinemaDelicatessen op 16 en 17 februari 2011 een unieke 24-uursactie: win VIP-kaarten voor de filmpremière van Stand van de Sterren op 27-2 a.s.![/box]

17/2/2011, 22:45 uur: De winnaars zijn bekend!

Zojuist hebben we drie dames blij mogen maken. De winnaressen van de Stand van de Sterren-actie zijn:
1. @Anouck1975, zij gaat als VIP naar de première op 27 februari a.s.
2. Debbie Isaway, zij heeft de dvd Stand van de Zon gewonnen.
3. En @tweexp heeft de dvd Stand van de Maan gewonnen.

Enneh, voor iedereen die zich verwondert over deze ‘vrouwelijke’ uitslag : er waren ook mannen die zich hadden opgegeven..!

Verlenging tot 17/2/2011, 20:00 uur

De verlotingsactie voor Stand van de Sterren wordt verlengd. Tot 20:00 uur vandaag kunnen volgers en Fans hun interesse kenbaar maken, door een mail te sturen naar redactie@indisch3.nl met als onderwerp Ik wil naar svds! Dit geldt ook voor mensen die gisteren de Share/ Deel-actie al gedaan hebben. Deelnemers die gisteren al een bevestiging van deelname hebben ontvangen, hoeven niet opnieuw te reageren.

Reden voor deze verlenging is dat we gemerkt hebben dat we op Facebook niet kunnen inventariseren welke Fans de Share op hun profiel hebben gezet. We zagen namelijk een aantal nieuwe Fans, maar hun namen doken niet op in de zoekresultaten. En toen wisten we het zeker: er gaat iets niet goed.

Wellicht denken sommigen van jullie nu: ‘Dat test je toch van tevoren?’. Wel, we hebben getest, maar – zoals nu achteraf blijkt – met vrienden. Als een Fan geen persoonlijke vriend van een van de pagina-beheerders is, kunnen wij zijn ‘status’ dus ook niet bekijken. We zijn gisteren tegen beperkingen van Facebook aangelopen die we niet kenden.

We vinden het erg vervelend je opnieuw te vragen een handeling uit te voeren, terwijl je gisteren ook al iets hebt gedaan om mee te kunnen loten. Om alle ongemakken een beetje weg te nemen, hebben we daarom voor een ruime verlenging gekozen, zodat zoveel mogelijk fans alsnog kunnen deelnemen. Vanavond om 22.00 uur maken we alsnog de uitslag bekend.

Wat kan je winnen?
Dvd’s van eerdere delen van de Stand van de-… serie: 1x Stand van de Maan en 1x Stand van de Zon. Eén deelnemer maakt kans op de hoofdprijs: een speciaal voor Indisch 3.0 samengesteld VIP-arrangement voor de première van Stand van de Sterren op 27 februari a.s., voor twee personen.

Wie kunnen meedoen?
Iedereen die Indisch3 volgt op Twitter of fan is op Facebook mag meedoen. Natuurlijk zijn leden van de redactie, de freelancers en hun familieleden van deelname uitgesloten. Enneh – wie het eerst komt, is dit keer niet wie het eerst maalt: de actie duurt precies 24 uur, dus iedereen, ongeacht je (werk-) schema, kan meedoen!

Hoe doe je mee?
1. Zorg ervoor dat je Indisch3 volgt op Twitter (www.twitter.com/indisch3) of Fan bent van onze Facebookpagina (Vind ik leuk/ Like ons op www.facebook.com/indisch3).
2. Check 16 februari na 10:00 uur onze Twitter-account of Facebook-pagina.
3. Op 16 februari 10:00 uur publiceren we op Twitter en Facebook het actiebericht.
4. Als je ons volgt op Twitter, retweet je dat bericht. Ben je Fan op Facebook,  dan Deel (Share) je het. Ben je beide, dan doe je beide, of kies je voor een van de twee. Let op: doe dit binnen 24 uur, dus voor 17 februari 10:00 uur en let erop dat je tweet begint met RT @indisch3 en je FB de verwijzing @Indisch3 bevat.
5. Alle deelnemers die zich hieraan houden, dingen mee naar de prijzen.

Wanneer zijn de winnaars bekend?
Op 17 februari a.s om 12:30 uur vind je onderaan dit bericht op Indisch3.nl de namen van de drie prijswinnaars. Uiteraard staan de namen ook op Facebook.com/indisch3 en Twitter.com/indisch3. Over de uitslag kan, zoals dat overal altijd staat, ook bij ons niet worden gecorrespondeerd.

Wanneer is de filmpremière?
Op 27 februari a.s. om 17:00 uur gaat Stand van de Sterren in première in Rotterdam, in Pathé Schouwburgplein.

Over Stand van de Sterren
Stand van de sterren is in 2010 bekroond met twee IDFA-prijzen en in 2011 op het internationale Sundance-festival van Robert Redford. De film is vanaf 3 maart 2011 in Nederlandse bioscopen te zien. Bij sommige vertoningen is de filmmaker, Leonard Retel Helmrich aanwezig om een toelichting te geven.

Stand van de Sterren  is het laatste deel van het unieke drieluik over het moderne Indonesië van Leonard Retel Helmrich. Met zijn adembenemende camerawerk brengt hij ons heel dicht bij de Indonesische samenleving.

Leonard Retel Helmrich volgde gedurende 12 jaren één en dezelfde Indonesische familie (Sjamsudin) uit de sloppenwijken van Jakarta, wat heeft geresulteerd in het drieluik Stand van de zon, Stand van de maan en Stand van de sterren. Net als in de voorgaande twee delen laat de maker ons in Stand van de sterren de onderliggende patronen van het leven in Indonesië zien. Dit brengt hij zowel letterlijk als symbolisch in beeld.

Het Indonesische gezin Sjamsudin is als het ware een microkosmos waarin je de belangrijkste problematiek van het leven in Indonesië terugvindt: corruptie, conflicten tussen religies, gokverslaving, de generatiekloof en het groeiende verschil tussen arm en rijk.
Indonesië is het op drie na grootste land ter wereld en telt tevens de grootste moslimpopulatie van de wereld. Grootmoeder Rumidjah, een belijdend christen, is vanuit het drukke Jakarta bij haar vriendin Tumisah op het platteland gaan wonen. Haar tot moslim bekeerde zoon Bakti heeft de zorg over haar kleinkind Tari op zich genomen. Omdat het opvoeden van zijn nichtje Tari hem zwaar valt, haalt Bakti zijn moeder terug naar de stad. Lees meer>>

IDFA 2010: het succes van een Ind(ones)ische familie.

Na twaalf dagen vol met de meest uiteenlopende documentaires werd IDFA 2010 afgelopen weekend feestelijk afgesloten. De in totaal 280 films die er te zien waren, zorgden voor meer bezoekers dan ooit. Het festival behoort inmiddels tot de belangrijkste in de wereld. Voor de film Stand van de Sterren (Position of the Stars) van de Indische filmmaker Leonard Retel Helmrich was het een festival met een goud randje. De film won maar liefst twee prijzen: VPRO IDFA Award for Best Feature-Length Documentary en de IDFA Award for Dutch Documentary. Een ongekend succes.

De concurrentie was deze jaargang evenwel groot. Er waren vele prachtige, en ook belangrijke documentaires te zien. Het indringende Armadillo bijvoorbeeld, over de steeds zinlozer lijkende oorlog in Afghanistan, maakte indruk. Maar ook het schokkende verhaal van de Canadese gevangene Omar Khadr in You Don’t Like the Truth – 4 Days in Guantánamo was zeer indrukwekkend. In de discussie na afloop benadrukte Last van Troost van Amnesty International nog maar eens dat de sluiting van Guantánamo Bay -ondanks eerdere beloften van president Obama- nog altijd geen feit is. De film won de Special Jury Award.

Ook de indringende film Addicted in Afghanistan, over twee aan heroine verslaafde pubers in Kabul, is een film om niet snel te vergeten. Andere opvallende films dit jaar waren Waste Land, over recyclekunst, en Autumn Gold, een mooi portret van een groep atleten van hoge leeftijd, respectievelijk nummer 1 en 2 in de publiek-top 20. Een van mijn favoriete documentaires dit jaar was echter Marathon Boy, dat het even wonderlijke als grimmige verhaal vertelt van het kleine Indiase loopwonder Budhia Singh en zijn coach Biranchi Das. De film eindigde op de tweede plaats in de Best Feature-Length Documentary-competitie.

Leonard, Hetty en Jasper nemen de prijs voor Best Feature Length Documentary in ontvangst op IDFA

Uit al die mooie en belangwekkende documentaires werd Stand van de Sterren als beste gekozen. Het juryrapport was lovend. Volgens de jury vertelt de film over de “een relevant en tijdloos verhaal door middel van unieke cinematografische waarnemingen”. Dat is niets teveel gezegd. Met de zelf ontwikkelde single-shot techniek vertelt Retel Helmrich in prachtige beelden het tragische, komische en dan weer ontroerende verhaal verteld van een bijzondere familie.

De hoofdprijs winnen op IDFA is een geweldige prestatie. Het was alweer 6 jaar geleden dat een Nederlandse filmmaker dat deed. En… ook toen was dat Leonard Retel Helmrich met Stand van de Maan. Tweemaal de hoofdprijs winnen was nog geen enkele filmmaker gelukt.  Het succes van Stand van de Sterren is echter niet het succes van één man, maar van een hele familie. De film is zelfs een heuse “Indische co-productie”: zus Hetty Naaijkens Retel Helmrich (Contractpensions) produceerde de film en neef Jasper Naaijkens deed de montage.

Samen namen ze de prijs op vrijdag 26 november in de Escape in Amsterdam in ontvangst. De familie gloeide van trots om “de erkenning voor de complete trilogie die begon met Stand van de Zon”. En die erkenning brengen ze ongetwijfeld over aan de familie Sjamsuddin in Jakarta.

Stand van de Sterren is vanaf begin maart te zien in de Nederlandse bioscopen. We zullen tegen die tijd berichten over de bioscoop-premiere.

IDFA Masterclass van Leonard Retel Helmrich

Dit jaar was zijn film Stand van de Sterren de openingsfilm van IDFA. In dit laatste deel van het drieluik over de familie Sjamsjuddin brengt Leonard Retel Helmrich de kijker opnieuw in vervoering. De kracht van zijn films ligt onder meer in de door hem ontwikkelde single shot cinema techniek en zijn steady wings, waar hij vloeiende bewegingen en shots mee kan maken. In een IDFA Masterclass vertelt Retel Helmrich over zijn techniek, en waarom deze zo belangrijk voor hem is. En wat heeft hem naar Indonesië gebracht, en zorgde ervoor dat hij gedurende 12  jaar dezelfde familie volgde?

Bron: IDFA

Emotie, beweging, single shot, en ‘steady wings’, zijn de kernbegrippen van de masterclass van Leonard Retel Helmrich. Voor het eerst maak ik kennis met “de meester”: rustig, maar toch bevlogen vertelt hij over de techniek die hij onder andere in Stand van de Zon, Stand van de Maan en Stand van de Sterren toepast. Al snel leer ik dat de single shot-techniek het mogelijk maakt een scène of actie in één shot te vangen. Hierdoor wordt montage in dat shot overbodig. Door middel van bewegingen om het centrale object heen, worden verschillende standpunten ingenomen en kan op de situatie worden ingespeeld.

Door deze manier van filmen is Retel Helmrich ‘on top of the emotion’. Dat wil hij overbrengen op zijn publiek: “Ik begeef me als het ware in de aura van mensen. Ik vind dat wel zo eerlijk”, zegt hij. Voor hem is dat dé manier van filmen, en intuïtie is daarbij van groot belang. Om soepele bewegingen mogelijk te maken, gebruikt Retel Helmrich zijn zogenaamde steady wings: vleugels die aan de camera zitten die onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen. Naast de steady wings zegt hij zijn Tai Chi ervaring goed toe te kunnen passen om balans en focus te houden tijdens het filmen. De manier waarop hij de camera hanteert, vind ik, lijkt misschien nog wel het meest op een geïmproviseerde dans.

Leonard Retel Helmrich met zijn steady wing camera Foto: Flickr

Leonard Retel Helmrich inspireert met zijn filmtechniek. Niet alleen door de intuïtieve manier van filmen, maar ook door het effect wat hij daarmee bereikt. Door het kijken naar zijn films krijg je het gevoel dat je de familie Sjamsjuddin, en daardoor een deel van de Indonesische samenleving, echt leert kennen. De in 1959 in Nederland geboren Retel Helmrich had tot begin jaren negentig zelf overigens nooit interesse in Indonesië. In tegenstelling tot zijn zus Hetty Naaijkens-Retel Helmrich, die op Java werd geboren. Volgens haar zette Leonard zich altijd af tegen het Indisch-zijn. “Geef me één goede reden om te gaan”, zei hij, nadat hun moeder was overleden. Haar antwoord: “Dat land is de helft van wie je bent”, trok hem over de streep en hij vertrok naar Indonesië. Hij werd gegrepen door het land en ontdekte hoe gemakkelijk hij aansluiting vond bij de mensen.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=L0u7noFBK6M]

Het leven van de familie Sjamsjuddin, waar hij twaalf jaren lang zo goed als onderdeel van was, weerspiegelt de kernproblemen van het hedendaagse Indonesië: corruptie, religieconflicten, gokverslaving, en de kloof tussen generaties en klassen. Maar ook de twijfel, ruzie en onmacht komen duidelijk naar voren. Hoewel je je bij het zien van het laatste deel afvraagt hoe het toch verder met ze zal gaan, voel je dat de problemen de familieband heel hecht heeft gemaakt.

De kracht van familie herkent Retel Hemrich ook in zijn eigen leven, want niet alleen voor, maar ook achter de camera was het bij het maken van de films een “familiegebeuren”. Zijn zus Hetty produceerde alle drie de films en zijn neef Jasper Naaijkens deed de montage van Stand van de Sterren. Het werken met familie heeft zo z’n voordelen vindt hij: “In een familie heb je weinig woorden nodig om bepaalde beslissingen te nemen. Dat is fijn.”

En de prachtige films die ze maakten, laten zien dat die beslissingen juist zijn.

Op vrijdag 26 november om 20:00 uur is Stand van de sterren nog te zien op IDFA.

“Nederlands-Indonesische film” op het Nederlands Filmfestival

Maan260704kleinOp het Nederlands Filmfestival in Utrecht kreeg deze week de film Stand van de Maan van de Indisch Nederlandse regisseur Leonard Retel Helmrich speciale aandacht. Voor wie hem niet gezien heeft: Stand van de Maan is een “must see” documentaire over het leven van een gezin in Indonesië. De film, in 2005 uitgekomen als opvolger van Stand van de Zon (2002), won al vele (internationale) prijzen. Jaren geleden zag ik hem al eens en ook nu maakt hij op het grote scherm weer heel veel indruk. Ook de paar honderd andere aanwezigen zijn er stil van.

Het filmfestival vroeg voor het programma “De keuze van…” dit jaar een aantal schrijvers een keuze te maken voor zijn of haar favoriete film. Willem-Jan Otten koos “zonder dat ik hoefde na te denken” voor Stand van de Maan en zocht er een zelfgeschreven gedicht bij uit.

Op het podium van zaal 2 in het Rembrandt-theater op de Oude Gracht in Utrecht worden Willem-Jan Otten, Leonard Retel Helmrich en producent en co-scenarist Hetty Naaijkens Retel-Hemrich na afloop geïnterviewd door ex-jakhals Isolde Hallenleben die, hoor ik later in de foyer, ook een Indische achtergrond heeft. Terwijl het publiek nog aan het bekomen is van het laatste shot, legt Willem-Jan Otten uit waarom hij juist deze film koos: “Het is een film die iets doet wat weinig andere documentaires doen. Je bent observator, maar ook weer niet. Net als bij een speelfilm beleef je de film vanuit het perspectief van de mensen waar je naar kijkt. Dat is geweldig als je dat als filmmaker lukt. Tijdens de film slaagt Leonard er keer en keer in”.

De single-shot cinema techniek die Retel Helmrich zelf ontwikkelde, zorgt ervoor dat de filmmaker dicht op de huid van “z’n onderwerp” kan zitten en geweldige close-ups en bewegingshots kan maken. “Ik loop eigenlijk altijd met de kleine camera in mijn hand, ze zijn daaraan gewend. Doordat ze me dichtbij hen toelaten kan ik filmisch mijn gang gaan”.

De soms spectaculaire shots laten de ingrijpende gebeurtenissen zien in het leven van de familie. Voor Willem-Jan Otten is het mooiste shot de beroemde scène op de brug, even indrukwekkend als beangstigend. Het is een metafoor voor de moeilijke beslissing die Bakti, een van de hoofdpersonen uit de film, moet nemen. Terwijl we nog eens naar het beeld kijken draagt hij zijn gedicht “Om de Brug te zien”voor:

De oudste brug
is als geëtst
zo ijl en hangt
van daar naar hier
en hangt aan niets
dan aan je angst
dat er iets hangt
en wiegt nog na
van die al ging,
en wacht je op
en hangt maar klaar,
de eerste stap
maakt hier van daar

Voor Otten heeft de film een aparte plek heeft Nederlandse filmtraditie. “De beelden, de techniek, de hele manier waarop hij het onderwerp benaderd, zijn geweldig en voor mij ongeëvenaard”. Volgens Leonard is Stand van de Maan misschien eigenlijk wel een Nederlands-Indonesische film. “Want hoewel de regie en productie Nederlands is, werk ik in Indonesië met een geheel Indonesische crew.”

Het maken van de films neemt veel tijd in beslag: aan het derde deel, Stand van de Sterren, werken Leonard en Hetty inmiddels alweer een paar jaar. Ze zijn net begonnen met de montage in Amerika, waar Leonard aan Harvard een fellowship heeft. Samen met zijn team, waaronder ook Jasper Naaijkens, de zoon van Hetty, moet hij 400 uur ruw materiaal terugbrengen naar een film van zo’n anderhalf uur. Het zal ongetwijfeld een prachtig slotstuk zijn van een bijzondere trilogie. Uiteraard wordt deze derde film ook geproduceerd door Scarabeefilms die ook de film over contractpensions uitbracht. Voor de première streven ze naar het IDFA 2010 in Amsterdam.

Ik hoop het maar. Sinds ik Leonard en de familie uit de film eind vorig jaar in Jakarta ontmoette, toen het filmen nog in volle gang was, kijk ik al uit naar dat laatste deel. Tot eind volgend jaar zal ik het moeten doen met de dvd’s , een zakje emping en mijn kleine tvtje.