Kunstzinnige De Lachende Javaan ontvangt derde winnaar

De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.

Winnaar Valentijnsactie te gast in artistiek Indonesisch restaurant

Frans Helling runt samen met zijn broers en zussen het vernieuwende Indonesische restaurant De Lachende Javaan in Haarlem. Zij ontvangen de derde winnaar van onze Valentijnsdagactie. Vorig jaar waren we er te gast en maakten we kennis met dit vooruitstrevende koppel. Hoe gaat het met ze?

‘Ja goed, druk,’ zegt de ondernemer lachend. Vorig jaar vertelde ik al dat De Lachende Javaan een familierestaurant is. Frans Helling, broers Johan en Hendrik richtten de zaak 27 jaar geleden op, met indertijd mama Helling en zus Christina in de keuken.

Christina bereidt de satéh voor @ De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.
Zus Christina Helling bereidt de satéh voor @ De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.

Moeder Helling is inmiddels helaas onverleden, maar is nog wel in de zaak aanwezig; zij is afgebeeld op een modern Indonesisch schilderij. Kunstwerken zijn, naast de excellente keuken, wat De Lachende Javaan onderscheidt van andere restaurants. Frans Helling is een actieve kunstverzamelaar. Zijn aankopen zijn in de zaak te zien.

Daar is inmiddels wel wat nieuws over te melden, vertelt Frans. ‘Ik ben bezig om boven een aparte indeling te maken voor 16-18 gasten. Het wordt een minimalistische sfeer zoals je dat ook in een galerie hebt en de meubels die ik ervoor ga verzamelen, zijn in de stijl van de jaren ’20.’

Een van de reclameposters die te zien is in het affichemuseum in Hoorn. Afbeelding: http://www.affichemuseum.nl/index.html
Een van de reclameposters die te zien is in het affichemuseum in Hoorn. Afbeelding: http://www.affichemuseum.nl/index.html

‘Verder heb ik  24 posters uitgeleend aan de tentoonstelling in Hoorn over reclame in Indië. Die tentoonstelling is verlengd tot en met 23 februari, en daarna ga ik de posters hier tentoonstellen.’

‘En het spannendste is dat ik foto’s van de Maha-cyclus gevonden heb, een driedelige serie films van de Nederlands-Indische Filmmaatschappij over het leven in Indië. Wat ik gevonden heb, bestaat uit 60 foto’s van 50 x 60 en 300 foto’s van 20 x 15 cm. Het zijn filmstills in fotoalbums en echt erg uniek. Ik probeer momenteel de film te achterhalen, die is hier ergens in Amsterdam. Dan ga ik dat thema verder uitwerken.’

Foto uit de film Mahamoelia van de Maha-cyclus. Foto: http://www.filmfestival.nl/publiek/films/mahamoelia
Foto uit de film Mahamoelia van de Maha-cyclus. Foto: http://www.filmfestival.nl/publiek/films/mahamoelia

Wij ontdekken net dat een  van de drie series, Mahamoelia, dit jaar op het Nederlands Filmfestival te zien is. Tip voor Frans.

De gelukkige winnaars die bij De Lachende Javaan gaan eten, zijn Irene en Bas. Tegen haar ontroerende en ontwapenende liefdesverklaring kunnen wij geen nee zeggen. Lucky Bas! Sturen jullie je gegevens naar redactie [@] indisch3.nl? Veel plezier en eet smakelijk.

Winnaar Valentijnsactie Kantjil & de Tijger krijgt toegang tot speciaal Valentijnsevent

Oprichter Albert Jonkman: ‘We zijn een eigenwijs restaurant dat al 25 jaar in Amsterdam bestaat.’

Vandaag maken we bekend wie het Valentijnsdiner voor twee heeft gewonnen bij het Indische restaurant Kantjil & de Tijger in Amsterdam. De oprichter ervan vroeg ik naar zijn Indoroots. “Het motto voor Kantjil is senang. Als onze gasten, medewerkers en leveranciers zich zo voelen, dan doen we het goed.”

Mango Coco Salad van Kantjil en de Tijger
Mango Coco Salad van Kantjil en de Tijger

De ondernemer praat met een licht Amsterdams accent, al is zijn ‘o’ nog steeds onmiskenbaar Haags. ‘Kantjil is begonnen in Den Haag, in 1980. Het was een kleine zaak, wat ik in Rotterdam en Amsterdam had was groter. In Rotterdam liep het niet. De ene week zat het bomvol, de volgende week hadden we op zaterdag 20 gasten. Nu ik nog maar één zaak heb, merk ik dat ik misschien wel gelukkiger ben dan toen dat er drie waren.’

Het restaurant, in Jonkman’s woorden een ‘evergreen waar je ouders kwamen en nu jij onze gast bent’ ontvangt jaarlijks 150.000 gasten, een duizelingwekkend aantal. Wat doet Kantjil goed? ‘De Indische keuken is niet meer sexy. Wij zijn daarmee aan het experimenteren. Overdag met de lunch serveren we nieuwe gerechten, we hebben een Indische high tea en een Indische high wine. We hebben bitterballen van rendang en ritja-ritja. Voor het diner hebben we de gewone gerechten zoals rendang en gado-gado, maar ook si0mai, een spectaculair dim-sumgerecht dat populair is in Bandung en wij op de kaart zetten als Bandung classic.’

Jonkman komt graag in Indonesië, al voelt hij zich daar meer westerling dan hij zou willen.
‘In ’88 ben ik voor het eerst naar Indonesië gegaan. Ik had er jaren naartoe geleefd. Het was mijn moederland – mijn moeder is Indo, mijn vader is een KNIL’er uit Meppel – en eindelijk zou ik thuis gaan komen. Niets was minder waar. Ik was daar gewoon een toerist, een belanda. Nog steeds is het zo dat ik bij de tuan besar aan tafel moet van de jongens, als ik er ben, terwijl zij op de grond blijven zitten. “Dat is beter zo,” zeggen ze dan. Daar word ik wel verdrietig van.’

‘Ik heb me altijd heel erg Indo gevoeld, zeker de laatste tijd. Het Indo zijn komt steeds meer terug. Ook mijn kinderen, en dan met name mijn jongste zoon, zijn er trots op. De jongste is hartstikke blond en heeft blauwe ogen, maar ziet het Indisch monument, in Den Haag, als “ons monument, hè, pap?”. Dat is mooi, toch?’

De winnaar van een diner bij Kantjil is Elvira, die haar 2,5 jarig huwelijk met haar man Jurriaan gaat vieren. Zij krijgen daarmee toegang tot het speciale ValentijnseventGefeliciteerd, met deze prijs en met jullie samenzijn! Elvira, stuur je je gegevens naar de redactie [@] indisch3.nl?

Winnaar Mooi Zeist valt met neus in "mentega"

Bekendmaking eerste winnaar Valentijnsdiner

Vandaag maken we bekend wie een Valentijnsdiner voor twee gewonnen heeft bij restaurant Mooi Zeist of, zoals blijkt, bij een van de andere acht Indonesische restaurants die aangesloten zijn bij de SIR.

Want, zoals we vandaag ontdekten, krijgt degene die een Valentijnsdiner voor twee wilde winnen bij Mooi Zeist, twee dinerbonnen aangeboden van de SIR. De SIR is een vereniging waarbij alleen geselecteerde Indonesische restaurants aangesloten zijn. Dit betekent dus dit stel mag kiezen waar het gaat eten. 

Naast Mooi Zeist, kan jij gaan eten bij De Lachende Javaan in Haarlem, The Raffles in Den Haag, Djadjan in Bergen, Bali James in Breda, Spandershoeve in Hilversum, Dewi Sri (Rotterdam Hillegersberg en Rotterdam Centrum) en restaurant Klein Java in Sneek.

Wie is de gelukkige die met zijn neus in de mentega gevallen is?

“Lang lang geleden toen er nog Hyves was, jah is nu niet meer hé al weg maar goed ik ga verder.. was er een groep genaamd Cinta Manis, dese groep was voor indo’s die in contact konden komen met elkaar en misschien ook wel daten?

Loh, ineens kwam dese Nona voorbij! Aduh, cantik dese!! Dus dese djago ging zijn ding doen! Wij veel omong-omong en lachen ons helemaal kriput seh! Uiteindelijk wij afspreken toh? U zult wel denken misschien na 3 maanden? Nda.. wel 3 jaar geduurd! Plan-plan dese!

Maar zou erg leuk wezen als dese fent haar ook nog kan perassen met een etentje in Mooi Zeist! Zou een mooi begin wezen van het jaar!
Maar goed omong-omong maar door dese fent, gaat eind aan breien. Groetjes aan iedereen hé! Sampai jumpa!

PS: Dese fent moet wel winnen hoor! Anders krijg ik lel van haar als ik pertel dat ik niet heb gewonnen en ken dese fent ook weer gaan lopen koken!”

De winnaar heeft zijn eigen tekst natuurlijk allang herkend. Gefeliciteerd Leroy Hansen, met dit proza – waarvoor onze oma’s ons vroeger een draai om onze oren hadden gegeven – heb jij voor je nona manis en jezelf een diner voor twee gewonnen.

Stuur je snel je adresgegevens naar de redactie (redactie [at] indisch3.nl)? Dan krijg je je prijs opgestuurd. Veel geluk met zijn tweetjes en slamat makan, ja.

Morgen lees je wie het diner in Kantjil en de Tijger in Amsterdam heeft gewonnen. Zaterdag lees je wie er gaat eten bij de Lachende Javaan in Haarlem.

Indische stellen gezocht

Oproep voor televisieprogramma

Voor een nieuwe serie van de VPRO ‘Over de Liefde’ is film- & televisiebedrijf De Familie op zoek naar stellen en echtparen die willen vertellen over hun liefde voor elkaar. Het programma gaat over de liefde in al haar facetten: van de eerste kennismaking tot gezamenlijke rituelen, van ups en downs tot wat er nog steeds zo bijzonder is aan elkaar – of wat er na al die jaren nog steeds een mysterie is gebleven.

Wij zoeken persoonlijke verhalen die een mooi, intiem beeld geven van de liefde in Nederland vandaag de dag. De persoonlijke verhalen worden door regisseur Pieter Kramer (o.a. van Ja Zuster Nee Zuster, Lang & Gelukkig) integer en liefdevol in beeld gebracht. Momenteel zijn wij op zoek naar stellen met een multiculturele achtergrond in de leeftijd 18 tot 65 jaar. Wij hopen via Indisch 3.0 een aantal prachtige Indische stellen te kunnen vinden.

De opnames vinden plaats in de maanden april, mei en juni. Wanneer stellen interesse hebben zal er altijd eerst een kennismakingsgesprek met onze researcher plaats vinden. Dit gebeurt bij de stellen thuis. Als hierna blijkt dat beide partijen nog steeds enthousiast zijn zal de regisseur een bezoek brengen en kan er een datum voor opname vast gesteld worden.

Heb jij interesse om mee te werken? Neem dan contact op met Nanda van Aalst, De Familie, T: 020 663 33 303, E: nanda@defamilie.net. En laat je het ons weten als je meedoet (redactie@indisch3.nl)? Leuk!

Ngroblog: Liefde in Jakarta 2.0

Op indisch3.nl loopt een interessante serie over de derde generatie Indo’s en de liefde. Hoe gaat het er nou aan toe in Jakarta? De hoofdstad van Indonesië is net als een paar andere plekken in Indonesië een uitzondering op de norm qua uitgaan, normen en waarden en wat betreft liefde is dat ook zo. Dit stuk bevat drie blogs over de liefde. Hieronder het eerste deel.

Ik heb met mijn ‘’typische’’ Indische gezicht , lange postuur (bedankt Duitse overgrootvader) veel voordeel want de meeste voorkomende vraag die ik krijg is of ik uit India, Arabië of Spanje kom. Dat ik dan zeg dat ik orang Belanda ben en vervolgens ‘’orang tuaakulahir di sini’’ , levert meestal een verbaasd gezicht op. Meestal vragen ze nog of mijn moeder Indonesische is en mijn vader Nederlander. Het is inderdaad jammer dat er zo weinig kennis is over de Indo is in Indonesië.  Je wordt een beetje moe van al die vragen. But it’s all part of the process. Dat mijn vader geboren is in Surabaya en mijn moeder uit Manado komt, maar ‘’Indo Belanda darah ketiga’’ wordt meestal begroet met een vage knik.

Doelloos chatten

“Het is al goed zo mas ganteng.” Om vervolgens naar mijn Blackberry Pin te vragen. Het is een hebbeding, hier in het land waar de smartphone rage nog niet gearriveerd is. Je moet je wel voorbereiden op eindeloos en vooral doelloos chatten op een klein apparaat , Maar de Indonesiërs zijn er allemaal dol op. Ik ken niemand die er geen heeft en let er goed op in de mall, kaki lima, bus. Iedereen staart naar dat schermpje en beweegt zijn/haar duim heen en weer. Dus, mannen, schaf er eentje aan mocht je graag hier doelloos chatten met de dame die je ontmoet hebt. Ik begin er niet aan. Is dat dan de reden dat ik nog single ben?

Datingsites

De zoektocht naar liefde vind je niet alleen in verschillende uitgaansplekken die Jakarta rijk is, maar ook op dating sites. Twee van de populairste zijn Dateinasia en indonesiancupid.com. Er zijn vele versies van cupid rond de wereld. Het  is een manier om mensen contact te maken, want je kan ook je status zetten ‘’op zoek naar vrienden’’ of – erg duidelijk – op ‘’Op zoek naar een echtgenoot’’. Het is wederom tijdrovend en ik  heb een redelijke drukke baan rennend tussen gasten, meetings, en file’s en voor de liefde moet je tijd nemen. Toch krijg ik veel e-mails, echter die bevatten niet meer dan ‘’hiii’’.

Bule Hunters

Maar voordat je als man begint aan een relatie met een Indonesisch meisje, surf  naar de website  Jakarta100bars.com, voornamelijk opgericht om recensies te schrijven over Jakarta nightlife. Er is een sectie gewijd aan hoe je als bule de betere Indonesische vrouwen kan vinden en wat zoal de problemen kunnen zijn met daten van ‘t vrouwelijk schoon. Het algehele beeld dat ze daar schetsen is: Indonesische vrouwen zijn alleen maar op zoek naar bule want = geld, status en mooi gemixt kindje. In de volksmond worden ze ook wel bule hunters genoemd. Er zijn furieuze discussies gaande want de bule’ mannen, waar zoveel vrouwen naar smachten, krijgen er ook van langs als ‘’players ‘’ en G.R.: ‘GedeRasa’, letterlijk: voelt zich te groot en te goed.

Liefde 2.0

De forum geeft een goed beeld van hoe de Jakarta scene is. Er zijn veel hoogopgeleide Indonesische vrouwen die de lokale mannen niet als hun ideale partner zien. Ze verdienen genoeg geld, rijden een auto, leven alleen in een mooi appartement. Wat ze zoeken is vooral respect; ze zijn het zat om de sokken van de mannen op te rapen.

Single in Indonesië?

“Dating sites zijn meestal bevolkt met vunzige Indonesische mannen of oude Westerse mannen op zoek naar sex,’’ zei een vriendin gedesillusioneerd  Inmiddels heeft ze haar profiel uit het bestand gehaald, die voor vrouwen toch wel gratis is en voor mannen maandelijks $20 US dollar is. Ze had al eerder een Westerse vriend. Alhoewel de relatie over is, blijft ze op zoek naar die Prins op het witte paard, want hoe dan ook: single en alleen zijn in Indonesië is nog steeds een rariteit.

Jonge Indo's in de liefde: Sanne & Jago

Sanne en Jago met hun kindje Sem

Geliefden die allebei Indisch bloed hebben zijn vaker uitzondering dan regel, maar Sanne (29) en Jago (40) zijn zo’n stel. Beiden hebben een Indische vader. “En allebei onze oma’s komen van Menado”. In 2004 leerden ze elkaar kennen via de muziek doordat ze in dezelfde band terechtkwamen: Bahaya. Ik ga op bezoek bij het Indische stel in hun bovenwoning in Rotterdam, waar ik meteen bij de lunch aanschuif. “O, en je blijft wel eten hè, Jago maakt gado-gado.” 

Samen in een band
In 2004 ontstond de urban band Bahaya uit 10 muzikanten en zangeressen, allemaal met een

Jago en Sanne op het podium met Bahaya
Jago en Sanne op het podium met Bahaya

Indische of Molukse achtergrond.  Sanne was één van de zangeressen en Jago, ook wel bekend als MC Jago, zong en had de rol van Master of Ceremonies.  Ik zong ook in de band en heb van dichtbij meegemaakt hoe deze twee steeds meer naar elkaar toe trokken en uiteindelijk een stel vormden. Maar hoe ging dat precies? En wie zette de eerste stap?

Als vanzelf begint Sanne te praten over hoe ze elkaar beter hebben leren kennen. Ze begon hem leuk te vinden zo rond een optreden in Amsterdam: “Maar ja, ik had toen ook nog een vriend, dus ik liet het gevoel niet echt toe.”

“Je valt toch niet op je eigen soort!”
In 2005 was er een periode met veel repetities en optredens, en dus zagen ze elkaar ineens veel vaker. Alle andere bandleden viel het op een gegeven moment op dat de twee wel erg veel op elkaar aan het vitten waren. Plagerijtjes van beide kanten werden flirts en zo groeiden de kriebels. Toch viel het kwartje bij Sanne nog iets later: “Want je valt toch niet op je eigen soort?” Sanne en ik barsten allebei in lachen uit.

Jago komt uit de keuken gelopen en vult haar aan:  “In het begin was ze altijd zo stil, dus ik vertelde haar een keer dat het me opviel dat ze nooit iets tegen me zei.” Opvallend genoeg begon ze een paar weken later ineens uitgebreid met hem te praten na een repetitie in Arnhem. Zo begon een in eerste instantie puur platonische relatie met urenlange telefoongesprekken tot diep in de nacht. Over van alles, ook over ex-liefdes.

Sanne had niet eerder een Indische vriend. Jago had eerder wel een Molukse vriendin gehad, maar Sanne is zijn eerste Indische vriendin. Hoewel er altijd veel Indische vrouwen in zijn omgeving waren, zag hij die nooit als potentiële partners, “terwijl ik ‘het Indische type’ wel de mooiste mix vind voor een vrouw,” zegt Jago met een grote glimlach.

Hand in hand lopen
Hun eerste date was in Antwerpen. “Sanne had in een van de telefoongesprekken laten vallen dat ze, na de breuk met haar ex echt toe was om even weg te gaan, dus stelde ik voor haar op te pikken en naar Antwerpen te rijden.” Sanne vond het stoer dat hij een eigen auto had: “Wist ik veel dat hij zoveel ouder was!”  Tijdens deze date wilde zij testen of hij hand in hand wilde lopen, maar eigenlijk durfde ze zelf niet. In haar bodywarmer had ze snoepjes meegenomen voor onderweg. Toen ze er één  aan hem wilde geven, pakte hij tot haar grote verrassing meteen haar hand vast.

Jonge Indo's in de liefde: Sanne & Jago
Trouwen in Vegas

In 2010 zijn Sanne en Jago getrouwd  tijdens een rondreis door de Verenigde Staten, in Las Vegas, in Elvis Presley stijl. En nog geen jaar later was daar een baby: Sem.  Een flink mannetje met duidelijk Aziatische ogen. Een Koreaanse dame in een winkel zag meteen dat Sem Aziatisch bloed had. “Maar toen ze ons zag, was het toch wat anders dan ze had verwacht,” lacht Jago.

Iets eigens
Op mijn vraag of de I-factor een rol speelt in hun relatie, antwoordt Sanne meteen (zonder dat ik de I-factor hoef uit te leggen): “Sommige dingen zijn gewoon al eigen.” Waar dat zich in uit hoeven ze ook niet lang over na te denken: “Kleine woordjes in het dagelijkse leven en dan vooral over eten natuurlijk. Als Sem te eten krijgt bijvoorbeeld, en het is op, dan zeggen we dat in twee talen.” Het stel houdt ervan Indisch te koken en moet elkaars creaties ook altijd van commentaar voorzien.  Verder omschrijven ze zichzelf als makkelijk in de omgang, gastvrij en altijd beleefd.  Maar ook kunnen ze allebei heel lui zijn. Maar misschien nog meer Indisch is het vermogen overal ter wereld te kunnen blenden met de bevolking. “Tijdens onze reis door de VS werden we voor van alles en nog wat aangezien. Blijkbaar kunnen we voor heel wat verschillende afkomsten doorgaan.”

Sanne en Jago met hun kindje Sem
Sanne en Jago met hun kindje Sem

Het batik knuffelaapje van Sem heet meneer Monyet, “Hij had ook best meneer aap kunnen heten, maar blijkbaar werd  het monyet.”  En wanneer ik om me heen kijk, wordt dit huis onmiskenbaar bewoond door Indo’s: in elke hoek van het huis is wel iets te vinden dat als Indisch verklaard kan worden: Buddha’s, batik, Indonesische maskers. “Het gevoel voor het mystieke, dat vind ik ook iets heel Indisch,” zegt Jago.  Sanne: “En hij moet ook altijd pisang goreng eten als hij het tegenkomt. Hoe smerig ze misschien ook zijn bereid. En elk jaar naar de Pasar Malam natuurlijk.”

Ik ben heel benieuwd of Sem als hij ouder is zich Indisch zal voelen. Dat brengt Sanne op een anekdote: “Een keer zaten we in de auto toen Sem ineens een geluid maakte dat heel erg klonk als: ‘Adoeh!’ We hebben zó hard gelachen!”

Jonge Indo's in de Liefde: Nina & Roos

Via een skype-verbinding spreek ik met Nina (23) en Roos (24) vanuit een vakantiehuis in Zuid-Frankrijk waar zij, om met de woorden van Nina te spreken: via Indo, via Indo, via Indo, terecht zijn gekomen. De dames zijn net hun bed uit gerold als de internetverbinding tot stand komt, maar dit staat een leuk gesprek over hoe zij elkaar hebben ontmoet, hun relatie en Nina’s Indische achtergrond en familie niet in de weg.

Zoen me dan!
Toen Nina en Roos elkaar voor het eerst ontmoetten op een jaarlijks hockeytoernooi sprong de vonk niet meteen over. Dit kwam pas drie jaar later toen zij elkaar per ongeluk zoenden. Nina en Roos hadden het altijd gezellig samen en Roos meende dat als zij en Nina zouden zoenen, ze zeker zou weten lesbisch te zijn. Op deze uitspraak reageerde Nina met een duidelijk: ‘Zoen me dan!’ Aldus geschiedde en de vonk sprong over, maar toch duurde het nog een jaar voordat hun relatie ook echt een naam kreeg. Roos bleef het allemaal een beetje eng vinden en wist niet goed wat te doen, tot Nina het allemaal wat te lang vond duren en iets had van: ‘Later Roos, ik ga verder met m’n leven!’ Kennelijk was dit het laatste zetje dat Roos nodig had, want sindsdien zijn de twee alweer bijna drie jaar samen.

 

Indo-genen
Hun relatie omschrijven Nina en Roos als gezellig, waarin zij veel met elkaar delen. ‘Wij passen gewoon bij elkaar!’ Allebei vinden ze de ander op z’n tijd gek en koppig, waarop Roos aangeeft dat vooral zij de koppige is en Nina een echte Indo: stil. Over het algemeen heeft Nina wel een grote mond. Maar toen zij voor het eerst de ouders van Roos ontmoette zat ze stilletjes op de bank te kijken wat er allemaal gebeurde en wist ze niets te vertellen. Roos zegt lachend: ‘Van die grote mond blijft soms niets meer over! En als we ruzie hebben kan Nina soms wel drie dagen helemaal niets zeggen!’ Waarop Nina antwoordt: ‘Ik kan me er dan gewoon niet overheen zetten! Ik ben dan boos, snap het niet en kan niet normaal doen.’ Haar Indo-genen heeft Nina van haar vader. Ze is netjes, geordend en gestructureerd. Het Indische van Nina maakt ook dat zij beter begrijpt waarom ze is zoals ze is: ‘Zonder Indische genen ben ik een vreemde eend in de bijt. Kijk, als ik als persoon een boerenhollandse trien zou zijn, dan zou dat gewoon niet kloppen!’ Waarop zij en Roos in lachen uitbarstten.

 De boze blik van oma
‘Alles wat Indo’s doen vind ik grappig en interessant!’ zegt Roos met een lach op haar gezicht. ‘Maar die Indische familie, dat was toch wel even wennen.’ Zo blijft Roos zich erover verbazen dat als jij niets zegt, zij niets vragen. Nina had bijvoorbeeld nooit verteld dat zij lesbisch was, maar nam Roos gewoon steeds mee naar familiefeestjes. Niemand vroeg ooit: ‘Wie ben jij en wat doe je hier?’ De eerste die dit vroeg was de Nederlandse vrouw van een Indische neef.

‘Als je iets wilt weten, dan vraag je dat toch gewoon?!’ vindt Roos. ‘En dan al die regeltjes!’ Toen Roos voor het eerst mee at bij de ouders van Nina, was zij volledig geïnstrueerd over wat wel en niet mocht aan tafel. Niet zingen, niet neuriën, niet uitrekken, niet zuchten en zo verder.. Maar zo zat Roos nog geen minuut aan tafel en zong ze mee met de radio. Dit gebeurde ook aan tafel bij het opperhoofd, de Indische oma van Nina. Hierop kreeg Roos rechtstreeks de boze Indische blik van oma, met als vervolg: ‘Wij zingen niet aan tafel!’ De les was snel geleerd.

 Toekomstplannen
Roos geeft aan dat zij iemand is die soms behoefte heeft aan rust en stilte om haar heen, waar Nina het liefste 24/7 samen wil zijn. Hun toekomstbeeld van een huisje, boompje, beestje, moet volgens Roos dan ook bestaan uit een groot huis waar ze ook wat ruimte voor zichzelf kan creëren. Kinderen komen ook voor in dit totaalplaatje, en zowel Nina als Roos menen dat het Indische in hun gezin ook een rol zal spelen. Hoewel Roos wel vindt dat het misschien een beetje zielig is voor de kinderen, dat strenge en de regeltjes van Indo’s. Maar Nina is het hier niet mee eens, hun kinderen mogen later ook niet aan tafel zingen. Wat dat betreft is Nina een gewoontedier, wat Roos eigenlijk ook wel fijn vindt. Het heeft een positieve invloedop hun relatie. Nina reageert gekscherend: ‘Ik heb alleen maar goede invloeden en Roos niet!’ De verbaasde blik van Roos doet Nina weer in de lach schieten: ‘Roos! Grapje!’

Jonge Indo's in de Liefde: Kirsten & Maas

Kirsten en Maas Goote Vos 21 juni 2011 strand (c) Armando Ello/ Kirsten Vos
Ze was adembenemend mooi, Indisch3-hoofdredacteur Kirsten Vos (34), op de langste dag van het jaar: 21 juni 2011, haar trouwdag. Precies een week voor de grote dag sprak ik met Kirsten over de liefde van haar en haar toen aanstaande, nu kersverse, echtgenoot Maas (43). Ik vroeg welke rol de I-factor speelt in de relatie tussen haar, product van twee Indische ouders, en hem, dito.

fotografie: Armando Ello

Onwijze Indo

‘Rood’ is hoe Kirsten haar eerste ontmoeting met Maas omschrijft. ‘Ik werd gewoon knalrood!’ vertelt ze over de eerste keer dat ze bij Maas zijn kantoor binnenstapte bij Internationale Zaken op het ministerie van VROM, waar zij destijds allebei werkten. ‘En hij was helemaal mijn type niet!’ Een direct vervolg kregen de rode koontjes niet. Sterker nog, het zou nog 1,5 jaar duren voordat de twee tortelduifjes hun eerste date zouden hebben.

Daarvoor, maanden na die eerste ontmoeting, deed zich een dineetje van het werk voor. Maas belandde op tactische wijze alleen met Kirsten aan een tafeltje. ‘Ik wist helemaal niet dat jij zo’n onwijze Indo bent,’ zei Maas tegen Kirsten, die zich daarop afvroeg wat hij dan met Indisch had. Maas bleek ouders te hebben met een Indische achtergrond. Direct vroeg Kirsten zich af of de aantrekkingskracht die ze had gevoeld, daar iets mee te maken had.

Kirsten en Maas Goote Vos 21 juni 2011 (c) Armando Ello/ Kirsten VosVan boemeltrein naar sneltrein
Pas maanden later vroeg Maas via een e-mail Kirsten mee uit. En weer maanden later, Maas had ondertussen een wereldreis voor z’n werk gemaakt, kwam het eindelijk tot een eerste date. Het was direct dikke mik en toen Maas bij de tweede date met wadjan en messen bij Kirsten op de stoep stond, heeft ze hem vastgepakt en nooit meer laten gaan. De relatie begon dus als een boemeltreintje, dat zich tot hogesnelheidstrein ontpopte: nauwelijks een jaar later was Kirsten in verwachting van hun eerste kind en gingen ze trouwen. ‘Ik ben heel benieuwd wanneer de snelheid afneemt!’ vertelt Kirsten lachend.

Exotisch
Kirsten hoeft Maas niet uit te leggen wat Indisch-zijn voor haar betekent en waarom ze de dingen doet, die ze doet, zoals voor Indisch3.0. ‘Maas vindt het gewoon ontzettend leuk en heel belangrijk. Je hoeft natuurlijk geen Indische achtergrond te hebben om dat te waarderen en te begrijpen, maar Maas kan net even wat meer meedenken met dat soort zaken dan de gemiddelde Nederlander.’ En: de Indische afkomst is gewoon. Het lot wil ook nog eens dat hun ouders in dezelfde steden in Indië zijn geboren: de moeders in Jakarta, de vaders in Bandung. En dat zorgt toch weer voor een extra band, voor het jonge stel, maar ook voor hun ouders. ‘Veel Nederlanders maken er zo’n exotisch gedoe van, als je ouders uit Indonesië of Nederlands-Indië komen,’ verzucht Kirsten.

Hollandse kant
‘Ik heb wel gedate hoor, met jongens die – veel meer dan Maas – die Indo-Europese inslag hadden, maar, hoe leuk ze ook waren, elke keer voelde ik: “Jij kunt mijn broertje of neef zijn.” Dat heb ik, gelukkig, met Maas niet. Misschien doordat hij meer Hollands bloed heeft dan bij de meeste Indische jongens die ik over de jaren heb leren kennen.’ Die tweedeling van Indisch en Hollands kwam in de trouwvoorbereidingen in de gastenlijst tot uiting. Kirsten’s uitgebreide familie met tantes, ooms, neven en nichten domineerde de lijst. De I-factor is dus absoluut aanwezig in hun relatie. Maas is zich bovendien meer voor zijn Indische achtergrond gaan interesseren. ‘Als onze ouders bij elkaar zijn, komen de verhalen over vroeger los. Maas stelt vragen en leert zo van alles over zijn ouders, dat hij nog niet wist.’

De mooiste dag van je leven
‘Iedereen zegt dat onze trouwdag de mooiste dag van ons leven zal zijn, maar ik vermoed dat die in september komt,’ vertelt Kirsten. Dan zal namelijk hun eerste kind geboren worden, die ongetwijfeld veel van het Indische van Kirsten en Maas mee zal krijgen. ‘Begrijp me niet verkeerd, tegen iemand zeggen dat je de rest van je leven met hem wilt delen is heftig. Maar volgens mij is vader of moeder worden zo’n intense belevenis, dat de dag dat onze zoon geboren wordt vast de allermooiste dag van ons leven zal worden.’

Kirsten en Maas Goote Vos 21 juni 2011 patrick sietze (c) Armando Ello/ Kirsten Vos

Jonge Indo's in de Liefde: Maya & Johnny

In de eerste aflevering van de nieuwe serie ‘Jonge Indo’s in de Liefde’, waarbij we op zoek gaan naar de plek die het Indische inneemt in een relatie, het verhaal van de Indische Johnny (30) en de Javaanse Maya (24).

In september 2009 begon hun liefdesverhaal toen Johnny naar Java vertrok om “zijn” Maya op te zoeken. Een half jaar daarvoor hadden ze elkaar leren kennen via de Cinta Manis-hyve voor Indische en Indonesische online-daters.

Serieus

Maya had Johnny meegedeeld dat als hij serieus was, hij naar Indonesië moest komen. Johnny besloot na een paar maanden z’n koffers te pakken. Maya was verbaasd maar blij: ”Ook mijn ouders moesten zeker weten dat hij serieus was,’ vertelt Maya. ‘Ze waren zeer beschermend met betrekking tot het contact tussen Johnny en mij’.

Dat de liefde echt was bleek wel toen hij zich bekeerde tot de Islam om met Maya te kunnen trouwen. Had Maya’s  moeder in eerste instantie nog gezegd dat haar grootvader zich zou omrollen in zijn graf nu zij zou trouwen met een Nederlander, toen ze elkaar op 31 juli 2010 op Bali het ja-woord gaven, waren beide families blij.

In de Liefde jonnhy&mayaHerkenning

Vanaf het begin zorgde de gedeelde Indisch-Indonesische achtergrond voor herkenning. Johnnys grootouders kwamen eind jaren ’50 van de vorige eeuw vanuit Indonesie naar Nederland. Maya’s studeerde Nederlands aan de Universitas Indonesia en werkte bij de Nederlandse ambassade in Jakarta.

‘Johnny trok onmiddellijk zijn schoenen uit toen hij voor het eerst bij ons thuis kwam’, herrinert Maya zich. ‘Dat was een eerste teken van herkenning.’ Naar mate ze elkaar beter leerde kennen groeide die herkenning alleen maar. ‘Het is ontzettend fijn dat Johnny een Indische achtergrond heeft, er zijn veel dingen die ik aan Johnny niet hoef uit te leggen. Hij begreep dat wij thuis met de hand eten, een Hollander had ik dat ongetwijfeld moeten toelichten.’

In de Liefde Johnny&MayaFamilie

Het Indische speelde echter niet altijd een rol in Johnny’s leven. Hij bracht elf jaar van zijn jeugd door in een Nederlands pleeggezin. Nu ze getrouwd zijn en in Nederland wonen, reikt Maya hem de ontbrekende puzzelstukjes aan. ‘Het is net of Maya de leegte van de afwezigheid van mijn Indische familie in mijn jeugd opvult.’

Inmiddels heeft Johnny met zijn beide families goed contact. Maya heeft een goede band met Johnny’s pleegmoeder en stimuleert hem contact te zoeken met zijn Indische vader. ‘Familie is heel belangrijk voor ons allebei, en dat begrijpen we van elkaar.’

Maya spreekt Indonesisch met de Indische grootvaders van Johnny, die apetrots zijn op hun kleinzoon die met een Indonesische getrouwd is. Het voelt op die manier een beetje als thuis voor Maya. ‘Ik mis mijn familie in Indonesië, maar de Indische familie van Johnny zorgt er voor dat ik me ook hier thuis voel.’

In de Liefde Johhny en Maya

Eten

Ondanks zijn tijd in zijn Nederlandse pleeggezin is Indisch eten voor Johnny heel gewoon. Op zijn 17de keerde hij terug bij zijn Indische moeder en leerde hij het eten van zijn grootmoeder kennen. Toch moet hij eerlijk bekennen het eten van Maya lekkerder te vinden: ‘Ze kookt traditioneler, vind hij.’

Het eten zorgt af en toe ook voor verrassingen in de dagelijkse omgang. Zo verschillen de momenten waarop wordt gegeten. Johnny is gewend dat op gezette tijden te doen, Maya eet de hele dag door. En ook bepaald etenswaar roept bij de een of de ander verbazing op.

‘Kaas..’ zo verzucht Maya, ‘wat vind ik dat stinken! Ik snap niet dat jullie dat eten.’ Andersom heeft Johnny niets met durian: ‘Ik weet niet waar ik kijken moet als ik dat ruik.’ En dan is er nog ‘de kwestie pedis’. Daarin zoeken ze de middenweg. ‘Het eten is helemaal niet pittig!’ roept Maya uit. ‘Elke week maak ik het eten een beetje pittiger, we komen in de buurt maar het is nog lang niet pittig genoeg!’ Johnny begint te grinniken en vertelt: ‘Ik weet dat ze het eten langzaamaan steeds pittiger maakt, maar een paar weken terug zat ik flink te zweten aan tafel, toen was het echt even te veel.’

Nieuw leven

Inmiddels is Maya in verwachting van hun eerste kindje. Beiden stralen als ze er over praten. ‘Onze dochter krijgt twee paspoorten en mag op haar 18de kiezen welke nationaliteit ze aanneemt.’ En zij zal een kind van twee werelden worden die haar ouders op een mooie manier laten samensmelten.



Vervloekte liefde

Bruiloft ouders Charlie

Kogels, liefde en wraak zijn de basisingrediënten van mijn familieverhaal. De legende gaat vijf generaties terug, naar de grootouders van mijn grootvader. De komende maanden verken ik jullie liefdesrelaties. Ik ben benieuwd wat ik daarbij aan zal treffen.

Mijn betovergrootvader wilde  met mijn betovergrootmoeder trouwen, maar kreeg hier geen toestemming voor. Het Abrahamsz-temperament van mijn betovergrootvader wakkerde aan en hij besloot op geheel eigen wijze het heft in eigen hand te nemen: gewapend en wel vertrok hij naar het thuis van mijn betovergrootmoeder.

Aldaar ging hij voor het huis liggen om duidelijk te maken hoe serieus hij was met zijn ‘verzoek’. Er gebeurde niets. Hij bleef liggen, een hele dag. Nog gebeurde er niets. Toen hij nul op rekest bleef krijgen, joeg hij een kogel door het huis om zijn wens kracht bij te zetten. Weer niets. Hij schoot nog een keer. En nog eens. Na zeker drie dozijn kogels kwam mijn betovergrootmoeder uiteindelijk in bruidskleding het huis uit. Ze trouwden, kregen vijf kinderen en: ze hielden van elkaar. Het zag ernaar uit dat mijn betovergrootvader alles had gekregen wat hij had gewenst.

Woedend om de gewapende overval waarbij haar dochter buit was gemaakt, was de schoonmoeder van mijn betovergrootmoeder vastberaden deze roof te wreken en wel op de manier die mannen in die tijd het hardst trof: de familienaam. De naam Abrahamsz zou uitsterven, luidde haar vloek.

De volgende generatie merkte er echter niets van: er kwamen zonen en kleinzonen, tot opluchting van mijn betovergrootvader, die de naam doorgaf aan mijn overgrootvader en zijn broers. Van de vijf broers kregen er drie alleen maar dochters, de eerste tekenen dat de vloek zich manifesteerde. Toch werd er opgelucht adem gehaald toen mijn overgrootvader en zijn broer zorgde voor erfgenamen: mijn grootvader en zijn neef. De twee heren waren in drie generaties als enige mannelijke erfgenamen overgebleven.

In de generatie daarna bereikte de vloek zijn hoogtepunt. De neef van mijn grootvader kreeg een dochter. Mijn grootvader kreeg drie dochters. Alle Abrahamsz-dochters bleven na huwelijk de naam van hun vaders dragen, maar konden deze niet aan hun dochters doorgeven. Hun dochters dragen vanzelfsprekend de namen van hun vaders, die ook zij op hun beurt niet zullen doorgeven aan hun dochters.

Bruiloft ouders Charlie
Mijn moeder, een van de drie dochters met de naam Abrahamsz, geeft mijn vader het ja-woord.