Writers Unlimited 2014 voor Indo's

Affichebeeld 2014 - ontwerp Eindeloos, Den Haag - beeld Picturegoer IPC Syndication

Vandaag start in Den Haag het literaire festival Writers Unlimited. Ooit begonnen als Indisch literair festival, heeft dit evenement nog altijd oog voor Indische en Indonesische literatuur. Bovendien kan je ook Indisch 3.0 ontmoeten tijdens het festival. Hoe dat werkt en welke tips wij voor je hebben? Dat lees je hier.

Tips voor Indo-festivalgangers

Linda Christanty, Int. Literatuurfestival Marokko 2009 - foto Ton van de Langkruis
Linda Christanty, Int. Literatuurfestival Marokko 2009 – foto Ton van de Langkruis

1. Schrijfster Linda Christanty uit Indonesië schrijft over “religieuze, politieke en genderthema’s.” Op vrijdag en zaterdag kan je haar horen spreken.

vr 17 jan 2014- 20.00: FRIDAY NIGHT UNLIMITED
– programmaonderdeel: De tekst van mijn leven: Linda Christanty – 20.20 tot 20.40 uur
– programmaonderdeel: Women – talk about Sex – 20.55 tot 21.45 uur

za 18 jan 2014- 14.00: Wereldverhalen: Storytelling in Theater Dakota

za 18 jan 2014- 20.00: SATURDAY NIGHT UNLIMITED
– programmaonderdeel: De grote vervreemding: Oost-West 1945-1950 – 20.00 tot 20.50 uur

2. Schrijver Ian Buruma publiceerde in 2013 zijn nieuwste boek, Year Zero: the history of 1945. Tijdens Writers Unlimited is hij elke dag in de programmering opgenomen.

do 16 jan 2014- 20.00: Opening Night: Free the Word!

vr 17 jan 2014- 20.00: FRIDAY NIGHT UNLIMITED
– programmaonderdeel: Schrijver en film: Ian Buruma – 20.00 tot 21.00 uur

za 18 jan 2014- 20.00: SATURDAY NIGHT UNLIMITED
– programmaonderdeel: De grote vervreemding: Oost-West 1945-1950 – 20.00 tot 20.50 uur
– programmaonderdeel: Don’t mention the War: China en Japan – 21.05 tot 21.55 uur
– programmaonderdeel: Met de schrijver aan tafel: Ian Buruma en Geling Yan – 22.05 tot 22.30 uur

zo 19 jan 2014- 10.00: VPRO’s OVT Live

3. Journalist en schrijver Ad van Liempt publiceerde in 2012 het boek Nederland valt aan en zat achter de opmerkelijke journaalaflevering met dezelfde titel. Hij is tijdens het literaire festival op twee dagen te zien.

za 18 jan 2014- 20.00: SATURDAY NIGHT UNLIMITED

– programmaonderdeel: De grote vervreemding: Oost-West 1945-1950 – 20.00 tot 20.50 uur

zo 19 jan 2014- 10.00: VPRO’s OVT Live

Indisch 3.0 tijdens Writers Unlimited

Open redactievergadering (17-1, restaurant Spize, 17.00 – 21.00 u)

Op vrijdag 17 januari a.s. houdt Indisch 3.0 een open redactievergadering tijdens het festival, in Thais restaurant Spize naast het Theater aan t Spui. Tussen 17 en 21 uur hebben Tabitha Lemon en Kirsten Vos daar een tafeltje voor mensen die ideeën willen spuien, vragen willen stellen of willen freelancen. Om iets voor 21 uur kan je dan snel terug naar Theater aan t Spui, voor schrijfster Linda Christanty uit Indonesië. Wil jij jezelf introduceren als freelancer? Neem dan een voorbeeld mee van wat je gemaakt hebt. Kunnen we meteen spijkers met koppen uit de sloot halen. Of iets die trant.

Kom naar de open redactievergadering op 17-1 en wandel zo door naar Writers Unlimited.
Kom naar de open redactievergadering op 17-1, parallel aan Writers Unlimited.

 

Reportage over ‘De grote vervreemding’ (18-1, zaal 1, 20.00 uur)

Op zaterdag 18 januari 2014 zijn Kirsten Vos en Tabitha Lemon aanwezig om een reportage te maken van het gesprek over ‘De grote vervreemding tussen Oost en West’. Wij lezen hierover: “Een duik in een cruciale periode in onze geschiedenis: 1945-1950. De Tweede Wereldoorlog was voorbij, maar in het voormalige Nederlands-Indië werd de strijd die gepaard ging met de dekolonisatie nog in alle hevigheid gevoerd.  Ian Buruma verdiepte zich in de Oost-West verhoudingen in het jaar 1945 in zijn nieuwste boek The year zero. Van Ad van Liempt verschijnt in januari  Na de bevrijding- De loodzware jaren 1945-1950, een boek en een zevendelige tv-serie waarin de veranderende verhouding tussen Nederland en voormalig Nederlands-Indië centraal staat. De Indonesische schrijfster Linda Christanty opent het programma met haar visie op die periode,  waarin  de machtsverhoudingen voorgoed veranderden en Indonesië zich losmaakte van Nederland. Nederlandstalig.” De repo vind je in de week na Writers Unlimited op www.indisch3.nl. 

Strandborrel Indisch 3.0 vrijdag 28 juni 2013

Het is bijna zomer en daarom organiseert Indisch 3.0 op vrijdag 28 juni een strandborrel op het strand van Kijkduin, Den Haag.

Voor wie?

Voor iedereen die graag komt kennis maken met Indisch 3.0! Op deze strandborrel willen wij graag onze lezers, fans en zakelijke relaties ontmoeten in een sfeervolle setting. Zoals wij veel gehoord hebben op onze Roots@Work netwerkborrel voelt iedereen zich snel senang en ontstaan er mooie ontmoetingen.

Kijkduin

 

Locatie: Gotcha Beachlounge Club. Een mooie strandtent op Kijkduin, Den Haag.

Tijd: Vanaf 17.00 uur

Drankjes: drankjes zijn voor eigen rekening. Sayah

Meld je aan via onderstaand formulier en onder de aanmelders verloten wij op de avond zelf 2 x 1 fles Sayah (www.sayah.nl) samen met een Indisch 3.0 fancard (www.indisch3.nl/de-indisch-3-0-fancard)

We zien je graag de 28ste!

 

 

 

[contact-form to=’tabitha@indisch3.nl’ subject=’Ik kom op 28 juni naar de strandborrel.’][contact-field label=’Voor- en achternaam’ type=’name’ required=’1’/][contact-field label=’E-mailadres’ type=’email’ required=’1’/][contact-field label=’Woonplaats’ type=’text’ required=’1’/][contact-field label=’Ja, ik ben aanwezig. Ik kom graag.’ type=’select’ required=’1′ options=’zelf.,met twee personen.,met drie personen of meer.’/][/contact-form]

Hoe kom je bij Gotcha?

AUTO
Vanaf de A4, A12 en A13 borden ‘DEN HAAG’ volgen.  Vervolgens ‘DEN HAAG ZUID/HOEK VAN HOLLAND” (N211).
De N211 gaat over in de Lozerlaan en de Kijkduinsestraat.
Maakt u gebruik van een navigatiesysteem voer dan ’Deltaplein’ in als straatnaam en ‘Den Haag’ als stad.
Aangekomen in Kijkduin is er voldoende GRATIS parkeergelegenheid. Vanaf de parkeerplaatsen loopt u langs het Atlantic hotel
richting zee. Gotcha is het eerste paviljoen aan de rechterkant.

OPENBAAR VERVOER
Kijkduin is prima te bereiken met het openbaar vervoer. Bussen 23, 24 en 26 rijden van en naar Kijkduin. Vanaf de bushaltes loopt u langs het Atlantic hotel richting zee. Gotcha is het eerste paviljoen aan de rechterkant.

Prijswinnaars Indische stadskaart

Afgelopen week kon je meedoen aan een prijsvraag op Indisch3.nl. Prijs was een fraaie Indische stadskaart van Den Haag.

De vraag was: in welk jaar schreef Indisch 3.0 voor het eerst over Sporen van Smaragd? Het goede antwoord was natuurlijk 2010. De volgende mensen krijgen binnenkort de Indische stadskaart thuisgestuurd. Gefeliciteerd!

  1. Lizzi Langenkamp-Stapels (USA)
  2. Ria Lindeman
  3. Melvyn Burer
  4. Kees Blok (BE)
  5. Linda Emor
  6. Lia van den Oever
  7. Nathalie Smoor
  8. Ingrid Collette-Luijken
  9. Cynthia de Jong
  10. Mira den Ridder

Wil jij ook een Indische stadskaart, maar ben je niet een van deze tien gelukkigen? De stadskaart kost € 2,50 en is onder meer te koop bij de VVV en uitgeverij De Nieuwe Haagsche (www.denieuwehaagsche.nl). U kunt de icoontjes scannen met de Microsoft Tag app, die met een smartphone gratis uit de app-store te downloaden is.

  • Van 22 april tot en met 22 juni 2013 is de stadskaart ook te vinden in de etalage van TWIET in de Haagse Prinsestraat 53.

 

Win een Indische stadskaart van Den Haag

Gisteren presenteerde het Indisch-Haagse project Sporen van Smaragd de Indische stadskaart, een kaart van Indisch Den Haag én een prachtig hebbedingetje. Wij waren erbij en mogen tien exemplaren van deze kaart weggeven. 

“‘De Indische stad’ is een stadskaart én een uniek designobject ineen. Met de kaart kan niet alleen te voet, maar ook virtueel een wandeling langs Haags-Indisch erfgoed gemaakt worden,” aldus de initiatiefnemers. “De kaart bevat naast een (traditionele) plattegrond iconen met een typisch Indisch karakter, die met een smartphone ‘gelezen’ kunnen worden.”

‘De Indische stad’ is onderdeel van het gemeentelijke project ‘Sporen van Smaragd. Nederlands-Indisch erfgoed in Den Haag, 1853-1945’. Het project ‘Sporen van Smaragd’ wordt uitgevoerd door bureau Kroon & Wagtberg Hansen. Eerder deden we al verslag van de start van dit project.

Grafisch ontwerpster Meta Menkveld maakte een icoon met een typisch Indisch karakter die door een smartphone kan worden gelezen © Foto: Indisch 3.0 – Tabitha Lemon

Meta Menkveld
Grafisch ontwerpster Meta Menkveld paste in de iconen geen abstracte QR-codes toe, maar ontwikkelde een nieuw product waarin code en beeld zijn verweven tot een scanbare illustratie. Het scannen van de iconen geeft de lezer toegang tot meer informatie over en (historisch) beeldmateriaal van de betreffende panden en wijken met een Indisch verleden.

 

Download de app en gebruik 'de Indische stad' (bron: Sporen van Smaragd).
Download de app voor het gebruik van de Indische stadskaart (bron: Sporen van Smaragd).

 

Microsoft Tag
In het pand van het voormalige ministerie van Kolonien, aan het Plein in Den Haag, reikte wethouder Rabin Baldewsingh het eerste exemplaar uit aan Marcel Timmer, director Developer & Platform Evangelism bij Microsoft. Microsoft is betrokken bij dit project, omdat je op je smartphone een aparte app nodig hebt voor het scannen van het unieke icoon.

De Indische kaart wordt onder de aanwezigen uitgedeeld door Elise Mutter, adviseur Monumentenzorg © Indisch 3.0 - Tabitha Lemon
De Indische kaart wordt onder de aanwezigen uitgedeeld door Elise Mutter, adviseur Monumentenzorg © Foto: Indisch 3.0 – Tabitha Lemon

Win een van de tien Indische stadskaarten van Den Haag.

Indisch 3.0 was bij de presentatie van de Indische stadskaart en kreeg 10 exemplaren mee (t.w.v. 2,50 euro per stuk). Wil jij een van deze exemplaren ontvangen? Beantwoord de vraag en wie weet ben jij een van de gelukkigen. Deelnemen kan tot en met a.s. vrijdag 26 april.

[contact-form subject=’Ja%26#x002c; ik wil een van die 10 Indische stadskaarten winnen!’][contact-field label=’Indisch 3.0 schreef voor het eerst over Sporen van Smaragd in…’ type=’select’ required=’1′ options=’2008,2009,2010,2011,2012,2013’/][contact-field label=’Voor- en achternaam’ type=’name’ required=’1’/][contact-field label=’E-mailadres’ type=’email’ required=’1’/][contact-field label=’Adres’ type=’text’ required=’1’/][contact-field label=’Postcode en woonplaats’ type=’text’ required=’1’/][/contact-form]

Activiteiten
In 2013 worden in het kader van ‘Sporen van Smaragd’ publieksactiviteiten georganiseerd. De resultaten van het project worden in 2013 onder de aandacht van een breed publiek gebracht met publicaties en activiteiten, die zowel voor professionals als belangstellenden toegankelijk zijn. Op het programma staan onder meer een symposium, een publicatie in de gemeentelijke VOM-reeks, thematentoonstellingen in het Atrium van het Haagse Stadhuis en in het Cultuurpaviljoen van de Tong Tong Fair 2013.

Wie op de hoogte wil blijven van deze en andere activiteiten, kan zich aanmelden voor de digitale nieuwsbrief via info@sporenvansmaragd.nl

Aandacht voor de Indische kwestie

Duidelijke boodschap, onzeker resultaat

door Tabitha Lemon (foto’s) en Kirsten Vos (tekst & Twitter-repo)

Naar schatting 300 mannen, vrouwen en kinderen liepen er afgelopen dinsdag door Den Haag. Het was de stille tocht ter begeleiding van het aanbieden van de petitie om de Indische Kwestie opnieuw te agenderen. De spandoeken en t-shirts logen er niet om. “Erkenning, excuses en compensatie oorlogsschade!” “Nederland heeft een ereschuld. En dat vergeten is een schande.” Een deelnemer had zijn eigen protest gemaakt op zijn t-shirt: “Onrecht verjaart niet.” De boodschap was duidelijk. Nu het resultaat nog.

De laatste keer dat ik in zo’n stoet had meegelopen was – au! – 30 jaar geleden. Op de schouders van mijn vader zat ik, we protesteerden tegen de plaatsing van de kernwapens in Nederland. Nu duwde ik mijn twee kinderen voort, 1,5 jaar en 3 maanden oud, in een tocht om een oplossing te krijgen voor de ‘Indische kwestie.’ Er liepen veel bekenden mee. Zo zag ik San Fu Maltha (FuWorks), Eddy Terstall (Simon), Ricci Scheldwacht (Moesson), Sandra Reemer (Wedden dat?!), Fridus Steijlen (KITLV), Peter Hogendijk (o.a. Soerabaja Soerabaja), Merel von Schimmelmann (Nusantara Indah), Frans Leidelmeijer (De Blauwe Kamer), Ferdinand Loos (Pindakaas), Martin Schwab (Oeroeg) en Peter Bouman (IndoNu).

Woede, frustratie, verdriet en onbegrip over het uitblijven van een oplossing waren elementen die in de toespraken, entourage en opzet van de  stoet terugkwamen.  Er stonden emotionele oproepen op spandoeken, de voorhoede van de bestond uit mensen in een rolstoel en de begeleiding kwam van veteranenorganisatie Keep Them Rolling.

[nggallery id=4]

De stoet had zich gegroepeerd bij het Vredespaleis en liep via het Hotel Carlton Ambassador, waar oud-voorzitter Bussemaker de mensenmenigte  opwachtte, naar de kranslegging op Plein 1813, bij het standbeeld van de Hollandse Maagd. Het moment van de kranslegging beroerde veel aanwezigen zichtbaar.  Via het Noordeinde over het Lange Voorhout liep de menigte door naar het Plein gegaan.

Op het Plein aangekomen lichtten de heer Bussemaker, oud-voorzitter van het Indisch Platform, en de huidige voorzitter Silfraire Delhaye, hun intenties toe. Ze ontleenden veel steun aan de aanwezigheid van de 300 deelnemers en keken uit naar het gesprek met de vaste kamercommissie. De petitie, stemmig aangeboden op een legerbrancard, ging mee.

Na afloop van het gesprek meldde Ton te Meij, woordvoerder van het Indisch Platform, dat de kamercommissie ervan overtuigd was dat er een oplossing moest komen voor de Indische Kwestie.”Maar wanneer en hoe, dat weten we nog niet! Wë hebben wel gevraagd om dat op zo kort mogelijke termijn te doen. Daar was begrip voor.” Fleur Agema (PVV), tweette er de volgende dag over.

Zal er daadwerkelijk een oplossing komen? Of is deze stille tocht, net als de massale demonstratie in ’83 tegen de kernwapenwedloop, vooral een succes vanwege het gevoel van saamhorigheid dat het de deelnemers gegeven heeft? We gaan het zien.

Bekijk ook onze Twitter-fotoreportage of onderstaand videoverslag van Indisch4ever.

Over huizen en verhuizen

Uit je comfort zone stappen, ik lees het net op Indisch 3.0. Ik hoor het anderen ook regelmatig zeggen. Op tv zie je dan dat mensen een huis (lees: lap grond met wat bakstenen erop) gaan kopen in Spanje en verbaasd zijn dat de aannemers ook manana niets doen. Het kan ook anders.

In de afgelopen drie jaar heb ik

  1. mijn vrijgezellenbestaan aan de klapperboom gehangen;
  2. mijn vaste baan opgezegd (een betrekking bij het gouvernement ja);
  3. mijn eenmanszaak ingeschreven bij de KvK;
  4. mijn ambities voor mijn eenmanszaak op een laag pitje gezet omdat ik zwanger was;
  5. de vader van ons toen nog aanstaande eerste kind op mijn adres ingeschreven omdat we elkaar pas 1,5 jaar kenden toen ik zwanger bleek te zijn en we nog niet officieel samenwoonden;
  6. ‘ja’ gezegd toen diezelfde vader me ten huwelijk vroeg;
  7. een geweldige bruiloft gehad;
  8. een heerlijk kind (ja, ik ben zo’n irritant trotse moeder) op de wereld gezet;
  9. om nog steeds onverklaarbare redenen mijn krullen moeten inleveren tegen stijl haar;
  10. een business plan opgesteld voor Indisch 3.0;
  11. datzelfde business plan in de koelkast gezet omdat ik in verwachting was;
  12. mijn huis te koop gezet;
  13. een retefijne compagnon voor Indisch 3.0 gevonden;
  14. een heerlijk kind (ja, ook de tweede) op de wereld gezet;
  15. een heerlijk neefje gekregen (ja, ook nog eens een irritant trotse tante)
  16. een paar pondjes erbij gekregen..

Als je dit zo leest, kan je het idee krijgen dat ik geen enkele comfort zone meer over heb. Niets is minder waar. Ik ben namelijk vreselijk honkvast. Ik kan de wereld aan als ik maar een veilige basis heb: mijn thuis. Zo veranderlijk als ik ben, zo saai ben ik als het op wonen aankomt. Daarvan wil ik graag meer van hetzelfde en zo lang mogelijk. Aan mijn inrichting wil ik nog best wel eens wat veranderen, maar verhuizen? Wat een nachtmerrie.

Als student heb ik op kamers gezeten. De tijd van mijn leven, heerlijk. En ik ben op uitwisseling geweest naar het buitenland, zeker. Het waren geweldige avonturen en ik kon ze aangaan omdat ik wist dat ik nog een ‘thuis’ had (ook al eindigde mijn eerste exchange program er in dat ik na afloop weer bij mijn moeder introk, want naar het buitenland gaan kan ook een killing avontuur zijn voor je relatie).

Alle veranderingen van de afgelopen drie jaar heb ik meegemaakt in de veiligheid van mijn eigen huis. Maar ook daar komt dit jaar een einde aan. We gaan het namelijk doen: verhuizen. En niet alleen uit dit huis. Ook uit deze stad. Ik ga weg uit Den Haag. En ik vind het eng. Oke, ik ga weliswaar niet heul ver weg (oké, ik blijf eigenlijk heul dichtbij want ‘zeg nou zelf, Voorburg Is toch bijna Den Haag?’). Maar dichtbij of niet, ik zal toch mijn oude, vertrouwde huisarts vaarwel gaan zeggen. De heerlijke speeltuintjes hier voor onze oudste. De fijne koffie- en lunchzaakjes. En niet te vergeten mijn moeder, zus en broer vrijwel om de hoek.

Ik geef dat alles niet zomaar op. Ik krijg een tuin. Geen auto’s in de straat. En ruimte. Dus ik weet waar ik t voor doe, mijn ultieme comfort zone verlaten. In de woorden van Bastiaan Ragas: ‘maar je krijgt er wel heel veel voor terug’ (sorry, inside joke voor net-mama’s en -papa’s).

Indo 3.0 op de Werkvloer: Marieke van Bragt-Kroonen

Marieke van Bragt-Kroonen (33 jaar) werkt twee jaar bij het Rijksmuseum van Oudheden. Na haar studie Geschiedenis en master Archiefwetenschap begon ze haar loopbaan bij de Tong Tong Fair als programmeur van het Bibit Theater. Daarna werkte ze nog bij het Gemeentearchief in Den Haag en nu dus bij het museum in Leiden.

De gevel van het Rijksmuseum van Oudheden © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Wat is er zo leuk aan je werk?

‘Het leerzame aspect van het werk als archivaris is het leukst. Ik bestudeer en archiveer onder andere onderzoeken van archeologen, informatie van tentoonstellingen en jaarverslagen. Ook stel ik collecties samen en run ik een bibliotheek met tien vrijwilligers. Een hele grote klus waar ik nu aan werk is het digitaliseren van het archief. Ik bouw aan een website, zodat ons archief ook toegankelijk is van buitenaf.’

Marieke in de welkomsthal van het museum © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Kun je je Indische ei een beetje kwijt op je werk?

‘Ik heb een hele gave opdracht gekregen. Louis Couperus, bekend van De Stille Kracht, heeft ook boeken geschreven over de culturen uit de oudheid. Ik heb een serie titels gekregen, zoals ‘Antiek Toerisme – Roman uit Oud-Egypte’, waar ik mooie eerste drukken van zoek om te exposeren. Het heeft niet direct met iets Indisch te maken, maar het is wel leuk om een ander aspect van deze bekende schrijver te leren kennen.’ Marieke pakt een boek met een prachtige cover en vertelt dat er in maart een tentoonstelling zal zijn met deze boeken. Naast haar werk hield Marieke een website bij: www.indischdenhaag.nl. Een soort prikbord met de Indische geschiedenis van Den Haag. Sinds de geboorte van haar dochtertje is ze hier niet meer zo actief, maar de pagina met een overzicht van alle toko’s in Den Haag wordt nog steeds heel goed bezocht.

Marieke aan het werk © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Heb je ook iets uit Indonesië op kantoor?

‘Ja, mijn collega Ger Vermaesen! En een houten pennendoosje dat ik gekregen heb. Mijn broer woont op Java en mijn moeder op Bali, dus ik probeer één keer per jaar mijn familie te bezoeken. Zelf zou ik niet zo snel in Indonesië gaan wonen. Dat is met mijn beroep helemaal niet gunstig.’

Het houten pennendoosje en een eerste druk van Louis Couperus © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Indië-herdenking 2012: "Je kind is je dierbaarste bezit."

“Ik heb mijn kinderen maar half verteld wat ik meegemaakt heb.”

3e generatie vergezelt 1e generatie bij de Indië-herdenking '42- '45 ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012
Derde generatie vergezelt eerste generatie bij de Indië-herdenking ’42- ’45 ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012

De Indië-herdenking van dit jaar, waarin stilgestaan is bij het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië, was goed bezocht. Beter dan ik me van de vorige keren kan herinneren. Het viel bovendien op dat er veel meer jongeren aanwezig waren. De herleefde belangstelling voor de periode na de Japanse bezetting in Indonesië is daar beslist debet aan. Dat dit bij de slachtoffers van die periode veel losmaakt, bleek uit een spontaan gesprek dat me kippenvel bezorgde, ondanks de tropische temperaturen.

Fotografie: Tabitha Lemon.

Spiezen
Terwijl de gastvrouw de herdenkingsplechtigheid bij het Indisch monument in Den Haag opent, ontstaat tussen mij en mijn buurvrouw een gesprekje. Mijn buurvrouw woont nu in Voorburg en heeft als kind de bersiap meegemaakt. In 1947 is ze naar Nederland gekomen. “Ja, het staat weer flink in de belangstelling, de Indische geschiedenis. Giste’navond weer. [rillend] Die spiezen, de mensen die daar hingen, ik heb ze zelf gezien als meisje van 6. Mijn moeder heeft ons uit het kamp gehouden. Als de Jap langskwam, hing ze een bordje op de deur waarop stond dat we ziek waren. Daar waren ze als de dood voor, ziek worden. En voor de zekerheid, wij hadden blond haar, legde mammie kussens zelfs over onze hoofden, zodat hij ons niet zag. ”

Derde generatie aanwezig bij Indië-herdenking Den Haag ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012
Derde generatie aanwezig bij Indië-herdenking Den Haag ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012

Rode Kruis
Tijdens de kranslegging door demissionair minister-president Rutte, vertelt de Indische naast mij verder. “Buiten lokte de Jap ons met chocola. Wat doe je als je kind bent hè, in oorlogstijd, en iemand biedt je chocola aan? Oe, wat hebben wij op ons donder gekregen daarvoor. Want onze moeder en haar zus, ze waren zonder hun mannen en als de dood voor de Jap hè, dat ze door de Jap gepakt zouden worden. Pappie zat in het kamp. Toen mijn moeder hoorde dat hij overleden was, was ze er kapot van. Daar stond ze, bij het Rode Kruis, alle boeken en lijsten door te gaan. Totdat ze zijn naam zag. Je blijft hoop houden op goed nieuws.”

Publiek bij de Indië-herdenking, inclusief een pajung van de Stichting Japanse Ereschulden ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012
Publiek bij de Indië-herdenking, inclusief een pajung van de Stichting Japanse Ereschulden ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012

Gescheiden van je moeder
Geboeid luisteren we naar de speech van de 16-jarige VCL-leerling Tonny Staal, die vertelt over hoe hij zich heeft proberen voor te stellen hoe het is om als 16-jarige jongen in die tijd gescheiden te worden van je moeder. De Voorburgse naast mij reageert onmiddellijk: “Mijn broertje en ik hebben niet in het kamp gezeten, maar mijn moeder was als de dood dat zij hem zouden meenemen. Telkens moest hij onder zo’n stok door lopen, om te zien of hij al groot was. Gelukkig was hij steeds nog niet groot genoeg voor het kamp. Wat mijn moeder allemaal niet gedaan heeft om ons buiten het kamp te houden. Je kind is je dierbaarste bezit hoor.” Ik knik, terwijl ik over mijn zwangere buik wrijf en de brok in mijn keel wijt aan de zwangerschapshormonen.

Zonnebloemen op de Indië-herdenking ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012
Zonnebloemen op de Indië-herdenking ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012

Half
Mijn buurvrouw en ik zijn het erover eens dat er opvallend veel jongeren aanwezig zijn. Heeft zij haar kinderen over haar ervaringen verteld, vraag ik haar. Ze slikt. “Half. Ik heb het ze maar half verteld. Mijn kleindochter van 16, die heeft mij gevraagd om mijn verhaal op haar school te vertellen. Op school wilden ze aandacht besteden aan Indonesië en ze hadden niemand. Tja. Voor mijn kleindochter doe ik alles. Dus ik heb mijn ervaring op papier gezet en haar gegeven. Toen ze dat gelezen had, zei ze: ‘Oma, ik hoop dat ik dat nooit hoef mee te maken.’ En ik zei: ‘Ja lieverd, dat hoop ik ook. Dat hoop ik ook.’ ”

Tonny Staal vertelt over gescheiden worden van zijn moeder tijdens de Indië herdenking 2012 Den Haag ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012
Tonny Staal vertelt over gescheiden worden van zijn moeder tijdens de Indië herdenking 2012 Den Haag ©Tabitha Lemon Indisch 3.0 2012

 

Gemeentemuseum Den Haag: magisch goud, waardevol zilver

Gemeentemuseum Den Haag. (c) LKrista Doornnosch/ Indisch 3.0 2012
Gemeentemuseum Den Haag. (c) Krista Doornbosch/ Indisch 3.0 2012
Gemeentemuseum Den Haag. (c) Krista Doornbosch/ Indisch 3.0 2012

Reportage Goud uit Java, zilver uit Batavia

Momenteel hebben twee musea aandacht voor zilver en goud uit Indië en Indonesië.  Vorige week las je een repo van Magie van de vrouw, in het Wereldmuseum in Rotterdam (tot 9 september 2012). Deze week schrijft Krista Doornbosch over de expositie in Den Haag, Goud uit Java, Zilver uit Batavia. Een verslag.

Het Gemeentemuseum Den Haag is een waar kunstwerk op zich. Het in 1935 geopende gebouw is ontworpen door één van Nederlands bekendste architecten, Hendrik Petrus Berlage, en behoort zélf tot de collectie van het Gemeentemuseum.  Ik geniet nu al – hoe bijzonder is het om me in een collector’s item te begeven en er de geur van het kunstzinnige verleden en heden op te snuiven.

Schenking
De bijzondere expositie neemt ons mee naar het prekoloniale en koloniale verleden in het voormalige Nederlands-Indië. Onze tijdreis begint bij het goud uit de Javaanse hofcultuur (0-1500 na Christus) en eindigt met het VOC-zilver uit de 17de en 18de eeuw. Aanleiding van deze waardevolle tentoonstelling is de schenking van twintig stukken VOC-zilver van architect C.J. Wagenaar waardoor het Gemeentemuseum over de grootste collectie VOC-zilver ter wereld beschikt. Reden genoeg om ons te verdiepen in dit schitterende verleden.

Aanleiding voor de tentoonstelling is de schenking van twintig stukken VOC-zilver

Magisch goud
In 732 wordt over Java gesproken als Kanakakara, een oud-Javaans woord dat vertaald kan worden als ‘overvloed aan goud’. Het gebruik van gouden voorwerpen was  voorbehouden aan mensen uit de bovenste laag van de maatschappij en aan de goden. Zij droegen gouden sieraden ter verfraaiing, maar ook vanwege de magische krachten van goud. Motieven in de sieraden verhullen de betekenis van het sieraad: kwaadafwerend of geluksbrengend.

Gedachtenisdoosje, geluksring en kwaadafwerend oorring © Krista Doornbosch / Indisch 3.0 2012
Gedachtenisdoosje, geluksring en kwaadafwerend oorring © Krista Doornbosch / Indisch 3.0 2012

De ringen op de afbeelding hebben de vorm van een zegelring en dragen een geluksbrengend motief, de  oorring is een juist voorbeeld van een kwaadafwerend sieraad. Het motief is in de vorm van een demonenkop, herkenbaar aan de bolle ogen, brede neus en mond met de tanden zichtbaar. De scherpe hoek- en snijtanden bijten in de maansikkel. De liggende maansikkel is de stand van de maan zoals die in Indonesië aan de hemel verschijnt.

het Gemeentemuseum heeft de grootste collectie VOC-zilver ter wereld

Gedachteniszilver

Typerend voor het zilver uit Batavia is de mengvorm van de oosterse versieringsmotieven en westerse vormen. Opmerkelijk is het gedachteniszilver waarbij een voorwerp is voorzien van een gekalligrafeerde inscriptie ter nagedachtenis aan een overleden persoon. Veelal werden schenkpirings, presenteerblaadjes, uit het bezit van de overledene geschonken aan de nabestaanden als erfenis. Een enkele keer functioneerde een bijzonder voorwerp als gedachtenisstuk zoals het toiletdoosje op de afbeelding waarop de ‘Jonge Dogther’ Hester Geertruijda Wijlsma wordt herdacht. Het gedachteniszilver met de bijzondere gekalligrafeerde inscriptie vertelt veel over de rijkere inwoners van Batavia in de 17e en 18e eeuw.

De expositie Goud uit Java, zilver uit Batavia geeft inzicht in de historische en magische waarde van het goud en zilver uit het verre prekoloniale en Indische verleden. Een waardevolle tentoonstelling die zeker de moeite waard is om te bezoeken en je te laten meeslepen in de schitterende Javaanse hofcultuur en het VOC-tijdperk.

Ga je ook? Laat ons dan weten wat jij ervan vond.

Goud uit Java, Zilver uit Batavia, 21 april 2012 t/m 4 november 2012.Voor openingstijden, entreeprijzen en overige praktische informatie van het Gemeentemuseum Den Haag: www.gemeentemuseum.nl

 

Video-impressie eerste week TTF 2012

De bekende gekleurde vlaggen bij de entree van de 54e TTF ©Tabitha Lemon ©Tabitha Lemon/Indisch3.0 2012
De bekende gekleurde vlaggen bij de entree van de 54e TTF ©Tabitha Lemon ©Tabitha Lemon/Indisch3.0 2012
De entree van de 54e TTF ©Tabitha Lemon ©Tabitha Lemon/Indisch3.0 2012

Dansen, dansen, dansen!

De eerste zeven dagen van de 54e Tong-Tong Fair liggen alweer achter ons. Wat ons opviel, was veel dans. Jecko’s Dance optreden, Jecko’s Dance workshop en een Hawaiian optreden op het grote Tong-Tong Podium. En, ja ja, Indisch eten. Smul mee. Volgende week publiceren we een overzicht van twee weken TTF.