Indisch 3.0 op de werkvloer Tiffany Tutupoly

In een lobby van een hotel zit ik met Tiffany Tutupoly bij een koloniaal huiselijk zithoekje. Dit bescheiden Indisch meisje (21 jaar) vertelt mij over haar werk als gastvrouw in een hotel in Leiden. Eigenlijk was haar wens de opleiding Toerisme te volgen om op die manier een kans te krijgen haar familie in Indonesië beter te leren kennen. Maar uiteindelijk viel de keuze op de opleiding horeca-gastvrouw die ze twee jaar geleden heeft afgerond.

Het land van mijn ouders
In Tiffany’s achterhoofd speelde vaak de gedachten om voor een lange periode in Indonesië te verblijven. Dit wilde ze eigenlijk met behulp van de opleiding Toerisme bereiken maar uiteindelijk koos ze voor de opleiding Horeca- Gastvrouw. Wat maakte haar verlangen zo groot om naar Indonesië te willen gaan?

‘Ik was 10 jaar toen ik voor het eerst naar Indonesië ging, het voelde alsof ik eerder in het land ben geweest. Dit is het gewoon! Geen vreemd gevoel van, wat moet ik hier en hoe ga ik me hier gedragen? Het land van mijn ouders wilde ik steeds beter leren kennen. Met name de familie van mijn vader die ik nog niet goed ken. Ik voel mij erg thuis in Indonesië, de manier van doen en laten trekt mij aan. Alles gaat op zijn gemak en dat past meer bij mij in vergelijking met het gehaaste leventje hier in Nederland. Het liefst moeten dingen hier gisteren gedaan zijn in plaats van morgen, alles wordt zo schematisch vastgesteld.’


Tiffany staat als gastvrouw klaar - Foto: Tiffany Tutupoly

Gastvrouw
‘Ik ben werkzaam als gastvrouw bij een hotel in Leiden. Mijn werkdag ziet er als volgt uit: Allereerst kijk ik hoeveel hotelgasten aanwezig zijn en hoe het personeel is ingedeeld voor die dag. Ik sta voor de gasten klaar in het restaurant en waar nodig vul ik het buffet aan.’ Na afloop zorgt Tiffany dat het restaurant netjes wordt opgeruimd en klaar staat voor de volgende ronde. Deze Indische gastvrouw is tevreden over haar functie, ze kan doorgroeien tot shiftleader.

Het sociale contact met de hotelgasten dat deze Indische gastvrouw heeft, maakt haar werk leuk. ‘Are you working next summer again? Yes, I do. Oh great then I will see you in June next year. Very nice!’ Gasten waarderen haar werk en zien haar graag terug. Het leukste van dit werk vindt Tiffany dat ze omringd is door mensen en een helpende hand kan bieden tijdens hun verblijf . ‘Ik ben blij wat ik tot nu toe heb bereik’, zegt ze trots. Alhoewel Tiffany het nog leuker zal vinden om dit werk in een hotel in Indonesië te doen. Momenteel is deze mogelijkheid er nog niet.

Vierde generatie
Als Tiffany zelf over haar Indische gewoontes nadenkt, vertelt ze dat haar Indisch-zijn sterk tot uiting kwam tijdens haar periode op school. ‘Ik ben stiller ten opzichte van anderen. Mijn klasgenootjes waren altijd zo druk, wat ze thuis niet doen, wordt buiten gedaan. Ze doen zich zo stoer en anders voor, terwijl ik mij juist rustig en beleefd gedroeg.’ Nu op haar werk merkt Tiffany dat haar Indische verlegenheid en teruggetrokkenheid zichtbaar is ten opzichte van collega’s die open zijn en de taken eenvoudig uitvoeren zonder bij na te denken.

Naast haar werk voedt Tiffany haar twee-jarige zoontje Anthony op. Ze hoopt dat de Indische cultuur niet zal verwateren, ze vindt het jammer dat dit toch soms onopgemerkt gebeurt. ‘Daarom voed ik mijn zoontje op met een wat Indische levensstijl. Ik wil Anthony sowieso bahasa Indonesia proberen te leren en meegeven dat respect naar anderen belangrijk is.

Dit interview sluiten we af met een kijk op de toekomst: Houd de Indische cultuur levend ook nu naar de vierde generatie?

Oproep: lezers van Asta's Ogen of Een Meisje van Honderd!

Mijn naam is Gwen en op dit moment  volg ik de onderzoeksmaster Comparative Literary Studies aan de Universiteit Utrecht en ben ik bezig met mijn afstudeeronderzoek. Ik zoek mensen (2.0 en 3.0) die Asta’s ogen van Eveline Stoel of Een meisje van honderd van Marion Bloem gelezen hebben.

Collectief geheugen

Mijn scriptie gaat over cultural memory (collectief geheugen) van tweede en derde generatie Indo. Met het oog op collectief geheugen onderzoek ik twee romans die als plaatsen van herinnering gezien kunnen worden. De romans die ik gebruik zijn als het ware een soort monumenten. Belangrijk voor mijn scriptie is hoe de romans bij de lezer ontvangen worden. Hiervoor ben ik op zoek naar uitgebreide reacties van tweede en derde generatie Indo’s.

Het verhaal van de Indo

Asta’s ogen van Eveline Stoel is het uitgangspunt van mijn onderzoek. Wat mij bij deze roman opviel, als boekverkoopster en in mijn eigen familie, is dat deze roman vaak doorgegeven wordt aan een volgende lezer omdat het boek het verhaal van de Indo zo goed vertelt. De roman functioneert op deze manier als een soort geschiedenis die doorgegeven wordt. Ik wil deze observatie in mijn afstudeeronderzoek verder uitwerken.

Welke impact op de lezer hadden de twee romans?

Ik vergelijk Asta’s ogen met het boek Een meisje van honderd van Marion Bloem, dat volgens mij ook potentie heeft om zo te functioneren en ik wil de impact van deze twee romans op de lezer verder onderzoeken.Heb jij een van deze boeken gelezen? Dan kun je mij helpen!

Zou je antwoord kunnen gegeven op de volgende vragen?

  1. Ben je Indo? Zo ja, welke generatie? En wat is je link met Indonesië en Nederlands-Indië?
  2. Waarom ben je Asta’s ogen van Eveline Stoel en/of Een meisje van honderd van Marion Bloem gaan lezen?
  3. Had je een gevoel van (h)erkenning? (leg uit)
  4. Sluit het boek aan bij jouw beleving van ‘Indisch’ zijn?
  5. Speelt je achtergrond mee bij het lezen van het boek en zo ja hoe?
  6. Houdt het boek de herinnering van het Indische verleden in stand en is het een roman die je zou doorgeven om die reden?
  7. Wat vond je van het boek?

Laat je reactie achter in de comments of stuur een e-mail naar: G.KerkhofMogot@students.uu.nl

Heel erg bedankt!

Hartelijke groet van Gwen

INDOroutes 14 juni in Amsterdam – voor en door Indische jongeren!

Zoals veel van jullie weten is een groot deel van de Indische jongeren bezig met hun roots en Indische achtergrond, zoals jullie. Ze zijn op zoek naar familieverhalen, bloggen en schrijven er scripties over, maken er documentaires of foto series over, etc. Op zaterdag 14 juni geeft het Indisch Herinneringscentrum – in samenwerking met de Stichting Herdenking 15 augustus 1945 – deze jongeren een plek waar ze ervaringen kunnen delen en elkaar kunnen inspireren. Zo wordt bij een nieuw en jonger publiek een groter bewustzijn van de Indische geschiedenis gecreëerd. Tijdens deze dag hebben jongeren zelf een actieve inbreng, onder andere door middel van workshops, film, muziek, pitches en een informatiemarkt.

Om 14.00 uur zal na de aftrap van Marscha Holman, Bo Tarenskeen openen met een welkomswoord. Een documentaire en pitches van jongeren met roots in Indonesië volgen elkaar in rap tempo op. Nog meer inspiratie krijg je tijdens de workshops. En in de Indische Salons praat je mee over hoe Indisch je bent en hoe je tegenover 15 augustus staat.

De dag vindt plaats in het Bijlmer Parktheater, Anton de Komplein 240, Amsterdam op zaterdag 14 juni a.s. van 14.00 – 19.00 uur. Kaartjes kun je kopen op www.bijlmerparktheater.nl.

Hieronder vind je de inhoud van de dag. Like de Facebook pagina van het Indisch Herinneringscentrum en blijf op de hoogte van updates over de vierde workshop en het definitieve programma.

Tot 14 juni!

 

Workshops

Geef je interview meer impact met video (door Armando Ello); Out of the box met jouw Indo Box (door Nasi Idjo en Indisch Zwijgen? Me hoela); Hoe herinneringen levend te houden (door Simone Berger).

Indische Salons (door Bo Tarenskeen)

Hoe Indisch ben jij?
Wat heb jij met 15 augustus?

Pitches

Door Wouter Neuhaus, Remona Poortman, Armando Ello, Dewi van Beek, Miko Carels, Bernice van Grondelle en Olympia Latupeirissa (OIL).

Documentaire

De koffer. Zoektocht naar een Indisch verleden (van Dewi Staal).

Informatiemarkt

Met o.a. Indisch3.0, Oorlogsgravenstichting, Indonesia Nederland Youth Society, Merapi Tour & Travel.

Dansbare muziek tijdens de borrel

INDOroutesDJ Sir Rocco

Garuda Indonesia vliegt non-stop naar Indonesië

Garuda Indonesia introduceert eerste non-stop vlucht naar Indonesië met nieuwe Boeing 777-300 ER

Bericht van onze partner

Garuda Indonesia vliegt vanaf 30 mei aanstaande non-stop van Amsterdam naar Jakarta met haar nieuwe Boeing 777-300 ER. Passagiers vanuit Amsterdam genieten voortaan van vele voordelen zoals een slechts 13,5 uur durende vlucht, Wi-Fi aan boord, de beste Economy Class ter wereld en een scala aan persoonlijke services. Met de introductie van de nieuwe vlucht is Garuda Indonesia de eerste en enige luchtvaartmaatschappij die passagiers vanuit Europa een non-stop verbinding aanbiedt met Indonesië.

Er is in Nederland veel vraag naar een non-stop vlucht naar Indonesië. Dit in plaats van de huidige vluchten met overstap of tussenstops, zoals die worden aangeboden door de andere carriers. Garuda Indonesia heeft daarom besloten om haar nieuwe Boeing 777 in te zetten op het traject Jakarta-Amsterdam-London-Amsterdam-Jakarta. De nieuwe, snellere non-stop vlucht zal 5 x per week plaatsvinden.

garuda_banner_990_360

De Beste Economy Class ter wereld

Met de nieuwe vlucht biedt Garuda Indonesia eveneens een ongekend snelle verbinding naar verschillende binnenlandse bestemmingen in Indonesië, waaronder een zeer snelle one-stop verbinding met Bali.

Passagiers van Garuda Indonesia genieten van alle voordelen van het nieuwe Boeing 777 toestel, zoals de onlangs tot World’s Best verkozen Economy Class en Economy Class seats. Deze laatste bieden bijvoorbeeld de meeste beenruimte en breedste zitplekken. In tegenstelling tot andere carriers die producten zoals Economy Plus en Comfort Class aanbieden voor een meerprijs, genieten passagiers van Garuda Indonesia al van deze voordelen in de standaard Economy Class. Ook het vliegen met Garuda Indonesia naar Australië wordt zeer aantrekkelijk met een unieke mogelijkheid voor een inspirerende gratis stop-over in Bali.

First Class

De nieuwe Boeing 777 toestellen bieden ook First Class plaatsen aan waarin passagiers aan boord kunnen genieten van ongekende luxe en privacy. De First Class plaatsen bieden onder andere een groot voordeel aan zakelijke passagiers die nu sneller, comfortabeler en efficiënter kunnen reizen van en naar Indonesië. Ook het onlangs geïntroduceerde vernieuwde Business Class service concept, met onder andere een chef de cuisine aan boord, voorziet hier perfect in.

Garuda Indonesia verheugt zich zeer op de nieuwe vlucht en ziet ernaar uit om zowel bekende als ook nieuwe gezichten aan boord van haar nieuwste toestel te kunnen verwelkomen.

garuda_facebook_806_806

This is the moment!

De vorige keer schreef ik dat iedereen de draaidagen goed heeft doorstaan en dat het tijd is voor de montage, een zeer essentieel deel van het maken van een korte film. De première is geweest en ik heb beloofd daar ook nog over te vertellen.

Mijn excuses dat het even op zich heeft laten wachten: na de première ging ik vrijwel direct het Go Short Film Festival in (waar ik werk als campus coördinator) en ondertussen moest er ook nog aan mijn afstuderen gewerkt worden. Maar nu dan toch het laatste deel!

Voor de montage zit: de voormontage
De draaidagen waren maandag en dinsdag en een week later zou ik al bij editor Martijn langsgaan om in een dag de film te monteren. Daarom is het belangrijk om van tevoren al goed in je hoofd te hebben welke scenes je in de film wilt, welke volgorde de film moet krijgen etc.

Dit betekent dat je eerst al het materiaal moet gaan bekijken en ‘spotten’. Spotten houdt in dat je per scene en tijdscode beschrijft wat er gebeurt in beeld zodat je uiteindelijk een overzichtelijk geheel hebt van het materiaal.

Eerst durf ik niet goed te kijken naar het materiaal, omdat ik bang ben dat het niet goed is. Als ik daar een beetje overheen ben, kan ik mijn eigen hoofd niet meer zien. Laat staan mijn eigen stem horen.

poster_tsekao
Filmposter gemaakt door Sanne van Berkom en gefotografeerd door Tse Kao (Casa De Kao) in de Balie, Amsterdam.

Uiteindelijk lukt het om de meest pakkende scenes te selecteren en in het montageprogramma te plaatsen. Mijn huisgenootje Lenneke kijkt er ook nog kritisch naar en geeft wat tips en dan zijn we het eens: dit is goed zo. Intussen gaat Sanne aan de slag met filmposter, die heel erg mooi is geworden.

Kill your darlings (de kikker of de kip!)

Martijn, de editor, kende ik nog niet toen ik bij hem ging monteren. Ik had hem al wel via de telefoon gesproken en hij hielp meteen al met een oplossing te zoeken voor een probleem met het inladen van het materiaal. Ik bel aan bij Martijn, loop de trap op naar boven en sta direct in zijn huiskamer, waar ook de montage plaats vindt.

Ik vind hem meteen een hele aardige jongen en voel me op me gemak bij hem, best belangrijk aangezien we een film gaan monteren. We kijken kort het materiaal door dat ik heb geselecteerd en beginnen met het plaatsen van beelden op de tijdlijn.

Martijn let heel erg op of dingen niet te lang duren en nog wel interessant zijn, dit werkt goed.

Op een gegeven moment lig ik in een deuk omdat hij me dwingt te kiezen tussen een scene waarin mijn oma het over kikkers heeft en een scene waarin oma het over kippen heeft. ‘Amber, je moet kiezen: of de kikkers, of de kippen, het kan niet allebei’. Uiteindelijk kies ik voor de kippen.. oh nee, toch de kikkers!

Aan het eind van de dag komt Sandra langs om te kijken naar het resultaat tot nu toe. Ze lijkt blij verrast te zijn en geeft nog wat goede tips over bijvoorbeeld het lied dat ik met oma zing en in het midden van de film zit. Dit lied zou zij laten beginnen bij het neuriën, dit werkt goed.
editorrocks copy

En toch ben je er altijd veel meer tijd aan kwijt dan je denkt – maar dan heb je ook wat
Nadat Sandra is geweest, besluiten Martijn en ik dat we er nog een extra middag montage aan vastplakken. Dan is de film af!

Denk ik, maar het ik moet alles ook nog Engels ondertitelen en op de valreep wil Wouter Suyderhoud kleurcorrectie doen voor mijn film (Indo’s onder elkaar hihi), dus zit ik nog een dagje in een hele imponerende montagekamer.

Vervolgens is de film af en heb ik de deadline van CinemAsia gehaald (YAAY!), maar bedenk ik me: hier moet reclame voor gemaakt worden! Met als klap op de vuurpijl een groot stuk in de Gelderlander.

Mijn oma straalt van geluk als ze de krant opent, dit lijkt voor haar bijna meer te betekenen dan de film zelf, omdat ze hiermee langs al haar medebewoners kan gaan. Zo lief!

Indisch3_deGelderlander
beroemd in Gelderland! (oh oh zie ik daar nou tomatenwangetjes?)

Première

En dan is het zover: de première! Het is donderdagochtend, ik trek mijn première outfit vast aan. Maar wel nog met gympen eronder, aangezien ik eerst naar Nijmegen moet afreizen om te werken.

In de loop van de middag word ik steeds  zenuwachtiger. Dan is het tijd om in de trein naar Amsterdam te stappen. In Utrecht stapt Selma in de trein. Ik ben blij dat ze mijn geestelijke steun en toeverlaat is.

Als we bij de Balie zijn aangekomen, waar CinemAsia plaatsvindt, gaan we eerst even wat eten. Intussen komt mijn familie binnenlopen, vrienden en vriendinnen… en ik krijg geen hap meer door mijn keel.

Snel ga ik naar de wc om make-up op mijn hoofd te doen, om het tomatenhoofd effect te verminderen. Ook trek ik mijn première hakken aan. Ik ontmoet Alex en Raoul, mijn mede FilmLAB-ers. Ook hun films gaan in première, ik ben erg benieuwd!

In de zaal aangekomen gaat het allemaal heel snel: we beginnen met de film van Raoul, een korte fictie film over de Molukse treinkaping. En dan komt de volgende film…mijn hart klopt in mijn keel, want ik zie dat het mijn film is.

filmopgrootscherm
film op het grote doek!

Gek eigenlijk dat ik zenuwachtig ben, want zo heel veel kan er niet meer fout gaan, laat staan dat ik er nog iets aan kan veranderen. Al in de eerste minuut moeten mensen lachen om de begroeting tussen oma en mij: ‘Hallo oma, hoe uw gat?’ – ‘Nog altijd rond, Amber’.

Ik vind het heel erg gaaf om de film op zo’n groot doek te zien! Ik hoor mensen lachen om fragmenten die ik zelf ook leuk vind, fijn want het is nogal akward als mensen doodstil blijven. Vooral opa lijkt de lachers onbedoeld op zijn hand te hebben.

En dan is het alweer voorbij.

De film van Alex begint. Na deze vertoning is er een Q&A en krijgen we bloemen. Ik ben echt aan het genieten, wat een tof gevoel! Zaterdag is er weer een vertoning, daar verheug ik me direct al op.

enjoyingmylifeasdirector
Genieten van de reacties en Q&A met naast mij mede FilmLAB’er Raoul Groothuizen

En nu…?
De film is ook nog vertoond bij CinemAsia on Tour in Eindhoven, waar ik helaas niet bij kon zijn omdat toen ook het Go Short Film Festival was. Op 11 mei wordt de film vertoond bij IndoFILMcafe in VillaLUX Nijmegen en hij wordt ook vertoond tijdens de Tong Tong Fair in Den Haag, superleuk!

Ik zou er nog wel meer mee willen doen, daar moet ik me nog in verdiepen. Eerst maar eens een website maken!

Ik houd jullie sowieso op de hoogte via Indisch 3.0. Bedankt voor alle leuke reacties!

Oproep voor gelijke behandeling, voor alle Nederlandse staatsburgers.

Een paar weken geleden was ik bij een boeiende conferentie. In een klein zaaltje van de universiteit in Leiden zat een handjevol wetenschappers bij elkaar, om gedachtes uit te wisselen over de ‘Eurasian question‘,  een misschien niet zo perfecte vertaling van de Indische kwestie uit de jaren ’50.  

scroll down for the English version

Vergelijken van dekolonisatieprocessen

Kernvraag was hoe je als wetenschappers omgaat met de dekolonisatieprocessen, en wat de meerwaarde en (on-)mogelijkheden zijn van vergelijkende studies. Vanwege dit vergelijkende karakter waren wetenschappers uit Canada, Engeland, Frankrijk en Duitsland aanwezig.

Ongelijkwaardige burgers

Tijdens het symposium stelde een van de aanwezigen voor om een verklaring op te stellen, waarin wij als wetenschappers een standpunt innemen over het politieke klimaat in Nederland, dat het legitimeert dat burgers op basis van ras en geboorte als ongelijkwaardige burgers behandeld worden.Dit heeft geleid tot de ‘Leidse verklaring over het politieke minderhedendebat.’

Rechtsongelijkheid

Als er één gemeenschap in Nederland is, die weet hoe het is om op papier Nederlands staatsburger te zijn, maar in de praktijk rechtsongelijkheid te hebben ervaren, is het de Indische gemeenschap. Daarom ondersteun ik deze verklaring van harte.

Deel de verklaring

Doe je mee? Het enige dat je hoeft te doen is deze verklaring te delen in je netwerk. Je kan deze post daarvoor gebruiken. We hebben ook een pdf-versie van de  Leiden declaration on current political debate in the Netherlands   (Nederlands/ English), die je rond kan sturen.

 

Leidse verklaring over het politieke minderhedendebat

“De ondergetekenden, wetenschappers uit binnen- en buitenland op 24-3-2014 bijeen op een conferentie in Leiden over Europees kolonialisme en de doorwerking daarvan bij individuele mensen, gemeenschappen en staten, roepen de politici in Nederland op om af te zien van beleid dat specifieke groepen in de samenleving neerzet als potentieel vijandig ten opzichte van anderen of van de samenleving als geheel. We veroordelen politieke strategieën die het doelgerichte oogmerk lijken te hebben om mensen te vatten in onderscheiden en van buitenaf opgelegde groepsidentiteiten, die tevens impliceren dat er een uitsluitende hiërarchie bestaat tussen insiders en outsiders.”

“Als wetenschappers van het imperialisme en zijn erfenissen, zijn we ons bewust van onze verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een veilig intellectueel klimaat voor onderwijs en onderzoek aan de universiteiten en in de samenleving als geheel. De historische dimensie van het publieke debat over migratie en immigranten is evident; het principe van gelijkheid is uit het dekolonisatieproces voortgekomen als een kernwaarde voor hedendaags burgerschap. We protesteren daarom met kracht tegen het creëren van etnisch onderscheid en tegen andere vormen van uitsluiting en stereotypering, zoals dat in het huidige politieke debat in Nederland naar voren komt.”

Leiden, 24-3-2014

Eveline Buchheim (NIOD), Alison Blunt (Queen Mary, University of London), Elleke Boehmer (University of Oxford), Elizabeth Buettner (University of Amsterdam), Pim ten Hoorn (the Netherlands-Malaysia Association), Guno Jones, Nancy Jouwe, Mariëlle Klein (Leiden University), Bart Luttikhuis (European University Institute Florence), Jacqueline Knörr (Max Planck Institute for Social Anthropology, Halle), Willem Maas (York University, Canada), Wim Manuhutu (VU University), Susan Legêne (VU University), Liesbeth Rosen Jacobson (Leiden University), Marlou Schrover (Leiden University), Carolien Stolte, Kirsten Vos (Indisch 3.0), Jennifer Yee (University of Oxford, Christ Church).

Contact: Susan Legêne, prof. of political history, Faculty of Arts, Vu Amsterdam. Email s.legene@vu.nl

In English:

Leiden declaration on current political debate in the Netherlands

We, scholars from the Netherlands and abroad meeting on 24-3-2014 at a Leiden conference on European colonialism and its impact on individual people, communities and states, call on politicians in the Netherlands to refrain from politics which frame specific groups within Dutch society as potentially hostile to others or to society at large. We condemn political strategies that seem dedicated to enclosing the population in separate imposed group identities, while installing exclusive hierarchies of insiders and outsiders.

As scholars of empire and its legacies we are aware of our responsibility to contribute to a safe intellectual climate for education and research at universities and in society at large. The historical dimensions of any public debate on migration and immigrants are evident and equal citizenship has emerged from decolonization as a key value in society. Therefore we strongly protest against the making of ethnic distinctions and against other forms of exclusion and stereotyping as invoked in current political debate in the Netherlands.

Leiden, 24-3-2014

Eveline Buchheim (NIOD), Alison Blunt (Queen Mary, University of London), Elleke Boehmer (University of Oxford), Elizabeth Buettner (University of Amsterdam), Pim ten Hoorn (the Netherlands-Malaysia Association), Guno Jones, Nancy Jouwe, Mariëlle Klein (Leiden University), Bart Luttikhuis (European University Institute Florence), Jacqueline Knörr (Max Planck Institute for Social Anthropology, Halle), Willem Maas (York University, Canada), Wim Manuhutu (VU University), Susan Legêne (VU University), Liesbeth Rosen Jacobson (Leiden University), Marlou Schrover (Leiden University), Carolien Stolte, Kirsten Vos (Indisch 3.0), Jennifer Yee (University of Oxford, Christ Church).

Contact: Susan Legêne, prof. of political history, Faculty of Arts, Vu Amsterdam. Email s.legene@vu.nl

page1image24616

Films over Indonesië in het spoor van journalisten.

Terugblik op de slotfilms van CinemAsia 2014

Winnares Alexandra Robbe ging vorige week naar de slotfilms van filmfestival CinemAsia 2014, in De Balie in Amsterdam. Zij schreef er voor Indisch 3.0 een recensie over. 

tekst: Alexandra Robbe

3000th Thursday
De eerste film 3000th Thursday was kort maar krachtig. Regisseuse Happy Salma was speciaal overgekomen uit Indonesië. Prachtig sober in beeld gebracht, daardoor heeft de film een enorm inpact. De kracht en machteloosheid van velen die hun geliefden en familieleden verloren en hiertegen vreedzaam protesteren, wordt treffend getoond in de persoon van de invalide grootvader,die ondanks zijn verlamming een enome kracht uitstraalt. De moed der wanhoop. Zijn kleinzoon neemt zijn “taak” over.

The 3000th Thursday - Happy Salma (2013 Indonesië)
The 3000th Thursday – Happy Salma (2013 Indonesië)

Trail of Murder
De tweede film Trail of Murder laat ons het spoor volgen van journaliste Step Vaessen,die de moord op haar college Sander Thoenes in 1999 door het leger ontrafelt. Dicht op de huid gefilmd, door de originele beelden van de vermoorde journalisten, hun aantekenblok met bloedvlekken naast hun ontzielde lichamen. Dat komt hard binnen. Alsof we erbij zijn. Zij deden gewoon hun werk. En dit alles is zo kort geleden. Ook Step heeft hier persoonlijke littekens aan overgehouden. Dieptriest allemaal.

Trail-of-Murder
Trail of Murder – David Niblock (2013 Indonesië)

The Indonesian Killing fields
De derde en laatste film The Indonesian Killing fields toont hoe de executeurs van de “zogenaamde” communisten momenteel leven met hun acties, al dan niet gedwongen door het leger of de regering. Opvallend is het verschil in reacties van de betrokkenen, sommigen hebben er totaal geen probleem mee, wat ze gedaan hebben, zijn er zelfs trots op. Het lijkt alsof ze geen geweten hebben, anderen hebben er zichtbaar moeite mee en schamen zich er niet voor hun schaamte en verdriet te tonen.

De regering wil geen enkele verantwoording nemen en “lacht alles simpel weg”. Tja. Ook hier wordt de pijn van slachtoffers treffend getoond, ze gaan door met een simpele kracht, de moed der wanhoop. De feiten moeten boven tafel en het is nodig dat de verhalen verteld en verspreid worden. Zoals altijd met dit soort tragedies is dat een lange en moeizame weg.

Indonesia's kiling fields - Step Vaessen (2013 Indonesië)
Indonesia’s kiling fields – Step Vaessen (2013 Indonesië)

Hulde aan de filmmakers die de moed hadden om bovenstaande documentaires te maken met een enorme volharding. Het was in alle opzichten een bijzondere avond, ik moest na afloop even bijkomen.

Onze geschiedenis moet verteld worden, alles. Djangan lupah.

Alexandra Robbe @ CinemAsia 2014
Alexandra Robbe @ CinemAsia 2014

3.0 op de werkvloer: Louise Hildebrand

Een eigen bedrijf en toch rust hebben? Het kan.

Alles hebben en niet gelukkig zijn. Dat was mijn motivatie om het bedrijf Mental Fitness 4U op te richten. Dit is mijn verhaal. Een verhaal over anders zijn. Een verhaal over zoeken naar rust, tevredenheid en geluk. En een verhaal over passie. Mijn passie om mensen in 3 sessies mentaal fit en sterk te maken. 

Anders 

Als klein kind heb ik me altijd anders gevoeld. Dat was ook logisch want ik zag er anders uit. Getint. Een beetje geel. “Ben je een Chineesje?”, werd me vaak gevraagd. “Je bent geen Nederlander in ieder geval.” En dat vond ik raar. Want ik wist niet beter dan dat ik in Nederland ben geboren. Dan ben ik toch Nederlander? Tussen al mijn blanke klasgenootjes en vriendinnetjes voelde ik me in ieder geval Nederlander en geen buitenlander. Maar mijn uiterlijk verraadde mijn Indische afkomst. Een mix tussen Chinees, Indonesisch, Nederlands en Zwitsers bloed. Tja, dan blijf je een buitenbeentje. Ook al voelde ik me van binnen Nederlands.

Studiebol

Op de middelbare school was ik een studiebol. Ik streefde naar hoge cijfers en wilde goed presteren. Dat werd me met de paplepel ingegoten. Mijn moeder heeft alleen drie jaar basisschool gevolgd dus motiveerde zij me aan alle kanten om vooral aan mijn toekomst te werken. Goed leren, hoge cijfers halen, een goede baan vinden en nooit afhankelijk worden van een man. Dat was haar motto. En dat motto, daar hield ik graag aan vast. Want ik wilde mijn moeder niet teleurstellen. Ik wilde dat zij trots op me was. Dus leerde ik veel en goed. Zelfs in het weekend. Uitgaan en ontspannen? Dat zat er niet in. Ik moest vooral werken aan mijn eigen onafhankelijkheid.

Foto: Michael Abels
Foto: Michael Abels

Psychologie

Na het vwo ging ik psychologie studeren in Nijmegen. Mijn ouders waren het daar aanvankelijk niet mee eens (Je wilt toch niet werkeloos thuis zitten?), maar zo koppig als ik was volgde ik mijn interesse. De psyche van de mens, die boeide me enorm. Ik had geen idee wat ik met deze studie ging doen, maar dat vond ik op dat moment niet belangrijk.

Na mijn studie verhuisde ik naar Alkmaar om samen te wonen met mijn partner van destijds. Daar vond ik een baan als hoofd- en eindredacteur bij een reclamebureau. Het was een tijd van hard werken, presteren, geld verdienen en grenzen overschrijden. Het woord ‘nee’ kende ik niet en ik nam belachelijk veel werk op mijn schouders. Als ik terugkijk op die periode dan denk ik: hoe heb ik dat in godsnaam allemaal gedaan? Ik was een workaholic en verre van gelukkig. Logisch dat ik depressief raakte en een burn-out kreeg.

Ongelukkig

Al vanaf de middelbare school kende ik periodes van somberheid. En dat frustreerde enorm want ik begreep het niet. Volgens mijn omgeving had ik alles en moest ik niet klagen. Ik was gezond, zag er goed uit en kon goed leren. Ik had nooit honger geleden, ik had geen oorlog meegemaakt en ik kreeg de mogelijkheid om te studeren.

Na mijn studie kreeg ik een goede baan, kon ik dure spullen kopen en had ik een leuke vriend. Ik had geen recht om ongelukkig te zijn. En omdat ik me toch ongelukkig voelde, voelde ik me schuldig. Ik kon het voor mijn gevoel niet maken om ongelukkig te zijn. Vooral naar mijn ouders toe. Hoezo was ik niet gelukkig? Ik had toch alles? In hun ogen was ik gewoon verwend. En dat deed pijn.

Mental Fitness 4U

In 2005 besloot ik, nadat het reclamebureau failliet ging, om zelfstandig tekstschrijver te worden. Toch bleef de psyche van de mens me trekken. Ook omdat ik zelf nog steeds worstelde met negatieve en sombere gedachten. Ik wilde een oplossing vinden voor mensen zoals ik. Mensen die langdurig onrust voelen en die allerlei dingen hebben geprobeerd om die onrust te bestrijden. En zo ontstond het idee om een training of cursus op te zetten.

Een concrete training gericht op kennisoverdracht om mensen mentaal sterk te maken. Want tijdens mijn zoektocht naar geluk werd vooral één ding duidelijk: langdurig geluk vind je niet in externe dingen zoals hoge cijfers, een studie, geld, status, een mooi huis, kleding of dure spullen. Tenminste, ik niet. Ik begon te kijken naar mijn eigen wensen en verlangens, los van de buitenwereld. En ik besefte dat ik mijn manier van denken moest aanpakken. Toen is mijn 3-stappenmethode is geboren.

Foto: Michael Abels
Foto: cursist Mental Fitness 4U

Ik begon deze methode op bescheiden schaal te geven op de sportscholen waar ik ook sportlessen gaf. Ik merkte dat de training aansloeg. Juist omdat de training heel praktisch, concreet en duidelijk  is. Geen zweverig gedoe. Geen moeilijke theorie en goed te volgen. Drie sessies is voor mensen ook goed te overzien. Na de eerste sessie zie ik mensen al veranderen. Ze zijn positiever, maken betere keuzes en hebben geweldige inzichten. Ook mensen die jaren therapie hebben gehad! Dat geeft me enorm veel voldoening en energie. Het sterkt mij in het gevoel dat ik een hoop voor mensen kan betekenen.

Falen?

Mensen die me nu leren kennen kunnen zich niet voorstellen dat ik ooit negatief was en depressief. Deze periode zie ik niet als falen of iets om voor te schamen. Sterker nog, het feit dat ik mindere periodes heb gekend zorgt ervoor dat ik mensen beter kan helpen. Ik weet namelijk hoe moeilijk het is om te veranderen. En ik weet hoe lastig het is om negatieve gedachtes te bestrijden. Jezelf mentaal fit en sterk voelen, dat is gewoon keihard werken. Dag in dag uit. En dat is iets wat ik mensen tijdens de eerste trainingssessie al duidelijk maak.

Bescheiden

Sinds dit jaar durf ik uit de schaduw te stappen en mensen te vertellen wat ik doe. Ik zoek de publiciteit op en benader actief bedrijven. Jaren heb ik me bescheiden opgesteld. Totdat ik de boodschap hoorde: “Waarom zou je genoegen nemen met 50 mensen per jaar helpen als je ook 500 mensen kunt helpen? Er zitten mensen te wachten op jou en jouw trainingsmethode. Ze moeten je alleen wel weten te vinden.” Die boodschap schudde me wakker. Want mijn passie, mensen mentaal fit en sterk maken, die wil ik graag met zoveel mogelijk mensen delen. Ik wil voorkomen dat mensen net als ik jaren aan het zoeken zijn naar rust en geluk, terwijl de kennis voorhanden is. Je moet alleen wel weten waar je deze kennis moet zoeken. En daar kan ik bij helpen!”

En dan nu: licht, camera, actie!

De vorige keer schreef ik dat mijn script na een spannende pitch is uitgekozen om tot een korte film gemaakt te worden. Samen met coach Sandra Beerends ben ik aan de slag gegaan. We zijn gaan filmen.

Panic attack 
Meteen is het duidelijk: in korte tijd moet er heel erg veel gedaan worden (lees: PANIC ATTACK!). Allereerst moet ik het script – nog een keer! – herschrijven, nadat Sandra feedback heeft gegeven. We drinken samen koffie en praten over het script, maar ook over andere Indië gerelateerde dingen.

Sandra heeft ook een Indische achtergrond en haar moeder komt net als mijn oma uit Semarang, heel erg toevallig! Na het script een paar keer doorgenomen te hebben, komen we op het maken van pasteitjes. Ik ben meteen blij met deze keuze, omdat het iets is wat ik van oma heb geleerd, het er mooi uit ziet op beeld en we ondertussen een goed gesprek kunnen voeren zonder dat het een echt interview wordt.

Belangrijk is dat ik steeds goed de structuur in mijn hoofd houd. Naast het herschrijven van het script, ben ik ondertussen op zoek naar een kleine, maar goede crew. Tijdens de draaidagen zullen Erik (camera), Kirsten (productie) en mijn zus Jade (ook productie en tegelijkertijd geluidsvrouw) me helpen. Sanne doet art design en Ronny maakt een hele coole krontjong track in een nieuw en modern jasje.

still5
Ik ben blij met de keuze om in de film pasteitjes te maken.

Opa is watching you
En dan is het zover: de eerste draaidag. Ik ben uiteraard weer zenuwachtig en ik hoop geen tomaat te worden, want het wordt voor eeuwig vastgelegd. Ik probeer te doen alsof ik niet zenuwachtig ben, zodat oma zich zo natuurlijk mogelijk gedraagt. Samen met Jade ben ik er al ’s ochtends, omdat opa jarig is en we gaan helpen met taartjes uitdelen. Ik geloof dat oma zich drukker maakt om het uitdelen van die taartjes dan om de film zelf, dat is mooi.

Opa heeft er alleen niet zoveel zin in, hij vindt het te druk en wil zijn verjaardag liever in z’n eigen huiskamer vieren. Oh-oh denk ik, als hij het nu al te druk vindt, hoe gaat dat dan straks als we gaan filmen? Gelukkig kan hij toch genieten van de aandacht voor zijn verjaardag en gaan we daarna terug naar de kamer van opa en oma. Daar gaat opa lekker babi pangang spek eten, zijn lievelingsgerecht van de Chinees, gekregen van mijn moeder. Als hij klaar is, houdt hij ons nauwlettend in de gaten.

opakijkttoeklein
Opa houdt de boel nauwlettend in de gaten.

De set
Om 12.00 komen Erik en Kirsten aan op de set (lees: de huiskamer van opa en oma). De spullen worden, bij gebrek aan ruimte, uitgestald op het bed van opa en oma. Ondanks dat ziet het er al heel professioneel uit! Oma blijft lekker rustig in haar stoel zitten en puzzelt wat. Erik gaat in de weer met zijn camera en ondertussen kijken Jade en Kirsten hoe het geluid werkt en krijgen oma en ik een geluidszendertje.

spullenuitgestald
De spullen worden uitgestald op het bed van opa en oma.

Bombarie
En dan is het zover en gaan we echt filmen. Het gaat best wel goed, maar ik merk wel dat het in het begin een beetje stroef gaat. Het is moeilijk om een gesprek natuurlijk te laten verlopen met zoveel bombarie om je heen. Ik merk ook aan oma dat ze zich bewust is van de camera. We houden daarom een korte pauze waarin we besluiten dat we niet alles de eerste draaidag kunnen filmen, omdat dat te vermoeiend zal zijn. Door dit besluit zijn oma en ik wat meer ontspannen.

Oma en kleindochter Amber.
Het is nog best wel lastig een gesprek voeren met al die bombarie om je heen.

Zingen
De tweede draaidag gaat soepeler en de gesprekken gaan ook veel beter. Op een gegeven moment hebben we niet eens meer door dat we worden gefilmd. We zingen samen een lied dat oma heeft geschreven op de wijs van South of the Border van Gene Autry. Ik begeleid ons op mijn keytar, want keytars rulen de wereld. Ik zie nu al voor me hoe dat een leuke scene wordt in de film.
“Vanonder de tropenzon, ver over zee
zitten we hier nu, met ons wel en ons wee”

still2
Na keytarspel konden we weer lachen.

Moe, maar voldaan
We sluiten de tweede draaidag met een moe, maar voldaan gevoel af. Er ligt nog een hele klus in het verschiet: monteren. De film wordt uiteindelijk pas echt een film in de montage. Ik moet direct al het materiaal gaan bekijken en gaan bepalen wat er wel en niet in de uiteindelijke film komt. Meer hierover in mijn volgende blog!

Vandaag is de première al, ik heb hier heel erg veel zin in!! Ik zal bloggen over hoe de film is ontvangen.

Hoe maak je een filmscript?

CinmAsia FilmLAB blog: script & pitch

De vorige keer schreef ik dat mijn script was geselecteerd voor de scriptworkshop van CinemAsia’s FilmLAB. In totaal zijn er zes scripts geselecteerd, waarvan er drie daadwerkelijk gemaakt mogen worden na de workshop en een pitch die elke kandidaat moet geven. 

De plenaire workshop
De dag van de eerste bijeenkomst, de plenaire workshop: ik ben best wel zenuwachtig, maar tegelijkertijd heb ik er ook zin in! Ik ben benieuwd wat voor scripts de vijf andere kandidaten hebben. Veel te vroeg ben ik bij Binger Filminstituut, waar ik Judith Mulder en Daan Vree, producers van CinemAsia FilmLAB, ontmoet. Langzaamaan druppelen mijn mede FilmLAB-ers binnen: Alex, Asela, Jenny, Myrthe en Raoul.

Ernie Tee
Ernie Tee verzorgt de scriptworkshop. Hij is scenario-coach en script editor van onder andere de succesvolle speelfilms De Tweeling, Wilde Mossels en De Heineken Ontvoering. Daarnaast doceert Ernie Tee aan de Nederlandse Film en TV Academie en de Sint Lukas School of Arts in Brussel en ontving hij in 1992 de Pierre Bayle-prijs voor de filmkritiek. Heel erg bijzonder om met hem te mogen werken!

filmlabkandidaten
de Filmlabkandidaten, vlnr: Asela, Amber, Jenny, Alex, Myrthe, Raoul en CinemAsia’s Judith, Daan en Ernie Tee.

De essentie van een goed script

Allereerst legt Ernie uit wat de essentie is van het schrijven van een goed script.  In principe verschilt de opbouw van een non-fictie script niet heel erg van een fictie script: alle scripts moeten een goed begin, midden en einde hebben.

  1. Situatie + probleem – In het begin wordt het ‘probleem’ laten zien
  2. Acties – In het midden wordt er geprobeerd een oplossing te vinden voor het probleem
  3. Final solution/action: Aan het einde is het probleem wel of niet opgelost, met een duidelijke conclusie.

We krijgen heel erg veel informatie, ik schrijf braaf mee en probeer alles in me op te nemen. Wat me opvalt: ik ben de enige met een documentaire script en ik ben weer eens de enige lelieblanke 😉

aantekeningen

Feedback
Na een algemene uitleg, gaat Ernie in op de zes scripts. Ik vind dit heel erg leuk! Zo krijg je namelijk de plannen van de andere kandidaten te horen. We mogen feedback geven op de filmplannen en er ontstaat veel interactie. Er zijn veel verschillende ideeën: Myrthe heeft een heel leuk komedie script, terwijl Raoul het serieuzer aanpakt met een plan over de Molukse treinkaping. En dan is het zover: er mag feedback worden gegeven op mijn script.

Spontaan word ik een tomaat, dat gebeurt meestal als ik iets spannend vind. Het valt eigenlijk best mee: ik moet vooral kijken of ik zelf eten wil brengen naar oma, of dat ik het haar laat maken. Mijn eerste idee was dat oma het eten van het tehuis zou eten en dat ze dan terugdacht aan de tijd in Indië, maar dat het eten van het tehuis niet lekker is en ze het weggooit en dan lekker zelf gaat goreng.

Dit was een wat negatieve insteek, hoor ik, het is beter als ik haar direct lekker eten breng want dan is het logisch dat ze terugdenkt aan de goede ouwe tijd. Voor de volgende, individuele, bijeenkomst moeten we het script herschrijven.
Bij de tweede bijeenkomst krijg ik individuele feedback op mijn script en mag ik allerlei vragen stellen aan Ernie. Het begint al echt een film te worden!

D-Day
Vandaag is het zover: we moeten in twee minuten onze film pitchen. Aanwezig zijn de kandidaten, de CinemAsia crew en drie coaches: Rishi Chamman, Sandra Beerends en Jimmy Tai. Ik ben heel erg zenuwachtig, maar ik heb het goed geoefend. Bovendien heb ik een t-shirt laten bedrukken met de schattige foto van opa en oma, waardoor ik de pitch niet helemaal in mijn eentje hoef te doen.

Lucky t-shirt selfie
Lucky t-shirt selfie

Pitchen!
Ik sta voor de groep, mijn hart klopt… de tijd gaat in en ik praat. Ik probeer de jury te laten inzien dat het nu de tijd is om dit script daadwerkelijk te gaan maken tot een film. Het lukt binnen de tijd. De andere kandidaten geven hele goede pitches, ik heb geen idee wie er uiteindelijk gekozen zullen worden. En dan is het afwachten.

De  uitslag
Een uur later is de jury er uit. Maar eerst moeten we allemaal naar voren komen en krijgen we een bewijs van deelname. Er wordt een foto gemaakt, maar ik denk alleen maar: laat het nu weten, ik hou het niet meer! Als eerst wordt het plan van Raoul gekozen, over de Molukse treinkaping. Vervolgens wordt mijn naam genoemd! YEAAAAH! Ik ben heel blij, maar probeer niet rond te gaan stuiteren want de helft van de kandidaten valt af en dat is niet leuk. Als laatste wordt het plan van Alex uitgekozen, over Chinese theetradities.

Sandra Beerends
Mijn coach is Sandra Beerends, scripteditor en gastdocent voor NTR en individuele filmprojecten. Sandra is betrokken bij Berlinale Talents en is mentor bij de korte film Scriptstation en voor Prime4kids. Ze schreef en coproduceerde de korte film Arigato (publieksprijs Film by the Sea 2012). Tevens is zij scripteditor van Kauwboy, die werd uitgeroepen werd tot Beste Europese jeugdfilm van 2012.

AmberenSandra
Samen met Sandra ga ik bezig met de planning: binnen vijf weken moet de film al af zijn!
Hierover meer in mijn volgende blog.