TTF deel 2. Horen, zien, zwijgen? Adoe!

Jongeren op de Tong-Tong Fair over hun Indische roots

Eerder lazen en zagen jullie deel 1 van onze repo over de TTF. In deel twee zie je Ed Caffin en Patrick Neumann. Zij interviewden jongeren op de Tong-Tong Fair over Indisch horen, zien en zwijgen: wat kan je “op zijn Indisch” laten horen, wat heb je van Indonesië gezien en welk familiegeheim ken je of zou je willen kennen? Ze hebben zich hiertoe laten inspireren door de show van ex-Indisch 3.0’ster Elsbeth Vernout: ‘Indisch zwijgen? Ammehoela!

Tekst en video: Patrick Neumann en Ed Caffin

100.000 bezoekers
Zaterdag togen wij, Pat en Ed, naar de 55e Tong-Tong Fair, die inmiddels afgelopen is. De organisatie meldde op 2 juni dat zij “bijna 100.000 bezoekers getrokken heeft”. Verder laat de TTF weten: “De belangstelling voor de culturele programma’s en de tentoonstellingen was zeer groot. Hoogtepunten waren de komst van Waldjinah, de koningin van de krontjong uit Indonesië en het optreden van Carel Kraayenhof met de dansers van Sang Penari.” Maar wat zagen wij?

Slamat makan!
In de eetwijk, het cultuurpaviljoen en de entreehal spraken wij 28 jongeren, in de leeftijd van 5 tot 38 jaar; 18 Indische jongens en 10 Indische dames. Op de vraag: wat kan je “op zijn Indisch” laten horen, kregen we vooral Slamat makan te horen, of iets anders met eten. Beter gezegd: het was het enige dat Patrick kon verstaan. Dus geen idee of hij is uitgescholden door geïnterviewden. Ed daarentegen verstond de meeste woorden. De meerderheid van de geïnterviewden is naar Indonesië geweest, de rest wil graag! Bali en Java werden vaak genoemd.

In de tropen
Op onze vraag over familiegeheimen kwamen diverse antwoorden. Sommigen wisten niks, maar waren wel nieuwsgierig. Aan anderen kon je zien dat ze het niet wilden vertellen. Geheimen waren o.a. oma’s recept voor bami, onbekende familie in Indonesië en bijnamen in de familie waarvan de oorsprong niet bekend is. Opvallend was dat, op één TTF-bezoeker na, iedereen wilde meewerken. Verder was het door de drukte erg warm. Alsof we in de tropen aan het werk waren.

En jij? Welk Indisch familiegeheim ken je, of zou je willen kennen?

De eerste week van de 55e TTF

De 55e Tong-Tong Fair is nu een week aan de gang en wij maken de tussenbalans op. Wat gebeurt er dit jaar op “de grootste Indische happening van de wereld, waar Oost en West elkaar ontmoeten in een sfeer van vriendschap, gastvrijheid en inspiratie”? Onze tussentijdse conclusie: jongeren zijn bezig hun Indische roots een plek in het heden te geven, van docu tot foto-album. 

Foto zoekt Familie Lans
Mevrouw Lans (rechts) vertelt Han Go van sponsor Go-Tan over het teruggevonden familie-album. Haar kleinzoon (links) kijkt mee. Foto: Indisch 3.0 (Twitter)

Foto zoekt Familie: jongeren cruciaal voor succes project

De Tong-Tong Fair had op haar openingsdag een mooie primeur: het negende album vond zijn weg terug naar de eigenaar dankzij het Foto zoekt Familie-project. Wij zagen hoe mevrouw Lans, in het album nog een babytje, en haar kleinzoon vertelden hoe zij dit gedaan hebben. Later kwam dat nog op het NOS Journaal. Cruciaal was de app, die gemaakt is met het van een crowdfunding-actie op Voordekunst.nl. De kleinzoon van mevrouw Lans, Dwight Betist, had heeft deze app gebruikt om de albums door te bladeren: “Ik herkende toevallig die foto. Ik heb gelijk mijn moeder geroepen: volgens mij ben ik iets op het spoor gekomen. We hebben gelijk oma gebeld, ” vertelde hij op het NOS Journaal. “Jongeren zijn cruciaal voor het succes van dit project, dat blijkt wel” drukte een medewerker van het Tropenmuseum ons op het hart.

“Volgens mij ben ik iets op het spoor.”

Sporen van Smaragd: “Den Haag is van oudsher thuis geweest voor andere culturen” – Rabin Baldewsingh

Op de eerste dag van de Tong-Tong Fair nam de Haagse wethouder van o.a. Media en Organisatie, Rabin Baldewsingh, het eerste exemplaar van het boek Sporen van Smaragd in ontvangst: “‘Met dit boek laten we zien dat Den Haag een stad is die altijd vreemde culturen heeft verwelkomd. (..) Eigenlijk zou 2013 een Indisch jaar moeten worden.” We hoorden van insiders dat deze wethouder zich persoonlijk hard gemaakt heeft voor het Sporen van Smaragd-project. Fijn dat er in het IJspaleis een politicus zit die de Indische gemeenschap een warm hart toedraagt. Wil jij een exemplaar van het boek winnen? Kijk dan op onze Facebook-pagina. Meedoen kan tot en met 2 juni a.s.

 

“Den  Haag heeft altijd vreemde culturen omarmd.”

Het verhaal uit de koffer:  hoe ga je om met koffers vol met Indische herinneringen?

Fridus Steijlen (KITLV) interviewt documentaire maakster Dewi Staal en haar tante Marleen (links) over de documentaire "Het verhaal uit de koffer." op de Tong-Tong Fair.
Fridus Steijlen (KITLV) interviewt documentaire- maakster Dewi Staal (midden) en haar tante Marleen (links) over de documentaire “Het verhaal uit de koffer.”

Eerder interviewden wij documentairemaakster Dewi Staal. Dewi, ooit actief voor Indisch 3.0, filmde de zoektocht van haar tante Marleen.  Interessant aan de docu is om te zien hoe je het aanpakt als je uit voorwerpen, foto’s en brieven een familiegeschiedenis wil reconstrueren.Verder laat de docu en passant de geschiedenis van Indische Nederlanders zien. Dewi gaat er een trailer van maken. Hopelijk kunnen we die snel laten zien, want deze documentaire is boeiend voor jong, iets minder jong én oud.

Familieherinneringen in een doosje: inspirerende workshop van Shelly Lapré
Nog enthousiast van de documentaire van Dewi, namen we een kijkje bij de workshop van Shelly Lapré, die creatieve ideeën heeft voor hoe je voorwerpen, foto’s en andere herinneringen een bijzondere plek in je huis kan geven. Het is een vraag die wij zelf ook hebben. Shelly werkt met koffers, maar ook bijvoorbeeld met lijstjes. Wij gaan er zeker mee aan de slag!

Herinneringen kan je ook zichtbaar maken, door ze in te lijsten.
Herinneringen kan je ook zichtbaar maken, door ze in te lijsten.

De Tong-Tong Fair op Twitter: #TTF55

Naast zelf het evenement bezoeken, is Twitter natuurlijk een prima manier om te zien hoe anderen de Tong-Tong Fair beleven. Opvallend is dat op Twitter de TTF bij bezoekers vooral terugkomt in berichten over het eten, je even in Indonesië wanen of gezellig samenzijn. Daarnaast zien we ook kritische berichten.

@tongtongfair Was gezellig vandaag op de #TongTongfair Volgend jaar weer! Hoop dat de #NS_online dan wel ‘meewerkt’. twitter.com/pe2aab/status/…

— Rick Wesselink (@pe2aab) 25 mei 2013

 

Met de echte indo’s in de satè bar #tongtongfair twitter.com/carmelwilderin…

— carmel (@carmelwilderink) 25 mei 2013

 

Ik waande me voor een paar uur in Indonesië vandaag #TongTongFair #DenHaag #veeleten #muziek #gezelligheid #gaantwitter.com/LiesPresenteer… — Lies Heemskerk (@LiesPresenteert) 28 mei 2013

Tong tong fair @ Den Haag city. It’s about time this event disapears. The soul is out of it, too expensive and not #indisch at all.

— Michiel Eduard (@MichielEduard) 23 mei 2013

Lastig tweeten

Deze Twitter-impressie wil overigens niet zeggen dat er geen aandacht was voor de bijeenkomsten van het Tong-Tong Festival: we hebben afgeladen zalen gezien, bijvoorbeeld bij de twee uur durende Grote Surabaya show op zaterdag 25 mei. Ook de workshops in het Bengkel, bijvoorbeeld van Shirley Lapre, werden goed bezocht. Hoe komt het dan dat dat niet zichtbaar is Twitter? Eén verklaring is dat mensen die Twitter gebruiken, niet voor het programma van Tong-Tong komen. Wij denken het simpeler is: tijdens een workshop of lezing is het lastig tweeten.

De Tong-Tong Fair is er nog tot en met aanstaande zondag. Zien we je daar? Tweet t met #TTF55!

De 55e Tong-Tong Fair. 22 mei t/m 2 juni 2013, Malieveld, Den Haag.
De 55e Tong-Tong Fair. 22 mei t/m 2 juni 2013, Malieveld, Den Haag.

Tong-Tong Fair

22 mei /tm 2 juni 2013

Malieveld, Den Haag

Martial Arts 3.0 # 6 Pencak Silat

Aanstaande zaterdag is de eerste demonstratie van Pentjak Silat op de Tong-Tong Fair te zien (25 mei, 18:00 uur, Tong-Tong Podium). Onderaan deze post vind je alle data van Pentjak Silat-demo’s en workshops op de Tong-Tong Fair. Maar wat is dit eigenlijk voor sport? Timothy verdiepte zich erin.

Een halve eeuw geleden is het pencak silat met de eerste generatie Indische Nederlanders naar Nederland gekomen. Dankzij deze Indische Nederlanders is het gezamenlijke culturele erfgoed van Nederland en Indonesië behouden gebleven. Op 20 april 2013 was het Festival Pencak Silat Indonesia 2013 in het Museon te Den Haag. Wij, mijn vader en ik, waren uitgenodigd door Kepala Guru Kessing van Perguruan Pencak Silat Manyang. Samen met  mijn vader en oom uit Amerika reden we richting Den Haag om dit festival bij te wonen.

Kopstukken
Het festival was al begonnen toen wij binnen kwamen. De geluiden van gamelan en krontjong kwamen ons tegemoet. We zagen veel kleurige pakken van de deelnemende pencak scholen. Ik ben niet bekend in de pencak wereld, maar er waren veel kopstukken van de Nederlandse Pencak. Zoals Kessing, Pfefferkorn, van der Geugten en nog veel meer. En natuurlijk de Indonesisch ambassadeur.

Demo team Pencak Silat Mayang Foto: Made by Chimofu.nl
Demo team Pencak Silat Mayang
Foto: Made by Chimofu.nl

Ambassadeur Marsudi
Tijdens de officiële opening door de ambassadeur van Indonesië mevrouw Retno Marsudi,  benadrukte ze het belang van dit Festival, namelijk dat dit een goede communicatie middel is om niet alleen de samenwerking tussen de Pencak Silat Scholen in Nederland te binden en te  bevorderen, maar nadrukkelijk ook om de banden tussen Nederland en Indonesië in alle facetten te versterken. Ze zag het festival als een handreiking  en als een gebaar aan Nederland. Tenslotte bedankte ze alle deelnemers van het Festival en wenste ze hun succes.

Stijlen
Op dit Festival waren Pencak Silat stijlen uit de streken op Sumatra, West/ Midden/ Oost Java, Madura, de Molukken en alle andere streken van Indonesië aanwezig. Het was vier uur lang genieten van de demonstraties, vol van sierlijkheid, maar met dodelijke technieken.

Dieren
Pencak Silat is een verzamel naam voor de traditionele Indonesië vechtkunsten. De stijlen verschillen per streek, maar je zie dat er veel gekeken werd naar de dieren.  De dieren worden veel geïmiteerd. De technieken werden  in de loop van de tijd aangepast en geperfectioneerd. Hier in Nederland is het Pencak Silat voor het grootste gedeelte gericht op de fysieke kant, terwijl in Indonesië het mentaal spirituele element ook een belangrijk onderdeel is.

Verdedigingsmethode
Wanneer en wie Pencak Silat ontwikkelt heeft, is nog tot op heden een vraag. Maar het is wel één van de oudste martial arts in Zuid oost Azië. We gaan er vanuit dat de oude bewoners van Indonesië een verdedigingsmethode hebben ontwikkeld tegen de natuurlijke vijanden en tegen agressieve stammen. Er zijn meer dan 150 verschillende stijlen  en binnen deze stijlen zijn nog substijlen.  Het ontwikkelen van stijlen blijft doorgaan. Ook vandaag de dag worden stijlen ontwikkeld.

Klassiek en modern
Binnen de Pencak Silat zijn er 2 stromingen: de klassieke en de moderne stroming. De klassieke stroming is de traditionele en authentieke vorm van de Pencak Silat uit West Sumatra, Silek Tuo (oude Silat). Silek Tuo  is meer gericht op worp-, breek en verwurgingstechnieken en niet zo zeer op stoten en trappen. De ademhaling en meditatie ter bevordering van de samenwerking tussen lichaam en geest is een belangrijk onderdeel van Silek Tuo. De moderne stijlen zijn meer gericht op het fysieke element van de silat. Meer het zelfverdediging, demonstraties en wedstrijden.  De invloeden van andere martial arts, zoals de Chinese gevechtskunsten, zijn wel te zien in de moderne Pencak Silat.

Bambu Gila Foto: Made by Chimofu.nl
Bambu Gila
Foto: Made by Chimofu.nl

Vier peilers
De PERSILAT is een wereldfederatie die een norm hebben gesteld waar de pencak Silat uit bestaat: Mentaal-spiritueel, Bela Diri ( zelfverdediging), Seni ( kunst) en Olah Raga ( Sport en wedstrijd). De Pencak Silat Mentaal en Spiritueel is de mentale en geestelijke ontwikkeling van de Pencak Silat. Het doel hiervan is om innerlijke rust en een geestelijke balans te krijgen.

Bela Diri en Seni
Het doel van Bela Diri is zelfbescherming en zelfverdediging. Door de training wordt zelfverzekerheid  en geestelijk belans gestimuleerd. Als je de technieken van Bela Dari harmoniseert met de esthetische normen en waarden krijg je Pencak Silat Seni. Deze normen hebben als doel om de sierlijkheid en schoonheid van de Pencak Silat te tonen.  Meestal wordt dit gedaan op muziek ( gamelan of krontjong). En als laatste is er de Olah Raga. Dit is het wedstrijdonderdeel van de Pencak Silat en gebasseerd op de Bela Diri. Twee beoefenaars strijden elkaar op de mat. Verder is het bedoeld om fysieke kracht en conditie te ontwikkelen.

Pencak Silat Olah Raga Foto: Made by Chimofu.nl
Pencak Silat Olah Raga
Foto: Made by Chimofu.nl

Meer zien van het festival? Bekijk mijn filmpje of ga naar de fotoreportage op mijn site.

Meer Pentjak Silat zie je op de Tong-Tong Fair, tot en met 2 juni 2012:

  • Pencak Panca Sila, 25 mei
  • Advendo, 29 mei
  • Tontonan Dua o.l.v. Charles Renoult, 30 mei
  • Paatje Phefferkorn, 31 mei
  • Pencak Melayu van Pencak Satria, 2 juni

Over 'Het verhaal uit de koffer'

Film over zoektocht tante

Aanstaande zondag gaat de documentaire ‘Het verhaal uit de koffer’ in première op de Tong-Tong Fair, Den Haag. In het Bibit-theater, om 12.30 uur, kijkt het publiek eerst naar de 35 minuten durende documentaire. Daarna is maakster Dewi Staal nog aanwezig voor vragen en commentaar. Wij spraken de net afgestudeerde cultureel antropologe over haar docu.

Het huwelijk van opa en oma Staal. Foto: uit de koffer...!
Het huwelijk van opa Staal en oma Staal – Pasiak. Foto: uit de koffer…!

Afstudeerproject
‘Ik had mijn tante Marleen gevraagd om foto’s van mijn opa en oma. “Ik heb nog ergens een koffertje,” zei ze. Zo begon het,’ vertelt Dewi monter. ‘Mijn tante was al een tijdje van plan om iets te doen met die foto’s. Toen ik zag welke brieven en foto’s in die koffer zaten, wist ik waar ik mijn afstudeerproject over zou gaan doen. Het koffertje had mijn tante meegenomen na het leegruimen van het huis van mijn opa en oma. Het was de koffer waarmee mijn opa naar Indië was afgereisd, met de boot in’46, en die hij meenam toen hij voorgoed terugging naar Nederland. De sticker met zijn naam, legernummer en de naam van de boot ‘Tabinta’ zit er nog op.’

“Ik heb nog ergens een koffertje,” zei mijn tante.

Foto’s in een koffer
‘In de koffer vond mijn tante brieven en foto’s, die mijn opa had bewaard. Mijn opa was fotograaf voor het leger en ontmoette mijn oma in het ziekenhuis, waar zij als verpleegster werkte. Mijn opa was, door zijn werk, steeds onderweg. Hoewel ze gillend verliefd waren , waren ze dus telkens gescheiden van elkaar. In die periode hebben ze elkaar veel brieven gestuurd, met foto’s. Die vond mijn tante in de koffer.’

Privé
‘Ook vond zij brieven uit de Schattenberg-tijd, waar ze gewoond hebben na aankomst in Nederland. Mijn vader volgde een cursus voor luchtfotografie in zuid Nederland. Alleen in de weekenden was hij bij mijn oma. Toen hebben ze dus ook veel brieven en foto’s naar elkaar gestuurd. Mijn tante vond het in het begin best lastig, om die brieven te openen en te lezen. Het was zo privé! Daar heeft ze echt even de tijd voor genomen.’

Verhaal uit de koffer - Dewi Staal in actie
Verhaal uit de koffer – Dewi Staal in actie

Verleden en heden
‘In februari van dit jaar zijn mijn tante, mijn vader en ik naar Indonesië gegaan. We beseften allebei dat het zoveel zou toevoegen. We zijn naar Jakarta gevlogen en hebben daar, aan de hand van foto’s en brieven, het spoor van  mijn opa en oma gevolgd. We zijn bijvoorbeeld in de kerk geweest in Jakarta, waar ze getrouwd waren. De Pauluskerk stond er nog goed bij. De kraamkliniek waar mijn oma haar opleiding tot vroedvrouw had gevolgd, was een grote ruïne geworden. Er woonden nog wel oudere zuster en kinderen, tussen de glasscherven en dakpannen. Aan de hand van foto’s ging mijn tante op zoek naar ruimtes waar mijn oma geweest moest zijn. Zo konden we het verleden en het heden met elkaar verweven.’

In Jakarta hebben we het spoor van mijn opa en oma gevolgd.

Filmfestivals
‘De documentaire heb ik gemaakt als afstudeerproject, maar daarmee is het voor mij niet af. Ik ga de documentaire ondertitelen, zodat ook niet-Nederlands sprekende geïnteresseerden de film kunnen zien. Ik wil de film opsturen naar grotere filmfestivals in Nederland en Indonesië. Misschien ook wel naar de VS, voor de tweede en derde generaties daar zou de film ook interessant kunnen zijn.

Foto: Dewi Staal.
Foto: Dewi Staal.

Op zoek naar het familieverhaal
‘Ik heb de documentaire in de eerste plaats gemaakt uit interesse voor mijn eigen, Indische, familie. Dat het mijn afstudeerproject was, was een extra stok achter de deur om deze film te maken. In tweede instantie hoop ik met deze film anderen van de tweede en derde generatie Indische Nederlanders ertoe aan te sporen op zoek te gaan naar hun familieverleden.’

Dankzij deze film heb ik mijn opa en oma leren kennen.

Veel meegemaakt
‘Waarom? Ik heb er mijn opa en oma beter door leren, wat voor mij waardevol is, want ik heb ze nooit echt bewust gekend. Mijn oma was al overleden toen ik geboren werd, mijn opa stierf toen ik zeven jaar oud was. Wat hebben zij een hoop meegemaakt samen! Ze waren constant bij elkaar vandaan, terwijl ze elkaar net hadden leren kennen. Door deze film te maken, heb ik het gevoel gekregen dat ik weet wie ze waren.

Het Verhaal uit de Koffer. Documentaire door Dewi Staal.

Première 26 mei 2013, 12:30 uur- 13.30 uur

Bibit-theater/ Tong-Tong Fair, Malieveld, Den Haag.

 

Winnaars van de TTF-kaarten

‘Waar kijk jij het meeste naar uit, op de 55e TTF?’

Dat was de vraag waarmee je een setje vrijkaartjes kon winnen voor de Tong-Tong, die vanaf morgen weer twaalf dagen lang op het Malieveld zijn tenten opent. En de winnaars zijn bekend. Het was lastig. De eerlijkheid (‘al het eten en de mooie vrouwen!’), de sateh (sateh kambing is het meest genoemd) en het weerzien-met- waren toch wel de meest genoemde antwoorden. 

Foto: Tong Tong Fair.
Foto: Tong Tong Fair.

De tien winnaars hebben een opvallend, onderscheidend en tegelijkertijd voor veel Indo’s en niet-Indo’s herkenbaar antwoord gegeven. Dit zijn de mensen die vandaag een mailtje van ons gaan ontvangen. Gefeliciteerd en enorm veel plezier! Niet gewonnen, wel gaan? Koop dan online je kaarten. Kan je meteen doorlopen en gaan eten, dansen en sjansen!

De winnaars!

1. Leroy Hansen kijkt het meeste uit naar..
Die geur van durian! U kent wel toh? Vaak u hoort toh: Aduh stinken seh!! Loh..hoe dan stinken? Ruikt lekker dese en ook noh eens enak!! Natuurlek is nog meer om naar uit te kijken! Geselligheid in overvloed daar, maar das niet gek toh? Al die indo’tjes bij elkaar! Jong en oud, groot en klein. Altijd ngobrol met elkaar en altijd vragen; Bent u van familie van….. Soms ook beetje omong kosong want dat kennen wij ook goed!! Aduh, op Tong Tong heeft dese fent altijd ineens heel veel Tantes en Ooms erbij! Hoe dan toh? Maar wacht! Er is nog meer!!

Loh, lijkt bijna wel Tell Sell!! Koop dit en je krijg gratis dit! LUCU! Wat zou een indo toh zijn zonder muziek? Gelukkig dese mensen van Tong Tong ook hier aan gedacht! Gesellig met elkaar Jiven op de Crazy Rockers en Tjendol Sunrise maar ken ook natuurlek poco poco doen met Ricky risolles, die fent is lucu iyah! Ook ken dansa op dangdut! Wij jongeren kennen ook goed dansen op dangdut, betul betul!! Maar soms beetje malu toh? Maar geef neks!! Als maar gesellig is toh? Loh, bijna lupa!! Misschien wel belangrijkste van alles!! Eten!!

Aduh, elk jaar weer op dieet spesiaal voor Tong Tong… want die kilo’s vliegen er zo aan na een bezoekje aan de Tong Tong seh!! Sate kambing, pepesan, nasi rames speciaal, tjendol, martabak.. aduh, mijn tand hij al watert! Maar u kent wel toh… altijd mopperen over het eten, Loh tante!! dese toh niet pedis!! Ik ken veel beter! Kom maar langs, u ken proeven toh? Aduh, zo ziet u maar weer, altijd wel iets te beleven daar op de Tong Tong, nooit vervelen! Lachen, gieren brullen, soms gewoon spierpijn van t lachen! Maar met beetje pijit jij zo weer de oude zijn, betul betul! Helaas maar 1x per jaar dus ken altijd weer verheugen als de Tong Tong weer gereed staat voor 12 dagen plezier, cultuur en lekker eten! Maargoed dese fent gaat er een eind aan breien. Altijd zoveel omong dese! Sampai jumpa, de groetjes!

2. Jeffrey van Tongeren kijkt het meeste uit naar…
de oude indische dametjes die de makanan keuren bij de diverse standjes

3. Denise Soerodikromo kijkt het meeste uit naar..
Het Indonesië paviljoen omdat ik over 1,5 maand mijn 1ste kindje krijg en ik niet kan wachten om hem een schattige kecil batik blousje aan te doen. De 1ste dag sta ik vooraan in de rij 😉

4. Jacob Syarnoebi kijkt het meeste uit naar…
mijn vriendin die ik heb leren kennen toen we samen voor de stichting werkzaam waren. Onze band zal altijd onlosmakelijk verbonden blijven met de TTF. Als bezoeker herleef je de Pasar “liefde” keer op keer..

5. Elvira Nitters kijkt het meeste uit naar…
een dagje uit met mijn Indische opie!

6. Nicole Aly-Koetsier kijkt het meeste uit naar..
Voor mij is de hele Tong Tong Fair een groot feest, lekker eten, leuke stands. De muziek, dans was geweldig iedereen jong en oud danste voor het podium. Heb helaas nog nooit het land (Indonesië)van mijn ouders en groot ouders mogen en kunnen bezoeken. Vorig jaar heb ik voor de eerste keer de Tong Tong Fair mogen bezoeken een hele openbaring. De tijd vloog voorbij en kwam tijd te kort nog nooit zoveel Indische mensen bij elkaar gezien Voelde mij 100n trotse Indo. Wil deze keer ook graag de workshops bezoeken waar ik vorige keer niet aan toegekomen ben. Tot gauw op Tong Tong Fair, Nicole Aly-Koetsier

7. Pascal Niehoff kijkt het meeste uit naar…
..een risoles pedis
..een ikan, dus vis ..
indië, dat ik mis ..
maar met Tong Tong Fair en indisch3.nl
..red ik het gelukkig ook nog wel.

8. Julius Salakory kijkt het meeste uit naar..
het moment waarop je nog nét niet binnen bent en de geur van De Gordel van Smaragd je al tegemoet komt. Een mix van wierook, djahé, sereh, tjenkeh en pala gemeleerd met het gevoel van een saamhorigheid; ergens tussen Sabang en Marauke dáár ligt (mede) onze oorsprong! First stop: Lemper Bar – ‘Uit het Vuistje’ ;):D

9. Gaby Vermeulen kijkt het meeste uit naar…
het opstijgen, de landing en alles daartussen natuurlijk! Het is toch een soort van minivakantie waar ik me lekker kan laten verrassen.

10. Max Krajenbrink kijkt het meest uit naar..
om zaterdag 25 mei, nu samen met mijn dochtertje van net 2 jaar, naar Tante Lien te gaan waar vroeger ik zelf als klein jongetje op de Pasar Malam in de Rai in Amsterdam bij Tante Lien op schoot zat..

55e Tong-Tong Fair

Den Haag Malieveld

22 mei t/m 2 juni 2013

www.tongtong.nl

 

De 10 TTF-tips van Indisch 3.0

De 55e Tong-Tong Fair. 22 mei t/m 2 juni 2013, Malieveld, Den Haag.
De 55e Tong-Tong Fair. 22 mei t/m 2 juni 2013, Malieveld, Den Haag.

“Wat staat er op het programma, meis?”

Mijn opa stelde mijn oma elke dag die vraag. Traditiegetrouw had mijn oma een antwoord klaar; een eigen selectie waarmee ze naar eigen smaak de dagen kleur gaf. Voor al die mensen die benieuwd zijn naar wat wij op de 55e Tong-Tong Fair willen bezoeken: de 10 TTF-tips van Indisch 3.0.

We richten deze top-10 vooral op wat wij live het beste te beleven vinden. Zelf je TTF-programma samenstellen? Kèn hier!

10. Doen: Neem de Betjak!

Tijdens de Tong-Tong Fair rijden er in Den Haag betjaks (fietstaxi’s). De fietsers zijn vrijwilligers van sportverenigingen uit Delft. Zij fietsen voor hun verenigingskassen. Vaste ritprijs is 2,50 euro. Daarmee kan je een ritje maken tussen de opstapplaatsen Den Haag Centraal, het Malieveld en het Haags Historisch Museum.

Dagelijks  tussen 11.00 en 19.00 uur.

Een betjak. Foto: www.diemel.name
Een betjak. Foto: www.diemel.name

9. Doen: Familiefoto’s terugvinden met je oma (of opa, of tante, of…).
Het bekende project Foto zoekt familie van het Tropenmuseum is – dankzij de sponsors Tong-Tong Fair en Go-Tan – op het festival aanwezig. Op de informatiestand van het KIT (Koninklijk Instituut voor de Tropen) kan je de foto’s bekijken. Wie weet vinden jullie eindelijk dat ene foto-album terug.

Dagelijks te bezoeken.

8. Dans: Tango & Tari.

Het Kraayenhof Tango Ensemble en Sang Penari voeren een dansvoorstelling op, waarin Tango en Indonesische dans elkaar ontmoeten. Klinkt spannend. Zien!

Bintang-theater, donderdag 23 mei , 19.30 uur.

7. Film: Buitenkampers ‘Boekan Main’.

Hetty Naaijkens Retel Helmrich. Foto: www.zimbio.com
Hetty Naaijkens Retel Helmrich. Foto: www.zimbio.com

Hetty Naaijkens – Retel Helmrich (o.a. Contractpensions) maakte een documentaire over de buitenkampers, Indo-Europeanen die tijdens de Japanse bezetting niet geïnterneerd werden. Deze docu is een vervolg op ‘ Het jaar 2602’. In die film kwamen de – voornamelijk totok  – geïnterneerden aan het woord. Op zaterdag 25 mei a.s. vertoont Hetty een preview van haar nieuwe documentaire.

Bibit-theater, zaterdag 25 mei 2013, 12.30 -13.30 uur.

6. Muziek: Ragmob.

Ragmob is een western-swingband uit Den Haag. De band speelt muziek van voor Elvis. Jong en oud gaan bij een optreden uit hun dak bij de nummers van o.a. Bob Wills, Hank Williams en Jonny Cash. Het is altijd feest als Ragmob speelt. Bijzonder is dat Rabmob geheel akoestisch speelt en hooguit met 1 microfoon zich laat uitversterken. Relaxte muziek, waar je je ouders ook een plezier mee zal doen.

Tong-Tong Podium, dinsdag 28 mei, 21:00 uur.

5. Spektakelrockshow: A.S.A.P. Dragon Fly uit Jakarta.

Gaaf! Deze muziek van rock en angklung klinkt prettig, enorm Indonesisch en toch eigentijds. “Tradition meets the modern age as the angklung, with its chiming bamboo melodies weaves through powerful rock grooves. ” – Indocultureday.org. Inclusief vijf meter hoge hydraulische drum (iemand enig idée wat dat is?!).

Tong-Tong Podium, woensdag 22 mei 21.00 uur, vrijdag 24 mei 21.00 uur,  zaterdag 25 mei 21.00 uur.

4. Interactief theater: ‘Indisch zwijgen? Mehoela!’

Veel mensen die een link hebben met Nederlands-Indië en de Molukken smullen van verhalen over de voormalige kolonie. Maar als het om het vertellen van eigen verhalen gaat, wordt het angstvallig stil.  ‘Indisch Zwijgen? Me Hoela!’ is een project waarmee Elsbeth Vernouth (oud-Indisch 3.0), Wendy Ripassa en Martijn Grootendorst de mooie en vaak schrijnende verhalen die in veel Indische en Molukse families leven, verteld willen krijgen. Misschien krijg jij na deze show je moeder zover dat ze vertelt over dat ene familiegeheim!

Bengkel, woensdag 22 mei 20.00 uur, zaterdag 25 mei  12:15 uur.

3. Film: Het verhaal uit de koffer.

Dewi Staal. Foto: Armando Ello/ HoezoIndo.nl
Dewi Staal. Foto: Armando Ello/ HoezoIndo.nl

Dewi Staal (oud-Indisch 3.0) is een jonge Indische cultureel antropologe die gefascineerd raakte door haar Indische roots. In haar documentaire ‘Het verhaal uit de koffer’ laat Dewi de zoektocht zien van haar tante, Marleen, naar een periode uit het verleden van haar ouders. Tante Marleen gebruikte hiervoor persoonlijke objecten uit de koffer van Dewi’s opa.

Bibit-theater, zondag 26 mei, 12.30 uur.

2. Koken: Djamoe maken.

Djamoes zijn kruidendrankjes en –mengels die door Indonesische medicijnvrouwen verkocht worden aan iedereen die ziek is, of wel wat weerstand kan gebruiken. Lees ook ons interview met ‘Jamu Jem’. Hoe maak je die? Doe mee en maak je eigen jamu. 

Jamus. Foto: www.verspers.nl
Jamu’s. Foto: www.verspers.nl

Bengkel, maandag 27 mei, 16.30 uur. 2,50 euro voor de ingrediënten. Max. 15 deelnemers.

1. Koken: Sambals maken.

Wat sambal is, hoeven we je niet te vertellen. Maar hoe maak je die? Wij willen de workshop doen, meneer Chyco Brouwer!

Bengkel, donderdag 23 mei, 20.30 uur. 3,50 euro voor de ingrediënten. Max 15 deelnemers.

Gratis naar de 55e Tong-Tong Fair?

Doe mee en win!

= Deelname is gesloten, we maken om 15:00 uur de winnaars bekend =

Van 22 mei t/m 2 juni 2013 staan ze er weer: de witte tenten van de Tong-Tong Fair (voorheen Pasar Malam Besar). Voor het 55e jaar op rij is Indisch Den Haag het epicentrum van Euraziatisch Nederland. Wij mogen er 2x 10 vrijkaarten voor weggeven.

TTF 55Hoe? Door deze zin af te maken: “Waar ik het meeste naar uitkijk, is….” De inzenders van de 10 leukste antwoorden horen op 21 mei a.s. winnen de vrijkaarten. Gebruik dit reactieformulier, dan weet je zeker dat je inzending goed aankomt.

Let op: je krijgt geen deelnamebevestiging. De winnaars maken we op 21 mei a.s. bekend op deze website en op onze Facebook-pagina.

Benieuwd naar het programma van de Tong-Tong Fair? Kijk dan op de site of download de pasarkrant (pdf).

Indo 3.0 op de Werkvloer: Marieke van Bragt-Kroonen

Marieke van Bragt-Kroonen (33 jaar) werkt twee jaar bij het Rijksmuseum van Oudheden. Na haar studie Geschiedenis en master Archiefwetenschap begon ze haar loopbaan bij de Tong Tong Fair als programmeur van het Bibit Theater. Daarna werkte ze nog bij het Gemeentearchief in Den Haag en nu dus bij het museum in Leiden.

De gevel van het Rijksmuseum van Oudheden © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Wat is er zo leuk aan je werk?

‘Het leerzame aspect van het werk als archivaris is het leukst. Ik bestudeer en archiveer onder andere onderzoeken van archeologen, informatie van tentoonstellingen en jaarverslagen. Ook stel ik collecties samen en run ik een bibliotheek met tien vrijwilligers. Een hele grote klus waar ik nu aan werk is het digitaliseren van het archief. Ik bouw aan een website, zodat ons archief ook toegankelijk is van buitenaf.’

Marieke in de welkomsthal van het museum © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Kun je je Indische ei een beetje kwijt op je werk?

‘Ik heb een hele gave opdracht gekregen. Louis Couperus, bekend van De Stille Kracht, heeft ook boeken geschreven over de culturen uit de oudheid. Ik heb een serie titels gekregen, zoals ‘Antiek Toerisme – Roman uit Oud-Egypte’, waar ik mooie eerste drukken van zoek om te exposeren. Het heeft niet direct met iets Indisch te maken, maar het is wel leuk om een ander aspect van deze bekende schrijver te leren kennen.’ Marieke pakt een boek met een prachtige cover en vertelt dat er in maart een tentoonstelling zal zijn met deze boeken. Naast haar werk hield Marieke een website bij: www.indischdenhaag.nl. Een soort prikbord met de Indische geschiedenis van Den Haag. Sinds de geboorte van haar dochtertje is ze hier niet meer zo actief, maar de pagina met een overzicht van alle toko’s in Den Haag wordt nog steeds heel goed bezocht.

Marieke aan het werk © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Heb je ook iets uit Indonesië op kantoor?

‘Ja, mijn collega Ger Vermaesen! En een houten pennendoosje dat ik gekregen heb. Mijn broer woont op Java en mijn moeder op Bali, dus ik probeer één keer per jaar mijn familie te bezoeken. Zelf zou ik niet zo snel in Indonesië gaan wonen. Dat is met mijn beroep helemaal niet gunstig.’

Het houten pennendoosje en een eerste druk van Louis Couperus © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Video-impressie eerste week TTF 2012

De bekende gekleurde vlaggen bij de entree van de 54e TTF ©Tabitha Lemon ©Tabitha Lemon/Indisch3.0 2012
De bekende gekleurde vlaggen bij de entree van de 54e TTF ©Tabitha Lemon ©Tabitha Lemon/Indisch3.0 2012
De entree van de 54e TTF ©Tabitha Lemon ©Tabitha Lemon/Indisch3.0 2012

Dansen, dansen, dansen!

De eerste zeven dagen van de 54e Tong-Tong Fair liggen alweer achter ons. Wat ons opviel, was veel dans. Jecko’s Dance optreden, Jecko’s Dance workshop en een Hawaiian optreden op het grote Tong-Tong Podium. En, ja ja, Indisch eten. Smul mee. Volgende week publiceren we een overzicht van twee weken TTF. 

Enqueteren op de 54e TTF

Charlene aan het werk. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

De traditie om naar de pasar te gaan, is bij de derde generatie nog sterk aanwezig.

De entrée van de 54e Tong Tong Fair. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
De entrée van de 54e Tong Tong Fair. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

‘Ga jij ook naar de pasar dit jaar? Ohh je bedoelt de Tong Tong Fair?’ Ja, aan de naam moet ik nog steeds wennen; voor mij is het stiekem nog steeds Pasar Malam Besar. Vanaf het eerste bezoek aan de Pasar Malam Besar in 1996 voelde ik mij gelijk senang door die overduidelijk Indische sfeer. Dit jaar ben ik aangenomen als enquêteur in de weekenden. Hierbij een korte persoonlijke impressie van de eerste dagen.

Charlene aan het werk. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
Charlene aan het werk. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

Geluidsinstallatie
Eind maart werkte ik op de Pasar Malam Indonesia (PMI), op het Malieveld, als omroepster bij de informatiebalie. Nu, een maand later sta ik weer op het Malieveld, alleen in een ander soort indeling. Op beide evenementen kwam bij mij het senang voelen terug, de heimwee naar Indonesië, weer bahasa Indonesia praten en herinneringen delen aan Indonesië. Het verschil ligt toch bij de organisatorische kant; de PMI was gezellig druk, maar als medewerkster voelde ik dat ik terecht was gekomen in een chaotische werkomgeving. Alles werd op het laatste moment nog even geregeld, zoals een goed werkende geluidsinstallatie die pas werd aangeleverd op de tweede werkdag. Bij de TTF daarentegen was alles duidelijk georganiseerd en was er een personeelshandboek.

Gezellige sfeer
Donderdag 17 mei 2012 gingen de deuren open van de 54e TTF. Den Haag is sowieso de stad van de Indo, ‘de weduwe van Indië’, maar rond de periode van de TTF, is dit toch meer zichtbaar. Het Malieveld wemelde van de enthousiaste en ongeduldige mensen die snel naar binnen wilden. Ja, de TTF is nog steeds een populair begrip in Den Haag. Mijn taak als enquêteur was begonnen om 13.00 uur, in de eerste uren heb ik verschillende mensen gesproken; jong & oud, Indo of  geen Indo. Het werd snel duidelijk dat de bezoekers van de TTF vooral komen om de gezellige sfeer op te zoeken en het eten staat uiteraard hoog op het lijstje.

Iga kambing bakar. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0
Iga kambing bakar. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0

Martabak
Het doel van de enquête is om een beeld te krijgen wie de doelgroep is en wat de voornaamste redenen zijn om de TTF te bezoeken. De eerste en tweede generatie Indische mensen gaan vooral naar de TTF om de nostalgie weer te ervaren en dit te delen met familie/vrienden die zij zullen ontmoeten.  De traditie om naar de pasar te gaan, is bij de derde generatie nog sterk aanwezig. Deze generatie hebben dit meegekregen door als klein kind mee te gaan. Ook komen veel mensen die een liefde voor Indonesië hebben ontwikkeld, om de Indonesische sfeer te voelen in het Indonesië-paviljoen.  Zeker de Martabak mag niet ontbreken onder deze generatie. Heel bijzonder om te zien zijn de exclusieve gerechten die er de laatste jaren bij het menu zijn gekomen. Ik bedoel hiermee gerechten die ik leerde kennen in Indonesië. Enkele voorbeelden zijn ikan bakar kecap, iga kambing bakar, nasi ikan lele, bakmi bakso tahu isi.

Ngamen
Tot mijn verbazing en verrassing ging onverwachts een groepje Indonesische muzikanten met een geldbakje optreden tussen het wandelend publiek.  Dat wordt Ngamen genoemd. Wat ik alleen ken van de straat in Indonesië, gebeurde spontaan op de TTF.  Ik kreeg gelijk flashbacks naar mijn tijd daar. Heerlijk, wat muziek kan doen.

Indonesische  muzikanten tussen het wandelend publiek. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
Indonesische muzikanten tussen het wandelend publiek. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

Kom je komende week ook naar de TTF? Koop dan je kaarten online (veel sneller!) en check onze 10 tips.