Tastbaar Verleden in het hier en nu

Nederlands-Indië is hip in Indonesië. Wat is er aan de hand?

Aankomende dinsdag ben ik te gast als spreker op een avond over culturele identiteit en herwaardering van gezamenlijk erfgoed van Nederland en Indonesië. Een programma georganiseerd door Stichting Tastbaar Verleden en de Nederlands-Indië Tafel, Geschiedenis Tafel en de Kunst en Cultuurtafel van de Koninklijke Industrieele Groote Club met vier sprekers over artistieke inspiratie en persoonlijke verhalen – en natuurlijk een heerlijke rijsttafel.

De avond is de aanloop naar een grote kunstmanifestatie in 2015 in Nederland èn Indonesië. Dat jaar is het zeventig jaar geleden dat Nederland werd bevrijd en dat de republiek Indonesië werd uitgeroepen. In dit toekomstige herdenkingsjaar zullen tien Nederlandse en tien Indonesische hedendaagse kunstenaars (beeldend kunstenaars, filmers, schrijvers, theatermakers, dichters, componisten etcetera) met nieuw werk reflecteren op het breukvlak in een gedeelde geschiedenis. Centraal staat daarbij de vraag wat de invloed van deze gedeelde historie is op hun identiteit.

Een gedeelde geschiedenis
Deze gedeelde historie is precies waar ik het over wil hebben dinsdagavond. Er kan veel gezegd worden over het (voort)bestaan van een Indische identiteit bij de jongere generaties Indo’s. Zoals de stichting het formuleert in de aankondiging: “Tweede en 3e generatie Indische Nederlanders worden zich steeds meer bewust van hun persoonlijke identiteit en erfgoed van ouders en grootouders. Met het vergrijzen en verglijden van de eerste generatie verdwijnt ook de mondelinge overlevering in rap tempo.”

Ik ben niet bang voor het verdwijnen van het Indische.

Toch ben ik niet bang voor het verdwijnen van ‘het Indische’. De mondelinge overlevering van geleefde herinneringen (van ervaren gebeurtenissen) zullen verdwijnen. De laatsten van de eerste generatie, onze grootouders, zullen er niet meer zijn om het na te vertellen. Maar als we goed hebben geluisterd, en tussen de regels door hebben gelezen, is er een hoop wat we weten. En dan is er nog de tweede generatie, onze ouders, om de verhalen door te geven. Een kanttekening is dat zij het niet zelf hebben ervaren, en er meer ruis is. Maar de ruis is er altijd al geweest.

Ook geleefde herinneringen zin sterk gekleurd door de persoon die het verteld, door trauma, door zeer uiteenlopende persoonlijke situaties, door het bagatelliseren van ongemak. Ondanks dat heeft de eerste generatie een gezamenlijk verleden overgedragen. Hetzij gekleurd, maar welke (post-)herinnering is dat nu niet? Ook nostalgie is gekleurd door een roze bril, maar daardoor niet minder waar.Ook met het wegvallen van de eerste bron hebben we een gedeelde historie. Dat weten we, nu moeten we ervoor zorgen dat we het niet vergeten, en herinneren in het hier en nu.

Nostalgie is gekleurd door een roze bril.

Ons gezamenlijke erfgoed: een trending topic in Indonesië en Nederland
De andere drie sprekers zijn:
Hans Goedkoop, historicus, schrijver en TV presentator van o.a. Andere Tijden en bestuurslid van de Stichting Tastbaar Verleden vertelt over zijn boek ‘De Laatste Man’, het verhaal van zijn grootvader, generaal-majoor Van Langen, de man die in 1948 Soekarno arresteerde.
Ben de Vries, senior beleidsmedewerker van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, vertelt over het hedendaags gebruik in Indonesië van gedeeld erfgoed.
Bo Tarenskeen, toneelschrijver, acteur en filosoof, over het Nederlands-Indische perspectief als “condition humaine”.
Dinsdag 10 september 2013 om 18.00 uur
KIGC, Dam 27 in Amsterdam.

Programma:

18.00 uur Borrel en ontvangst
18.45 uur  Presentaties

Voor niet-leden van Koninklijke Industrieele Groote Club:
Als je op deze bijzondere avond aanwezig wilt zijn dan ben je van harte welkom. Stuur dan een e-mail naar Marga Bosch (mgbosch@smartartvise.nl). Geef dan de namen van die personen op samen met zijn/haar e-mail adres voor de bevestiging vanuit de IGC. De borrel en de rijsttafel zijn op eigen rekening.

Café Kadijk

Café Kadijk is bekend onder de Amsterdammers. Dit café,  met Indisch eten en een heerlijk terras, staat aanstaande zaterdag op het Indomania-foodcourt.  Een paar jaar geleden besteedden wij aandacht aan Kadijk de Winkel. 

 

 

Aanbod op Indomania 5

  • Gado2 van lentegroente met longtong en emping
  • Pittige pompoen-paprikasoep met kokosroom en koriander. Met een stengel van tempé.
  • Saté van tahoe en tempé met oerap,met lontong en pinda-ketjap saus.
  • Boemboe Bali van bloemkool met rijst
  • Eitjes a la tante Bea; ei, garnalen met pete bonen en rijst
terrasfoto's kadijk (33)
Cafe Kadijk in Amsterdam

Praktische informatie

Kadijksplein 5, 1018 AB Amsterdam.

0617744411

www.cafekadijk.nl

Openingstijden:  16.00 – 24.00

Specialiteit(-en): Indische Makreel, eitjes a la tante Bea

Een middagje Gordel van Smaragd

Varen op de Amsterdamse grachtengordel

Den Haag kennen we allemaal als Indische stad, maar ook Amsterdam is een stad met belangrijke ‘Indische link’. Stichting Cerita Fakta organiseert daarom sinds 2012 rondvaarten door de Amsterdamse grachtengordel waarbij de Indische geschiedenis van de stad aan bod komt. Zaterdag 20 april nam ik deel aan de eerste boottocht van het nieuwe seizoen. Op 1 juni en 20 juli a.s. vaart Cerita Fakta nogmaals uit. Benieuwd of deze rondvaart ook iets voor jou, als Indisch 3.0’er, is? Lees dan mijn korte impressie van de middag.

Gidsen Peter Bouman (l) en Frans Leidelmeijer (r) met de schipper (m). Eigen foto.
Gidsen Peter Bouman (l) en Frans Leidelmeijer (r) met de schipper (m). Foto: Maria Lamslag/ Indisch 3.0 2013.

Perfect weer
Rond half één begaf ik mij naar de opstapplaats voor de Stopera. De plek was makkelijk te herkennen aangezien er al heel wat Indische luitjes op de wal stonden. Natuurlijk arriveerden een paar gasten wat later (jam karet, toch?) maar al snel kon de boot vertrekken voor de 2,5 uur durende rondvaart. Met een stralende zon en een helder blauwe lucht was het perfect weer voor een boottochtje.

Die andere gordel
Peter Bouman en Frans Leidelmeijer stapten als gidsen aan boord. Peter werkt voor Pelita en Frans ken je waarschijnlijk als kunstexpert van Tussen Kunst & Kitsch. Tijdens de rondvaart door de grachtengordel legden zij het verband met de andere gordel; de Gordel van Smaragd oftewel Nederlands-Indië. Om de beurt vertelden zij historische achtergronden, feitjes en anekdotes over de gebouwen, kunst, bruggen en andere plekken met Indische link waar we langs voeren.

De bijnaam van het gebouw is de Spekkoek.

Spekkoek
Zo passeerde de boot onder de replica van het VOC-schip De Amsterdam, voormalige kantoren van handelsmaatschappijen met Indische banden, het geboortehuis van Edouard Douwes Dekker (nu het Multatuli Museum), straten waar veel Indonesische geneeskundestudenten gestudeerd hebben, het verzetsmuseum en het NIOD waar aandacht is voor het oorlogsverleden. Uiteraard werd er ook verteld over panden, bruggen en kunstwerken die qua ontwerp geïnspireerd waren op Nederlands-Indië. Het gebouw De Bazel – vanwege de kleuren ook wel de spekkoek genoemd – is hiervan misschien wel het mooiste voorbeeld. In de decoratie zijn talloze verwijzingen naar Indië te vinden.

De Bazel aka De Spekkoek. Voormalig hoofdkantoor van de Nederlandsche Handel-Maatschappij. In het ontwerp zijn veel verwijzingen naar Nederlands-Indië te vinden. Foto: Jane023 via wikimedia
De Bazel aka De Spekkoek. Voormalig hoofdkantoor van de Nederlandsche Handel-Maatschappij. In het ontwerp zijn veel verwijzingen naar Nederlands-Indië te vinden. Foto: Jane023 via wikimedia

Culinaire Indische hotspots
De gidsen deelden hand-outs uit, zodat we het één en ander konden meelezen en details nog eens op foto’s konden bekijken. Bij de rondvaart waren lekkernijen en een warme maaltijd inbegrepen, waardoor er nagenoeg de hele rondvaart eten op tafel stond. Dit weerhield de gidsen er niet van ons ook op wat culinaire Indische hotspots te wijzen. Zo zie ik in mijn aantekeningen Café Kadijk aan het Kadijksplein en Hofje van Wijs aan de Zeedijk genoteerd.

Als 3.0’er kon ik het niet allemaal volgen.

De jongste
Omdat een boottocht toch een boottocht blijft en deze een niet al te hip imago hebben, had ik er rekening mee gehouden dat ik wel eens de jongste deelnemer zou kunnen zijn. En waarschijnlijk was dit ook het geval. Er waren wel meer 3.0’ers aan boord, maar de 2.0’ers waren duidelijk in de meerderheid. De gidsen, zelf ook van de tweede generatie, refereerden regelmatig naar feitjes die deze generatie goed kent.  Wanneer het iets van doen had met Indorockers kon ik als (jonge) 3.0’er bijvoorbeeld niet alle feitjes volgen – al zegt dat misschien meer iets over mijn muziekkennis.

Bij de rondvaart zaten snoeperijen, drinken en een warme maaltijd inbegrepen. Het eten en de service waren top. Eigen foto.
Bij de rondvaart zaten snoeperijen, drinken en een warme maaltijd inbegrepen. Het eten en de service waren top.  Foto: Maria Lamslag/ Indisch 3.0 2013

Verhalen
Deze en andere ‘insiders’-anekdotes van de 2.0’ers, deden me wel bedenken hoe leuk mijn vader en mijn tante het boottochtje zouden vinden, en hoe leuk het zou zijn om samen met hen de rondvaart te maken. Behalve de verhalen van de gidsen, zou ik misschien ook wel meer van hun Indische verhalen horen.

Herkenning en nieuwe blikken
Hierin ligt denk ik ook het grootste verschil in de beleving van de middag voor de 2.0’ers en 3.0’ers. Voor de tweede generatie was het volgens mij vooral een middag van herkenning en weerzien, voor mij was het vooral een middag van nieuwe verhalen en een nieuwe blik op plekken in de stad. Mocht je ook aan de rondvaart willen deelnemen, dan is dit wellicht iets om rekening mee te houden. Al deed het af en toe iets niet kunnen volgen, zeker niet af aan de sfeer.

Dit was ongetwijfeld de gezelligste boot op de grachten.

Bekijks
Want ondanks het brave imago van de rondvaarttocht, was dit ongetwijfeld de gezelligste boot die die zaterdag op de grachten te vinden was. Het was soms zo gezellig aan boord, dat de gidsen zelfs met microfoon het geklets amper konden overstemmen. Het gekwebbel, gelach en ge-makan trok ook bekijks van andere (vergeleken met ons opvallende stille) rondvaartboten en mensen langs de grachten. In dat opzicht voelde het al alsof ik de boottocht met mijn familie maakte. De verhalen waren misschien grotendeels nieuw, de gezelligheid was één en al herkenning.

Prachtig weer en uitzicht op het replica VOC-schip De Amsterdam. Eigen foto.
Prachtig weer en uitzicht op het replica VOC-schip De Amsterdam. Foto: Maria Lamslag/ Indisch 3.0 2013.

3.0 in de muziek: Rob Verbakel

Sjoelen, muziek & bier

Rob Verbakel (1981), geboren en getogen in Helmond, begon op zijn 16e met gitaarspelen. Met zijn band Amsterdam Saints en als sessiemuzikant speelt hij door het hele land en hij geeft gitaarles in zijn studio aan huis. In de intimiteit van de knus ingerichte studio gaat ons gesprek over zware shag, botel tjebok en natuurlijk: muziek. 

Rob is Indisch via zijn moeder, die als negenjarig meisje met haar ouders  vanuit Semarang naar Nederland kwam. Een maand na het interview gaat hij met haar voor een maand naar Indonesië. ‘Het is net of het zo hoort, want alle boekingen met bands vallen tot nu toe ervoor of erna…’ zegt hij met gevoel voor het mystieke.

Kruiden-op-gevoel
Rob begint bedachtzaam, maar komt op dreef als hij vertelt over zijn bandleden, met wie hij graag een potje sjoelt onder het genot van een biertje. Welke waarde hecht hij aan zijn Indische achtergrond? ‘Familiegeschiedenis en gastvrijheid’, antwoordt hij meteen. ‘Mijn moeder is meer gaan vertellen en zelf sta ik er ook meer voor open nu’.  Van zijn moeder leerde hij koken. ‘Ik hanteer dezelfde kruiden-op-gevoel-methode als zij.

Rob Verbakel op het podium © Foto: eigendom Rob Verbakel
Rob Verbakel op het podium © Foto: archief Rob Verbakel

Kaju putih en ander bijgeloof
Het spirituele noemt Rob als iets typisch Indisch. ‘Na acht uur ’s avonds nagels knippen of douchen? Volgens mijn oma zou ik eerder doodgaan als ik dat deed.’ Of de magie van kaju putih om een wrat te laten verdwijnen: ‘het werkt echt!’ Over de introductie van zijn vader bij zijn Indische schoonfamilie kent hij een prachtige anekdote: ‘Mijn oma vroeg of hij tegen pittig eten kon. Stoer beaamde hij dat, maar na de ayam pedis moest hij nodig naar het toilet. Hij wist niet waar die fles voor was en heeft er van gedronken!’

‘Mijn ouders hebben het me makkelijk gemaakt.’

MTV Unplugged
Bij veel Indo’s zit muziek in de familie, zo niet bij Rob. Maar hoe werd hij dan wel gegrepen door muziek? ‘Ik zag als veertienjarige een heel goede gitarist bij MTV unplugged, toen wist ik: dát wil ik!’ Na twee weken elke dag zeuren bij zijn vader kreeg hij zijn eerste akoestische gitaar, die al snel werd verruild voor een elektrische, toen hij bands als Pearl Jam en Metallica hoorde. Rob’s ouders moesten wennen aan zijn keus voor een muzikale carrière, vooral zijn vader. Maar zijn vader ging zich verdiepen in de muziekindustrie en nu adviseert hij Rob zelfs bij het kopen van instrumenten. ‘Uiteindelijk hebben mijn ouders het me makkelijk gemaakt’.

Rob Verbakel on stage Foto: eigendom Rob Verbakel
Rob Verbakel on stage Foto: eigendom Rob Verbakel

Elke dag rijsttafel
Al zit er geen muzikale Indo in de familie, toch hebben Indo’s Robs carrière beïnvloed. Zijn eerste elektrische gitaar kocht zijn vader voor hem van Wally Lucardi, die hij nog kende van Indorock-avonden. Gitaarleraar Herbie Guldenaar, ook Indisch, stoomde Rob klaar voor de vooropleiding van het conservatorium. ‘Eenmaal aangenomen moest ik keihard werken om verder te komen. En dat heb ik gedaan.’ Na de vooropleiding mocht hij door naar de opleiding in Maastricht. Na zijn afstuderen in 2005 deed Rob vier jaar praktijkervaring , onder andere als docent bij de muziekschool van een Indische familie. ‘Trotse Indo’s , dat zie je aan alles wat ze doen. Ik voelde me er meteen thuis, en elke dag stond er een rijsttafel.’

‘Mijn doel? Gezond blijven en plezier in het spelen.’

Speelplezier
In 2007 verhuisde Rob naar Amsterdam, om zijn muzikale horizon te verbreden. Door veel te spelen met bands en op sessies raakte hij thuis in Amsterdam, waar hij later nog zijn masters-titel  aan het conservatorium behaalde. In Amsterdam leerde hij ook de mannen van Amsterdam Saints kennen, die naast het musiceren ook zijn vrienden zijn ‘Ik heb een sjoelbak staan, waarmee we sjoeltoernooien houden, met muziek en bier uiteraard. Mijn doel is gezond blijven en nooit het plezier verliezen in het spelen.’ Het lijkt alsof Rob het zich al pratende beseft: speelplezier is voor hem het belangrijkst, of hij nou met vrienden aan het sjoelen of musiceren is. ‘Ik ben met weinig gelukkig’.

Oproep: Ken of ben jij een muzikale 3.0’er die mee zou willen werken aan een aflevering van 3.0 in de Muziek? Laat het ons weten door een mailtje te sturen naar nora@indisch3.nl

 

Hacking History – Monument Indië Nederland

Een reportage van Sarah Klerks over de bijeenkomst Hacking History op 5 mei 2012.

Foto en tekst: Sarah Klerks

 

Het Van Heutsz-monument, nu bekend onder de naam Monument Indië Nederland, is een monument dat sinds de oprichting in 1935 voor veel discussie heeft gezorgd. Want hoe kon men openlijk een koloniale oorlogsmisdadiger als Van Heutsz vereren in de publieke ruimte? Bekladding, vernielingen en bomaanslagen waren het gevolg. Uiteindelijk werd in 2001 besloten de naam van het monument te veranderen. In 2007 werd het monument zelfs uitgebreid en opnieuw onthuld, waarna het ineens stil werd rondom het monument.

 

Monument Indië Nederland voor de onthulling. © Sarah Klerks/Indisch3.0 2012

 

Een herinneringscultuur tot stand brengen 

Om de stilte rondom het monument te doorbreken besloten Framer Framed en het Amsterdams 4 en 5 mei Comité de bijeenkomst Hacking History op 5 mei 2012 te organiseren. Tijdens deze bijeenkomst werd er gediscussieerd over de rol en toekomst van het monument. Het monument dient als een gedenkteken met als doel de relatie tussen Nederland en Indië tijdens de koloniale periode in herinnering te roepen. Centraal in de discussie stond dan ook de vraag hoe er een herinneringscultuur tot stand gebracht kan worden.

Na een optreden van Oympia Latupeirissa werd het vernieuwde monument door kunstenaars Klaas van Gorkum en Iratxe Jaio onthuld. Met deze onthulling werden de mensen opgeroepen zelf een betekenis aan het monument te geven. Zo pleite Olympia Latupeirissa, met haar Spoken Words performance, voor de bevrijding van de Molukse gemeenschap. Meerdere malen herhaalde zij het woord merdeka (vrijheid), onder andere merdeka voor de Molukse KNIL soldaten.

 

Olympia Latupeirissa bij het Monument Indië Nederland. © Sarah Klerks/Indisch3.0 2012

 

Gevoel van miskenning

Na Olympia Latupeirissa gaf acteur Bo Tarenskeen een optreden. Hierin ging hij op zoek naar een ouderwets duikerspak en een metaaldetector. Deze twee symbolische objecten had hij nodig om het in het verleden gestolen Van Heutsz plakkaat op te kunnen duiken. (Naar verluid zou het plakkaat in het water zijn gegooid.) Bo Tarenskeen concludeerde dat het monument stond voor het gevoel dat de Indische geschiedenis niet erkend werd in Nederland. Hij vroeg zich af of het monument dit gevoel van miskenning zou kunnen verzachten.

Na Bo Tarenskeen hield ik een speech. Ik gaf aan de geschiedenis van het monument symptomatisch te vinden voor het onvermogen van Nederland om op een volwassen manier haar koloniaal verleden te verwerken. Naar mijn idee zou het beter zijn het monument weer het Van Heutsz-monument te noemen en vermelding te maken van de oorlogsmisdaden die Van Heutsz heeft begaan. Op deze manier kan de confrontatie met het pijnlijke koloniale verleden eindelijk eens echt beginnen.

 

Bo Tarenskeen & Sarah Klerks. © Sarah Klerks/Indisch3.0 2012

 

Verdeelde meningen

Het buitenprogramma werd afgesloten door presentatrice Sylvia Dornseiffer, waarna alle aanwezigen uitgenodigd werden voor de vrijheidsmaaltijd in het tegenovergelegen Amsterdams Lyceum. Tijdens de maaltijd bleek wel dat het evenement niet onopgemerkt was gebleven, niet in het minst door de aanwezigheid van vele BINDO’s (Bekende Indo’s). Onder meer Nancy Jouwe, John Jansen van Galen, Jet Bussemaker, Sylvia Pessireron en Yvonne van Genugten deelden hun mening met de gasten.

Tijdens het diner waren de meningen duidelijk verdeeld over het monument. Sommigen wilden dat ook de goede daden, of de tweeslachtigheid van Van Heutsz, bij het monument zouden worden vermeld. Hierbij werd gedacht aan zijn ethische politiek. Ik geloof dat ik mij bijna verslikte in mijn nasi rames na het horen van deze gedachte. Het is duidelijk dat de discussie over dit monument zeer levendig is. Dat doel van de bijeenkomst is behaald. Maar of er sprake zal zijn van zoiets als een levendig herinneringscultuur rondom dit monument? Daar zet ik mijn vraagtekens bij.

 

Tijdens de vrijheidsmaaltijd. © Sarah Klerks/Indisch3.0 2012


Win vrijkaarten voor CinemAsia

CinemAsia Filmfestival, 4-7 april 2013, De Balie Amsterdam
CinemAsia Filmfestival, 4-8 april 2012, De Balie Amsterdam
CinemAsia Filmfestival, 4-8 april 2012, De Balie Amsterdam

Volgende week donderdag in De Balie, Amsterdam, start de vijfde editie van het CinemAsia Filmfestival. Dit festival, dat ‘ in 2003 opgericht is om Aziatische cinema binnen de Nederlandse filmindustrie te stimuleren,’ vertoont tussen 4 en 8 april 30 films uit of over Azië. Voor films die gerelateerd zijn aan Indonesië, mag Indisch 3.0 vrijkaarten weggeven.

Facebook-fans hebben ze al voorbij zien komen: de acht CinemAsia filmtips van Indisch3.0. Voor elke filmvertoning mag Indisch 3.0 2 vrijkaarten weggeven. Wat moet je daar voor doen?

  • Ga naar onze Facebook-pagina en blader door de filmtips.
  • Zie jij een film waar je graag heen wil?
  • Klik dan op Deelnemen (rechtsboven) voor 3 april a.s. op de pagina van dat event en;
  • plaats een bericht op diezelfde pagina waarin je uitlegt waarom jij die vrijkaartjes verdient.

Van Ari Purnama’s korte film Onze band met rijst is inmiddels een trailer beschikbaar. Wil je die zien? Ga dan naar de Made in Holland/ Filmlab screenings op 5 of 7 april. Verder hebben we gehoord dat de eindfilm, Arisan 2, een kassakraker geweest is in Indonesië. Je eigen filmselectie maken? Ga dan naar www.cinemasia.nl en download de App.

The Attachment to Rice – trailer from R Kok on Vimeo.

 

Win vrijkaarten voor Indomania 4

Indomania 4. Melkweg, Amsterdam, 9 april 2012, 14.00 - 02.00 uur

Het belooft een mooi feestje te worden, op Tweede Paasdag, tijdens Indomania 4, in de Melkweg te Amsterdam. Wat ooit klein begon, is bij de vierde editie een evenement voor honderden bezoekers geworden. Een huiskamerfeestje is het allang niet meer.

Je kan Adriaan van Dis zien optreden en met hem kennis maken: volgens initiatiefnemer Rob Malasch is deze schrijver en programmamaker er de hele dag bij. Diederik van Vleuten zal de tientallen reacties delen, die hij ontving op zijn theaterprogramma Daar Werd Wat Groots Verricht. Lois Lane treedt weer op. Suzanne Liem en Armando Ello exposeren hun prachtige foto’s.  In Guitarmania heeft zich een unieke groep van Indische topgitaristen verzameld (o.a. Franklin Madjid, Arnold van Dongen & Patrick Drabe). ’s Avonds gaan de voetjes (nog verder) van de vloer en de handjes in de lucht, als o.a. DJ Rob Manga zijn plaatjes laat draaien.

Rob Malasch, bedenker van Indomania, legt uit waarom hij deze keer voor zo’n grootse opzet gekozen heeft: “Nou! De vorige keer was het toch veel te druk?! Iedereen vond het maar gezellig en leuk, maar iedereen stond bovenop elkaar! Ik snapte daar helemaal niets van.”Over de line-up vertelt Malasch: “Ik wilde niet meedoen aan de gebruikelijke opzet en dezelfde mensen vragen die in het Indo-circuitje bij elkaar lijken te horen. Ik heb van sommigen boze reacties gekregen, hele epistels, echt onvoorstelbaar. Nieuw en bestaand talent, dat wil ik laten zien. Waar ik dat vind? Tja. Vakbladen lezen, bij academies langsgaan, tentoonstellingen bezoeken.”

Malasch vertelt me verder dat je extra (gratis) kaartjes nodig hebt voor de optredens van o.a. Van Vleuten en Van Dis. “Ik vind het ontzettend vervelend, maar, tip: ben je er, reserveer dan bij de kassa meteen kaarten voor het optreden dat je graag wil zien. Zonder die extra kaartjes kan je niet naar binnen in de aparte zalen.”

Maya Mertens, de jongste deelnemer uit het programma, gaat ons in vervoering brengen met haar muziek. Alvast een voorproefje: Ode aan de Pokkie.


Indisch 3.0 mag 4 vrijkaarten weggeven. Wil jij een vrijkaartje winnen? Retweet dan voor 6 april a.s. dit artikel, share & like het op Facebook of stuur de link van dit artikel door naar vijf vrienden, met redactie @ indisch3.nl in de CC. Je mag zo vaak RT’en/sharen/liken/FW’en als je wil. Gewoon kaarten kopen kan bij de kassa  van De Melkweg (20 euro per stuk). 

Toko Test # 8: Toko Indo Jaya in Amsterdam

Voor de derde keer proeft een I3-testteam voor de rubriek de Tokotest een toko in de hoofdstad. Dit keer Indo Jaya op de Van Woustraat in de Pijp. In de IENS-toplijsten van 2010 is de toko te vinden op plek zes van de beste restaurants in Noord-Holland en “het beste Indonesische afhaalrestaurant” van Amsterdam. Hoog tijd om eens te gaan proeven.

Testteam: Patrick Neumann, Ulrike de Wreede en Ed Caffin

Het testteam treft elkaar voor de deur van Indo Jaya op een snikhete dag die zich leent voor een lichte maaltijd met verkoelende drankjes in een park. Het nuttigen van een goede Indonesische maaltijd bij een tropische temperatuur is  dus eigenlijk precies zoals het hoort. Bij Indo Jaya liggen heerlijke gerechten uitgestald, in de keuken wordt volop  gekookt. Het is binnen warmer dan buiten. De klanten komen een voor een binnen.

Omdat we veel willen proeven bestellen we de gerechten per ons. Het is echter wel goedkoper om ze in menu-variant te bestellen, worden we gewaarschuwd. Inderdaad, een Nasi rames met 2x vlees 1x groenten, of 2x groenten 1x vlees kost slechts 8,50 euro.

We bestellen als eerste twee ons van 3 verschillende groentengerechten: Tumis boontjes (mild gekruide sperzieboontjes met wortel), Sajoer Lodeh en de huisspecialiteit, Choi Sam in een soort lichte boullion. Ook doen we nog een bakje met Tempeh Ketjap. Dan kiezen we drie vleesgerechten: Rendang, Daging Smoor (Smoor jawa) en Ajam Ritja, Ritja, kippenboutfilet in hete saus. Ook nemen we twee visgerechten mee; Ikan Atjar, gebakken makreel in zoetzure saus met groene pepers en wortelen, en Udang Peteh, gebakken garnalen in sambalsaus met petehbonen. Daarbij witte rijst en nasi goreng en wat spekkoek toe.

Met een volle tas lopen we naar buiten. De hitte drijft ons naar een park in de buurt, waar we de andere parkgangers verrassen met de verzameling bakjes die we op ons kleed uitstallen. Het is hoog tijd om te proeven. De huisspecialiteit Choi Sam, toch niet een heel spannend ogend gerecht, is verrassend lekker. De bouillon smaakt iets te zout, dat is wel jammer. De Tumis boontjes is ook geen avontuurlijk gerecht, maar smaakt prima. De boontjes en worteltjes zijn goed qua beet en lekker mild gekruid. Op de Sajoer Lodeh en Tempeh ketjap tenslotte valt niets aan te merken. Goed bereid en prima op smaak. De vegetariër in ons gezelschap heeft niets te klagen.

Dan de vleesgerechten. Om te beginnen de Rendang en Daging Smoor. De kerrie en kokos in de Rendang zijn perfect op elkaar afgestemd maar het vlees is net iets te droog. Dat geldt ook voor de Daging Smoor: de zoete ketjap saus is fantastisch, maar het vlees had malser gemogen. De Ajam ritja ritja is niet te pittig en lekker van smaak, hoewel de smaak van het citroengras wat overheersend is.

De visliefhebbers kunnen met de Ikan Atjar en de Udang Peteh hun hart ophalen. De makreel valt makkelijk van de graat en combineert heel goed met de zoetzure Atjar. De garnalen zijn heel pittig, je moet er tegen kunnen, maar een hoogtepunt voor wie er van houdt.

Alles bij elkaar zijn we onder de indruk van het eten van Indo Jaya. Wat we vandaag geprobeerd hebben, smaakt heel gezond en lijkt gemaakt met de grootst mogelijke liefde voor eten. Ondanks dat de afstemming van de smaken soms wat uit balans leek en het vlees wat droog was, was het zeer de moeite waard.

Voor het lekkere eten van Indo Jaya kun je in de Pijp terecht, maar ook in IJburg. Sinds december 2008 heeft de toko daar nieuwe vestiging geopend. Voor zover we dat al niet wisten: Amsterdam heeft werkelijk niets te klagen over Indisch en Indonesisch eten. Onze beoordeling:

 

 

 

 

Voor meer informatie check de website van Indo Jaya: http://www.indojaya.nl en volg Indo Jaya op Facebook

Trailer: Mei Li Vos

Vanaf 22-12-2010 online: deel 2 van het interview met Mei Li Vos.

In oktober 2010 was te zien hoe Mei Li Vos achter de taboes van haar Chinees-Indische familie kwam, in het programma Verborgen Verleden. Om erachter te komen hoe Indisch Mei Li zich voelt, en hoe zij tegen de samenleving aankijkt, toogde Kirsten Vos (Indisch 3.0) met fotograaf Armando Ello naar Amsterdam. In november verscheen het geschreven interview. Deel 2 is een videoreportage waarin Mei Li vertelt hoe zij aankijkt tegen het politieke speelveld in Nederland, over Wilders en over de plek van Indië en Indonesië in politiek Den Haag.

Toko Test # 1: Toko Ramee in Amsterdam

Speciaal voor lekkerbekken, culi-freaks en Indo’s die op zoek zijn naar de authentieke Indische smaak onderzoekt Indisch 3.0 in deze nieuwe serie de ‘I-factor’ van toko’s in Nederland. Bij welke toko moet je volgens ons wél eten of afhalen, en bij welke juist níet? De beoordeling wordt weergegeven in een score van 1 tot maximaal 5 lombok merah’s. In deze eerste aflevering: Toko Ramee in Amsterdam.

Testteam: Elsbeth Vernout en Ed Caffin

Nog net voor sluitingstijd lopen we Toko Ramee binnen. De toko, die al meer dan 50 jaar bestaat was ooit een van de eerste eethuisjes bij de Albert Cuyp. Een jaar of tien geleden werd de zaak, volgens velen de beste toko in de binnenstad., overgenomen van de familie Oen, die overigens nog steeds bij de zaak betrokken is.

Het voorste deel van de winkel hangt vol met het soort kookgerei dat je alleen in toko’s ziet; vijzels, frituur-spanen en woks in alle formaten. Beneden een wand vol produkten uit de voorraadkast van onze oma’s en verse groenten in de koeling. Aan de linkerkant staat de karakteristieke glazen toonbank waarin en -op het eten staat uitgestald. We zijn de laatste klanten voor vandaag maar de jongedame die ons helpt neemt daar uitgebreid de tijd voor.

Je kunt niet eten in de toko zelf, dus we laten kleine bakjes vullen met gevarieerde gerechtjes. Als hoofdgerechten kiezen we Sayur Lodeh, Sambal goreng Taoco, Tempe Manis, Daging Rujak en Ikan Bali. Als voorafjes nemen we Risoles, Pastei en Lemper mee, en tot slot Kue Mangkok en Kue Lapis voor bij de koffie.

De prijzen vallen ontzettend mee: de gerechten variëren tussen de 1,5 tot 3 euro per 100 gram. Omdat we ook emping, een pot sambal en wat kleine banaantjes meenemen zijn de twee tassen die we meekrijgen voller dan van te voren bedacht.

Eenmaal thuis beginnen we met de risoles, die wat tegenvallen, maar de pastei is GE-WEL-DIG! Wat een heerlijkheid en rijke vulling! Niet voor niets ooit door opinieblad HP/De Tijd uitgeroepen tot beste pastei van de stad. Ook de lemper is heerlijk, hoewel wat matig gevuld. Bij de hoofdgerechten beginnen we met de Sayur Lodeh, die aardig smaakt, maar naar onze smaak wel iets te zoet is. Ook de Ikan Bali is aardig, maar wat te sterk van smaak.

Vervolgens proeven we misschien wel de lekkerste Daging Rujak die je in deze contreien kunt eten: perfect mals en de milde saus die erbij hoort is fantastisch! De tempe die we erbij hebben opgeschept blijkt bij het opwarmen helaas verbrand te zijn, jammer. De Sambal Goreng Taoco is gelukkig wel goed en behoorlijk pittig.

Als bijna alles op is, zetten we voldaan koffie en verdelen we als laatste de Kue Mangkok en de kleurige en plakkerige Kue Lapis. Hoewel de geur verleidelijk is, blijkt de Kue Mangkok niet veel smaak te hebben. De Kue Lapis maakt echter alles goed. We zitten inmiddels propvol, maar toch likken we onze vingers erbij af.

Toko Ramee voldoet ruimschoots aan de verwachtingen. De meeste gerechten die we geproefd hebben zijn heerlijk hebben een authentieke smaak. De jongedame, die ons verzekerde dat alles zelf en met liefde gemaakt is, had niets teveel gezegd.

Onze beoordeling:

Maar oordeel vooral ook zelf, ga naar: Toko Ramee – Ferdinand Bolstraat 74 – Amsterdam, www.tokoramee.com