Oproep: lezers van Asta's Ogen of Een Meisje van Honderd!

Mijn naam is Gwen en op dit moment  volg ik de onderzoeksmaster Comparative Literary Studies aan de Universiteit Utrecht en ben ik bezig met mijn afstudeeronderzoek. Ik zoek mensen (2.0 en 3.0) die Asta’s ogen van Eveline Stoel of Een meisje van honderd van Marion Bloem gelezen hebben.

Collectief geheugen

Mijn scriptie gaat over cultural memory (collectief geheugen) van tweede en derde generatie Indo. Met het oog op collectief geheugen onderzoek ik twee romans die als plaatsen van herinnering gezien kunnen worden. De romans die ik gebruik zijn als het ware een soort monumenten. Belangrijk voor mijn scriptie is hoe de romans bij de lezer ontvangen worden. Hiervoor ben ik op zoek naar uitgebreide reacties van tweede en derde generatie Indo’s.

Het verhaal van de Indo

Asta’s ogen van Eveline Stoel is het uitgangspunt van mijn onderzoek. Wat mij bij deze roman opviel, als boekverkoopster en in mijn eigen familie, is dat deze roman vaak doorgegeven wordt aan een volgende lezer omdat het boek het verhaal van de Indo zo goed vertelt. De roman functioneert op deze manier als een soort geschiedenis die doorgegeven wordt. Ik wil deze observatie in mijn afstudeeronderzoek verder uitwerken.

Welke impact op de lezer hadden de twee romans?

Ik vergelijk Asta’s ogen met het boek Een meisje van honderd van Marion Bloem, dat volgens mij ook potentie heeft om zo te functioneren en ik wil de impact van deze twee romans op de lezer verder onderzoeken.Heb jij een van deze boeken gelezen? Dan kun je mij helpen!

Zou je antwoord kunnen gegeven op de volgende vragen?

  1. Ben je Indo? Zo ja, welke generatie? En wat is je link met Indonesië en Nederlands-Indië?
  2. Waarom ben je Asta’s ogen van Eveline Stoel en/of Een meisje van honderd van Marion Bloem gaan lezen?
  3. Had je een gevoel van (h)erkenning? (leg uit)
  4. Sluit het boek aan bij jouw beleving van ‘Indisch’ zijn?
  5. Speelt je achtergrond mee bij het lezen van het boek en zo ja hoe?
  6. Houdt het boek de herinnering van het Indische verleden in stand en is het een roman die je zou doorgeven om die reden?
  7. Wat vond je van het boek?

Laat je reactie achter in de comments of stuur een e-mail naar: G.KerkhofMogot@students.uu.nl

Heel erg bedankt!

Hartelijke groet van Gwen

INDOroutes 14 juni in Amsterdam – voor en door Indische jongeren!

Zoals veel van jullie weten is een groot deel van de Indische jongeren bezig met hun roots en Indische achtergrond, zoals jullie. Ze zijn op zoek naar familieverhalen, bloggen en schrijven er scripties over, maken er documentaires of foto series over, etc. Op zaterdag 14 juni geeft het Indisch Herinneringscentrum – in samenwerking met de Stichting Herdenking 15 augustus 1945 – deze jongeren een plek waar ze ervaringen kunnen delen en elkaar kunnen inspireren. Zo wordt bij een nieuw en jonger publiek een groter bewustzijn van de Indische geschiedenis gecreëerd. Tijdens deze dag hebben jongeren zelf een actieve inbreng, onder andere door middel van workshops, film, muziek, pitches en een informatiemarkt.

Om 14.00 uur zal na de aftrap van Marscha Holman, Bo Tarenskeen openen met een welkomswoord. Een documentaire en pitches van jongeren met roots in Indonesië volgen elkaar in rap tempo op. Nog meer inspiratie krijg je tijdens de workshops. En in de Indische Salons praat je mee over hoe Indisch je bent en hoe je tegenover 15 augustus staat.

De dag vindt plaats in het Bijlmer Parktheater, Anton de Komplein 240, Amsterdam op zaterdag 14 juni a.s. van 14.00 – 19.00 uur. Kaartjes kun je kopen op www.bijlmerparktheater.nl.

Hieronder vind je de inhoud van de dag. Like de Facebook pagina van het Indisch Herinneringscentrum en blijf op de hoogte van updates over de vierde workshop en het definitieve programma.

Tot 14 juni!

 

Workshops

Geef je interview meer impact met video (door Armando Ello); Out of the box met jouw Indo Box (door Nasi Idjo en Indisch Zwijgen? Me hoela); Hoe herinneringen levend te houden (door Simone Berger).

Indische Salons (door Bo Tarenskeen)

Hoe Indisch ben jij?
Wat heb jij met 15 augustus?

Pitches

Door Wouter Neuhaus, Remona Poortman, Armando Ello, Dewi van Beek, Miko Carels, Bernice van Grondelle en Olympia Latupeirissa (OIL).

Documentaire

De koffer. Zoektocht naar een Indisch verleden (van Dewi Staal).

Informatiemarkt

Met o.a. Indisch3.0, Oorlogsgravenstichting, Indonesia Nederland Youth Society, Merapi Tour & Travel.

Dansbare muziek tijdens de borrel

INDOroutesDJ Sir Rocco

This is the moment!

De vorige keer schreef ik dat iedereen de draaidagen goed heeft doorstaan en dat het tijd is voor de montage, een zeer essentieel deel van het maken van een korte film. De première is geweest en ik heb beloofd daar ook nog over te vertellen.

Mijn excuses dat het even op zich heeft laten wachten: na de première ging ik vrijwel direct het Go Short Film Festival in (waar ik werk als campus coördinator) en ondertussen moest er ook nog aan mijn afstuderen gewerkt worden. Maar nu dan toch het laatste deel!

Voor de montage zit: de voormontage
De draaidagen waren maandag en dinsdag en een week later zou ik al bij editor Martijn langsgaan om in een dag de film te monteren. Daarom is het belangrijk om van tevoren al goed in je hoofd te hebben welke scenes je in de film wilt, welke volgorde de film moet krijgen etc.

Dit betekent dat je eerst al het materiaal moet gaan bekijken en ‘spotten’. Spotten houdt in dat je per scene en tijdscode beschrijft wat er gebeurt in beeld zodat je uiteindelijk een overzichtelijk geheel hebt van het materiaal.

Eerst durf ik niet goed te kijken naar het materiaal, omdat ik bang ben dat het niet goed is. Als ik daar een beetje overheen ben, kan ik mijn eigen hoofd niet meer zien. Laat staan mijn eigen stem horen.

poster_tsekao
Filmposter gemaakt door Sanne van Berkom en gefotografeerd door Tse Kao (Casa De Kao) in de Balie, Amsterdam.

Uiteindelijk lukt het om de meest pakkende scenes te selecteren en in het montageprogramma te plaatsen. Mijn huisgenootje Lenneke kijkt er ook nog kritisch naar en geeft wat tips en dan zijn we het eens: dit is goed zo. Intussen gaat Sanne aan de slag met filmposter, die heel erg mooi is geworden.

Kill your darlings (de kikker of de kip!)

Martijn, de editor, kende ik nog niet toen ik bij hem ging monteren. Ik had hem al wel via de telefoon gesproken en hij hielp meteen al met een oplossing te zoeken voor een probleem met het inladen van het materiaal. Ik bel aan bij Martijn, loop de trap op naar boven en sta direct in zijn huiskamer, waar ook de montage plaats vindt.

Ik vind hem meteen een hele aardige jongen en voel me op me gemak bij hem, best belangrijk aangezien we een film gaan monteren. We kijken kort het materiaal door dat ik heb geselecteerd en beginnen met het plaatsen van beelden op de tijdlijn.

Martijn let heel erg op of dingen niet te lang duren en nog wel interessant zijn, dit werkt goed.

Op een gegeven moment lig ik in een deuk omdat hij me dwingt te kiezen tussen een scene waarin mijn oma het over kikkers heeft en een scene waarin oma het over kippen heeft. ‘Amber, je moet kiezen: of de kikkers, of de kippen, het kan niet allebei’. Uiteindelijk kies ik voor de kippen.. oh nee, toch de kikkers!

Aan het eind van de dag komt Sandra langs om te kijken naar het resultaat tot nu toe. Ze lijkt blij verrast te zijn en geeft nog wat goede tips over bijvoorbeeld het lied dat ik met oma zing en in het midden van de film zit. Dit lied zou zij laten beginnen bij het neuriën, dit werkt goed.
editorrocks copy

En toch ben je er altijd veel meer tijd aan kwijt dan je denkt – maar dan heb je ook wat
Nadat Sandra is geweest, besluiten Martijn en ik dat we er nog een extra middag montage aan vastplakken. Dan is de film af!

Denk ik, maar het ik moet alles ook nog Engels ondertitelen en op de valreep wil Wouter Suyderhoud kleurcorrectie doen voor mijn film (Indo’s onder elkaar hihi), dus zit ik nog een dagje in een hele imponerende montagekamer.

Vervolgens is de film af en heb ik de deadline van CinemAsia gehaald (YAAY!), maar bedenk ik me: hier moet reclame voor gemaakt worden! Met als klap op de vuurpijl een groot stuk in de Gelderlander.

Mijn oma straalt van geluk als ze de krant opent, dit lijkt voor haar bijna meer te betekenen dan de film zelf, omdat ze hiermee langs al haar medebewoners kan gaan. Zo lief!

Indisch3_deGelderlander
beroemd in Gelderland! (oh oh zie ik daar nou tomatenwangetjes?)

Première

En dan is het zover: de première! Het is donderdagochtend, ik trek mijn première outfit vast aan. Maar wel nog met gympen eronder, aangezien ik eerst naar Nijmegen moet afreizen om te werken.

In de loop van de middag word ik steeds  zenuwachtiger. Dan is het tijd om in de trein naar Amsterdam te stappen. In Utrecht stapt Selma in de trein. Ik ben blij dat ze mijn geestelijke steun en toeverlaat is.

Als we bij de Balie zijn aangekomen, waar CinemAsia plaatsvindt, gaan we eerst even wat eten. Intussen komt mijn familie binnenlopen, vrienden en vriendinnen… en ik krijg geen hap meer door mijn keel.

Snel ga ik naar de wc om make-up op mijn hoofd te doen, om het tomatenhoofd effect te verminderen. Ook trek ik mijn première hakken aan. Ik ontmoet Alex en Raoul, mijn mede FilmLAB-ers. Ook hun films gaan in première, ik ben erg benieuwd!

In de zaal aangekomen gaat het allemaal heel snel: we beginnen met de film van Raoul, een korte fictie film over de Molukse treinkaping. En dan komt de volgende film…mijn hart klopt in mijn keel, want ik zie dat het mijn film is.

filmopgrootscherm
film op het grote doek!

Gek eigenlijk dat ik zenuwachtig ben, want zo heel veel kan er niet meer fout gaan, laat staan dat ik er nog iets aan kan veranderen. Al in de eerste minuut moeten mensen lachen om de begroeting tussen oma en mij: ‘Hallo oma, hoe uw gat?’ – ‘Nog altijd rond, Amber’.

Ik vind het heel erg gaaf om de film op zo’n groot doek te zien! Ik hoor mensen lachen om fragmenten die ik zelf ook leuk vind, fijn want het is nogal akward als mensen doodstil blijven. Vooral opa lijkt de lachers onbedoeld op zijn hand te hebben.

En dan is het alweer voorbij.

De film van Alex begint. Na deze vertoning is er een Q&A en krijgen we bloemen. Ik ben echt aan het genieten, wat een tof gevoel! Zaterdag is er weer een vertoning, daar verheug ik me direct al op.

enjoyingmylifeasdirector
Genieten van de reacties en Q&A met naast mij mede FilmLAB’er Raoul Groothuizen

En nu…?
De film is ook nog vertoond bij CinemAsia on Tour in Eindhoven, waar ik helaas niet bij kon zijn omdat toen ook het Go Short Film Festival was. Op 11 mei wordt de film vertoond bij IndoFILMcafe in VillaLUX Nijmegen en hij wordt ook vertoond tijdens de Tong Tong Fair in Den Haag, superleuk!

Ik zou er nog wel meer mee willen doen, daar moet ik me nog in verdiepen. Eerst maar eens een website maken!

Ik houd jullie sowieso op de hoogte via Indisch 3.0. Bedankt voor alle leuke reacties!

En dan nu: licht, camera, actie!

De vorige keer schreef ik dat mijn script na een spannende pitch is uitgekozen om tot een korte film gemaakt te worden. Samen met coach Sandra Beerends ben ik aan de slag gegaan. We zijn gaan filmen.

Panic attack 
Meteen is het duidelijk: in korte tijd moet er heel erg veel gedaan worden (lees: PANIC ATTACK!). Allereerst moet ik het script – nog een keer! – herschrijven, nadat Sandra feedback heeft gegeven. We drinken samen koffie en praten over het script, maar ook over andere Indië gerelateerde dingen.

Sandra heeft ook een Indische achtergrond en haar moeder komt net als mijn oma uit Semarang, heel erg toevallig! Na het script een paar keer doorgenomen te hebben, komen we op het maken van pasteitjes. Ik ben meteen blij met deze keuze, omdat het iets is wat ik van oma heb geleerd, het er mooi uit ziet op beeld en we ondertussen een goed gesprek kunnen voeren zonder dat het een echt interview wordt.

Belangrijk is dat ik steeds goed de structuur in mijn hoofd houd. Naast het herschrijven van het script, ben ik ondertussen op zoek naar een kleine, maar goede crew. Tijdens de draaidagen zullen Erik (camera), Kirsten (productie) en mijn zus Jade (ook productie en tegelijkertijd geluidsvrouw) me helpen. Sanne doet art design en Ronny maakt een hele coole krontjong track in een nieuw en modern jasje.

still5
Ik ben blij met de keuze om in de film pasteitjes te maken.

Opa is watching you
En dan is het zover: de eerste draaidag. Ik ben uiteraard weer zenuwachtig en ik hoop geen tomaat te worden, want het wordt voor eeuwig vastgelegd. Ik probeer te doen alsof ik niet zenuwachtig ben, zodat oma zich zo natuurlijk mogelijk gedraagt. Samen met Jade ben ik er al ’s ochtends, omdat opa jarig is en we gaan helpen met taartjes uitdelen. Ik geloof dat oma zich drukker maakt om het uitdelen van die taartjes dan om de film zelf, dat is mooi.

Opa heeft er alleen niet zoveel zin in, hij vindt het te druk en wil zijn verjaardag liever in z’n eigen huiskamer vieren. Oh-oh denk ik, als hij het nu al te druk vindt, hoe gaat dat dan straks als we gaan filmen? Gelukkig kan hij toch genieten van de aandacht voor zijn verjaardag en gaan we daarna terug naar de kamer van opa en oma. Daar gaat opa lekker babi pangang spek eten, zijn lievelingsgerecht van de Chinees, gekregen van mijn moeder. Als hij klaar is, houdt hij ons nauwlettend in de gaten.

opakijkttoeklein
Opa houdt de boel nauwlettend in de gaten.

De set
Om 12.00 komen Erik en Kirsten aan op de set (lees: de huiskamer van opa en oma). De spullen worden, bij gebrek aan ruimte, uitgestald op het bed van opa en oma. Ondanks dat ziet het er al heel professioneel uit! Oma blijft lekker rustig in haar stoel zitten en puzzelt wat. Erik gaat in de weer met zijn camera en ondertussen kijken Jade en Kirsten hoe het geluid werkt en krijgen oma en ik een geluidszendertje.

spullenuitgestald
De spullen worden uitgestald op het bed van opa en oma.

Bombarie
En dan is het zover en gaan we echt filmen. Het gaat best wel goed, maar ik merk wel dat het in het begin een beetje stroef gaat. Het is moeilijk om een gesprek natuurlijk te laten verlopen met zoveel bombarie om je heen. Ik merk ook aan oma dat ze zich bewust is van de camera. We houden daarom een korte pauze waarin we besluiten dat we niet alles de eerste draaidag kunnen filmen, omdat dat te vermoeiend zal zijn. Door dit besluit zijn oma en ik wat meer ontspannen.

Oma en kleindochter Amber.
Het is nog best wel lastig een gesprek voeren met al die bombarie om je heen.

Zingen
De tweede draaidag gaat soepeler en de gesprekken gaan ook veel beter. Op een gegeven moment hebben we niet eens meer door dat we worden gefilmd. We zingen samen een lied dat oma heeft geschreven op de wijs van South of the Border van Gene Autry. Ik begeleid ons op mijn keytar, want keytars rulen de wereld. Ik zie nu al voor me hoe dat een leuke scene wordt in de film.
“Vanonder de tropenzon, ver over zee
zitten we hier nu, met ons wel en ons wee”

still2
Na keytarspel konden we weer lachen.

Moe, maar voldaan
We sluiten de tweede draaidag met een moe, maar voldaan gevoel af. Er ligt nog een hele klus in het verschiet: monteren. De film wordt uiteindelijk pas echt een film in de montage. Ik moet direct al het materiaal gaan bekijken en gaan bepalen wat er wel en niet in de uiteindelijke film komt. Meer hierover in mijn volgende blog!

Vandaag is de première al, ik heb hier heel erg veel zin in!! Ik zal bloggen over hoe de film is ontvangen.

Hoe maak je een filmscript?

CinmAsia FilmLAB blog: script & pitch

De vorige keer schreef ik dat mijn script was geselecteerd voor de scriptworkshop van CinemAsia’s FilmLAB. In totaal zijn er zes scripts geselecteerd, waarvan er drie daadwerkelijk gemaakt mogen worden na de workshop en een pitch die elke kandidaat moet geven. 

De plenaire workshop
De dag van de eerste bijeenkomst, de plenaire workshop: ik ben best wel zenuwachtig, maar tegelijkertijd heb ik er ook zin in! Ik ben benieuwd wat voor scripts de vijf andere kandidaten hebben. Veel te vroeg ben ik bij Binger Filminstituut, waar ik Judith Mulder en Daan Vree, producers van CinemAsia FilmLAB, ontmoet. Langzaamaan druppelen mijn mede FilmLAB-ers binnen: Alex, Asela, Jenny, Myrthe en Raoul.

Ernie Tee
Ernie Tee verzorgt de scriptworkshop. Hij is scenario-coach en script editor van onder andere de succesvolle speelfilms De Tweeling, Wilde Mossels en De Heineken Ontvoering. Daarnaast doceert Ernie Tee aan de Nederlandse Film en TV Academie en de Sint Lukas School of Arts in Brussel en ontving hij in 1992 de Pierre Bayle-prijs voor de filmkritiek. Heel erg bijzonder om met hem te mogen werken!

filmlabkandidaten
de Filmlabkandidaten, vlnr: Asela, Amber, Jenny, Alex, Myrthe, Raoul en CinemAsia’s Judith, Daan en Ernie Tee.

De essentie van een goed script

Allereerst legt Ernie uit wat de essentie is van het schrijven van een goed script.  In principe verschilt de opbouw van een non-fictie script niet heel erg van een fictie script: alle scripts moeten een goed begin, midden en einde hebben.

  1. Situatie + probleem – In het begin wordt het ‘probleem’ laten zien
  2. Acties – In het midden wordt er geprobeerd een oplossing te vinden voor het probleem
  3. Final solution/action: Aan het einde is het probleem wel of niet opgelost, met een duidelijke conclusie.

We krijgen heel erg veel informatie, ik schrijf braaf mee en probeer alles in me op te nemen. Wat me opvalt: ik ben de enige met een documentaire script en ik ben weer eens de enige lelieblanke 😉

aantekeningen

Feedback
Na een algemene uitleg, gaat Ernie in op de zes scripts. Ik vind dit heel erg leuk! Zo krijg je namelijk de plannen van de andere kandidaten te horen. We mogen feedback geven op de filmplannen en er ontstaat veel interactie. Er zijn veel verschillende ideeën: Myrthe heeft een heel leuk komedie script, terwijl Raoul het serieuzer aanpakt met een plan over de Molukse treinkaping. En dan is het zover: er mag feedback worden gegeven op mijn script.

Spontaan word ik een tomaat, dat gebeurt meestal als ik iets spannend vind. Het valt eigenlijk best mee: ik moet vooral kijken of ik zelf eten wil brengen naar oma, of dat ik het haar laat maken. Mijn eerste idee was dat oma het eten van het tehuis zou eten en dat ze dan terugdacht aan de tijd in Indië, maar dat het eten van het tehuis niet lekker is en ze het weggooit en dan lekker zelf gaat goreng.

Dit was een wat negatieve insteek, hoor ik, het is beter als ik haar direct lekker eten breng want dan is het logisch dat ze terugdenkt aan de goede ouwe tijd. Voor de volgende, individuele, bijeenkomst moeten we het script herschrijven.
Bij de tweede bijeenkomst krijg ik individuele feedback op mijn script en mag ik allerlei vragen stellen aan Ernie. Het begint al echt een film te worden!

D-Day
Vandaag is het zover: we moeten in twee minuten onze film pitchen. Aanwezig zijn de kandidaten, de CinemAsia crew en drie coaches: Rishi Chamman, Sandra Beerends en Jimmy Tai. Ik ben heel erg zenuwachtig, maar ik heb het goed geoefend. Bovendien heb ik een t-shirt laten bedrukken met de schattige foto van opa en oma, waardoor ik de pitch niet helemaal in mijn eentje hoef te doen.

Lucky t-shirt selfie
Lucky t-shirt selfie

Pitchen!
Ik sta voor de groep, mijn hart klopt… de tijd gaat in en ik praat. Ik probeer de jury te laten inzien dat het nu de tijd is om dit script daadwerkelijk te gaan maken tot een film. Het lukt binnen de tijd. De andere kandidaten geven hele goede pitches, ik heb geen idee wie er uiteindelijk gekozen zullen worden. En dan is het afwachten.

De  uitslag
Een uur later is de jury er uit. Maar eerst moeten we allemaal naar voren komen en krijgen we een bewijs van deelname. Er wordt een foto gemaakt, maar ik denk alleen maar: laat het nu weten, ik hou het niet meer! Als eerst wordt het plan van Raoul gekozen, over de Molukse treinkaping. Vervolgens wordt mijn naam genoemd! YEAAAAH! Ik ben heel blij, maar probeer niet rond te gaan stuiteren want de helft van de kandidaten valt af en dat is niet leuk. Als laatste wordt het plan van Alex uitgekozen, over Chinese theetradities.

Sandra Beerends
Mijn coach is Sandra Beerends, scripteditor en gastdocent voor NTR en individuele filmprojecten. Sandra is betrokken bij Berlinale Talents en is mentor bij de korte film Scriptstation en voor Prime4kids. Ze schreef en coproduceerde de korte film Arigato (publieksprijs Film by the Sea 2012). Tevens is zij scripteditor van Kauwboy, die werd uitgeroepen werd tot Beste Europese jeugdfilm van 2012.

AmberenSandra
Samen met Sandra ga ik bezig met de planning: binnen vijf weken moet de film al af zijn!
Hierover meer in mijn volgende blog.

 

Indisch 3.0 CinemAsia actie 2014: deel je film met twee vrienden

… en met onze lezers!

Wil jij graag naar het CinemAsia filmfestival en vind je het leuk om daarover te bloggen? Dan heb je geluk. Bij de CinemAsia actie van Indisch 3.0 mag jij naar CinemAsia, je mag twee vrienden meenemen én je maakt een recensie die wij gegarandeerd plaatsen. We geven in totaal 3 x 3 vrijkaarten weg. Meedoen kan tot en met woensdag 2 april.

Wat moet je doen?
1. Ga naar de programmapagina van CinemAsia en scroll naar de films over Indonesië.
2. Kies de film die jij heel graag zou willen zien met je vrienden.*
3. Vul het deelnameformulier (hieronder) in.
4. Check of je Like voor onze Facebook-pagina aan staat.
5. Open op 3 april je mailbox om te zien of jij en je bangsa naar de film van je keuze gaan!

*uit het programma over Indonesië. Wil jij naar de korte film van Amber Neefkens, Indië op een bord? Dat mag ook.

De afsluitende film van het festival: Indonesia's killing fields van Step Vaessen. Dutch premiere - Step Vaessen (2013 Indonesië) Een overweldigende documentaire over de gruwelijke, bloed overgoten jaren 60 in Indonesië. De executies van vermeende communisten in Indonesië in 1965 waren een van de bloedigste slachtpartijen verborgen voor de buitenwereld. Een tot drie miljoen mensen zijn gestorven en begraven in massagraven die nooit zijn opgegraven. Nu pas laten de massamoordenaars zich uit. In de bekroonde documentaire ‘The Act of Killing’, vertellen de massamoordenaars de gruwelijke verhalen van hun ex- ecuties. Ze beschouwen zichzelf als helden omdat ‘het uit- roeien van de communisten’ het overheidsbeleid was. Step Vaessen ontdekt waarom deze mensen massamoordenaars werden. 6 April - Closing starts at 19:30 Closingfilms are Indonesia's Killing Fields, Trail of Murder and 300th Thursday.
De afsluitende film van het festival: Indonesia’s killing fields van Step Vaessen. Dutch premiere – Step Vaessen (2013 Indonesië)

Tip: Indonesia’s killing fields
Een overweldigende documentaire over de gruwelijke, bloed overgoten jaren 60 in Indonesië. De executies van vermeende communisten in Indonesië in 1965 waren een van de bloedigste slachtpartijen verborgen voor de buitenwereld. Een tot drie miljoen mensen zijn gestorven en begraven in massagraven die nooit zijn opgegraven. Nu pas laten de massamoordenaars zich uit. In de bekroonde documentaire ‘The Act of Killing’, vertellen de massamoordenaars de gruwelijke verhalen van hun ex- ecuties. Ze beschouwen zichzelf als helden omdat ‘het uit- roeien van de communisten’ het overheidsbeleid was. Step Vaessen ontdekt waarom deze mensen massamoordenaars werden.

6 April – Closing starts at 19:30

Ja, ik wil naar de film!

[contact-form subject='[Indisch 3.0. Magazine %26amp; meer.’][contact-field label=’Naam’ type=’name’ required=’1’/][contact-field label=’E-mailadres’ type=’email’ required=’1’/][contact-field label=’Website’ type=’url’/][contact-field label=’Wat heb jij met films uit Indonesië?’ type=’textarea’ required=’1’/][contact-field label=’Welke film zou jij met twee vrienden willen zien?’ type=’text’ required=’1’/][/contact-form]

Win jij drie kaarten voor de film van je keuze? Dan kan je je recensie, van ongeveer 500 woorden en natuurlijk een vette selfie,  tot uiterlijk maandag 7 april versturen. Als je daarvoor nog wat schrijftips wil, neem dan contact op met onze hoofdredacteur Kirsten.

CinemAsia 2014 is de zevende editie van het Aziatische filmfestival, dat van 1-6 april a.s. plaatsvindt in De Balie in Amsterdam. Kaarten bestel je online.

Kandidate CinemAsia FilmLAB blogt op Indisch 3.0

Amber Nefkens: het Indische verleden ontdek je in de keuken

Met haar korte film, Indië op een bord, is Amber Nefkens een van de drie gelukkige winnaars van een plek in CinemAsia FilmLAB. Vanaf deze week gaat Amber bloggen op Indisch 3.0, over haar deelname aan dit spannende traject.

Het CinemAsia FilmLAB is in volle gang. Het CinemAsia Film Festival biedt met haar FilmLAB opkomende talenten de kans om onder professionele begeleiding een korte Aziatische diaspora film te maken. Dit jaar is het thema ‘FOOD’ binnen Aziatische gemeenschappen. Naast het filmproject van Amber Nefkens, zijn die van Raoul Groothuizen en Alex Lai geselecteerd.

Amber Nefkens tijdens de Gouden Rijstkom 2013
Amber Nefkens in actie tijdens de Gouden Rijstkom wedstrijd 2013 van Indisch 3.0. Foto: André Ottenvanger/ Indisch 3.0.

Amber Nefkens is masterstudente Film en Televisiewetenschap aan de Universiteit van Utrecht en van Indische afkomst. Amber heeft de korte film (8’) Indië op een bord gemaakt. Een kleindochter maakt samen met haar Indische oma Indische pasteitjes. Door het maken van Indische pasteitjes en door met oma te praten, komt ze meer te weten over het land van haar herkomst – het land dat niet meer bestaat.

Nefkens krijgt begeleiding van Sandra Beerends, scripteditor en gastdocent voor NTR en individuele filmprojecten. Sandra is betrokken bij Berlinale Talents en is mentor bij de korte film Scriptstation en voor Prime4kids. Ze schreef en coproduceerde de korte film Arigato (publieksprijs Film by the Sea 2012). Tevens is zij scripteditor van Kauwboy, die werd uitgeroepen werd tot Beste Europese jeugdfilm van 2012.

De drie deelnemers (vlnr): Raoul Groothuizen, Amber Nefkens en Alex Lai. Foto: www.cinemasia.nl
De drie deelnemers (vlnr): Raoul Groothuizen, Amber Nefkens en Alex Lai. Foto: www.cinemasia.nl

In 2006 begon CinemAsia met FilmLAB om beginnende filmmakers te stimuleren hun Aziatische Diaspora verhalen te vertellen. De makers krijgen vijf weken de tijd, een mentor en 500 euro om hun film te maken. Sinds die tijd zijn er door CinemAsia 12 korte films geproduceerd die allen in première gingen tijdens het festival. Dit jaar is het productieproces voorafgegaan door een korte scenario workshop o.l.v. scriptcoach Ernie Tee.

De zevende editie van het CinemAsia Filmfestival 2014 is van 1 t/m 6 april in De Balie in Amsterdam. Op 3 april en 5 april zijn de screenings van de FilmLAB films.

'Opgevangen in andijvielucht' legt verborgen Indische miljoenen bloot

Dáár is dat geld dus.

Voor het eerst is de periode van bijna 25 jaar ‘repatriëring’ uit Indonesië in één boek beschreven, en voor het eerst zijn er sporen gevonden van de verloren gewaande Indische spaartegoeden, pensioenen en internationale compensatiegelden. Met Opgevangen in andijvielucht opent Griselda Molemans definitief de postkoloniale doos van Pandora.

Vorige week presenteerde Griselda Molemans het resultaat van vijf jaar research: het boek Opgevangen in andijvielucht. Dit boek, dat mede mogelijk gemaakt is door een crowdfundingactie, maakt voor het eerst inzichtelijk dat er nog miljoenen aan Indische spaartegoeden, verzekeringsgelden en zelfs internationale compensatiegelden achter slot en grendel liggen.

De introductiefilm waarmee Griselda Molemans haar boek presenteerde. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0.
De introductiefilm waarmee Griselda Molemans haar boek presenteerde. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0.

Indische tegoeden
Verschillende media besteedden afgelopen week aandacht aan het opmerkelijke boek van de in Amerika gevestigde journaliste. Zo was er aandacht voor in de VolkskrantNRC en dit weekend ook in de Leeuwarder Courant (Bericht.) Overlappende nieuwswaarde is dat er nog voor miljoenen aan Indische tegoeden op bankrekeningen staat. Dit – schokkende –  bericht is slechts de epiloog van het lijvige boek. In een enkel nieuwsbericht is aandacht voor de andere negen hoofdstukken, waarin beschreven staat hoe de opvang van Indische repatrianten en andere ontheemden in Nederland georganiseerd en uitgevoerd werd.

Waardevol naslagwerk
Voor – Indische – Nederlanders, jong en oud, die weinig gehoord hebben over de 
repatriëring naar Nederland, en over de verschillende groepen en de opvang hier, is Opgevangen in andijvielucht een uitstekend, compleet en waardevol naslagwerk.Voor goed ingelezen insiders zal 90% van het boek bekend voorkomen. De verhalen over de (gedwongen) overkomst van de Molukse KNIL-soldaten, de komst van evacues, de emigratie naar Brazilie en Canada, maar ook de laatst exodus in de jaren ’60. Als je dit boek leest en de film Contractpensions bekijkt, heb je een volledig beeld van de ‘repatriëring’.

Als je je verdiept hebt in de postkoloniale geschiedenis, heb je je afgevraagd wat er gebeurd is met de Indonesische herstelbetalingen.

Herstelbetalingen van Indonesië
Als je je verdiept hebt in de Indische postkoloniale geschiedenis, dan ken je de verhalen uit Opgevangen in andijvielucht. En als je je verdiept hebt in deze periode, heb je je óók afgevraagd wat er gebeurd is met de verplichte herstelbetalingen van Indonesië aan Nederland. Onderdeel van deze herstelbetalingen – zoals afgesproken in de RTC-overeenkomst – waren de achterstallige pensioenen. Om deze reden oordeelde de Hoge Raad in de jaren ’50 dat de Nederlandse overheid de achterstallige salarissen en pensioenen niet hoefde te betalen. En om deze reden is de kans vrij klein dat pleiters voor de Indische Kwestie ooit hun gelijk zullen krijgen.

Griselda Molemans geeft nog een persoonlijke toelichting. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0
Griselda Molemans geeft nog een persoonlijke toelichting. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0

Waar is het geld?
Alleen: niemand wist waar dat geld gebleven was. Volgens Silfraire Delhaye verschool de Nederlandse regering zich achter deze afspraak. Een passage uit mijn interview met hem, van vorig jaar:

Heeft een deel van de Indische kwestie niet te maken met de afspraken die gemaakt zijn bij de overdracht van het bestuur aan Indonesië? Indonesië zou de achterstallige salarissen betalen en de materiële oorlogsschade vergoeden, maar heeft dit nooit gedaan?

“De Nederlandse regering verschuilt zich daarachter.”

Insider Joty ter Kulve verzekerde mij er vorig jaar van dat Indonesië deze betalingen wel had gedaan. Waar dat geld dan gebleven was, en waarom dit nooit bij de claimers van de Indische Kwestie terecht gekomen is, kon ze me niet vertellen.

Griselda Molemans is de eerste die boven tafel heeft gekregen dat de 600 miljoen gulden aan Indonesische herstelbetalingen keurig netjes betaald zijn, in 30 jaarlijkse termijnen.

Schokkende epiloog
Voor iemand die deze kwestie al een paar jaar volgt, is de epiloog van het boek schokkend. Ten eerste stelt Molemans daar het optreden van het Indisch Platform ter discussie. Dat krijgt meerdere keren een flinke veeg uit de pan. Maar Griselda Molemans is de eerste die boven tafel heeft gekregen dat de 600 miljoen gulden aan Indonesische herstelbetalingen keurig netjes betaald zijn, in 30 jaarlijkse termijnen.

Het betreft de zogeheten Indonesische herstelbetalingen, die bij het Tractaat van Wassenaar van 7 september 1966 vastgesteld zijn. Deze betalingen zijn een compensatie voor de geleden verliezen van Nederlandse particulieren en bedrijven in Indonesië en Nieuw- Guinea door de nationalisatie van de Nederlandse bezittingen in de periode 3 december 1957 tot 15 augustus 1962. Door betaling van een bedrag van 600 miljoen gulden plus rente aan de Nederlandse overheid zijn ‘alle bestaande financiële vraagstukken volledig en definitief geregeld. (..) De inzet van de onderhandelingen betrof ‘alle financiële vorderingen […] onder andere pensioenrechten, voor zover deze vorderingen vóór 15 augustus 1962 zijn ontstaan’.  – Opgevangen in andijvielucht, p. 396/397.

En dit is niet de enige pot met geld die Griselda Molemans gevonden heeft.

In het Stikker-Yoshida Akkoord is eveneens compensatie voor de grote groep voormalige burgergeïnterneerden geregeld. Per persoon is dit een bedrag van f 415. Er is echter geen transparantie over de feitelijke uitbetaling van deze compensatie, aangezien er geen vastlegging van het aantal uitkeringen aan burgergeïnterneerden is geweest volgens de SAIP. Het totaalbedrag van 38 miljoen gulden is sowieso ontoereikend voor alle rechthebbenden. (..) Cijfermatig is de rekensom dan (14.630.000 + 21.912.000 =) f 36.542.000 , waardoor er een restbedrag van f 1.458.000 (661.611,55 euro zonder indexatie) op de balans van de Nederlandse overheid staat. Beijk noemt de getallen echter ‘niet absoluut’ en voegt er vervolgens de volgende informatie aan toe: een bedrag van 1.100.000 gulden is nog altijd niet uitgekeerd. Het gaat om een geïndexeerd bedrag van 3.070.955,55 euro. – Opgevangen in andijvielucht, p. 382/383.

In totaal presenteert Molemans maar liefst negen financiële claims die de Indische groep kan neerleggen bij de Nederlandse overheid, waaronder de in de kranten genoemde uitkeringen van verzekeringspolissen en opgeslagen goudvoorraden van de Javasche bank. Het gaat hier om miljoenen. Interessant in deze context is overigens een artikel uit 1998 in het NRC, van Louis Zweers, aan wie we vorige week aandacht besteedden. Hierin staat bevestigd dat het goud verscheept is voor de komst van de Japanners:

“Ze (de Japanners, KV) hadden de moderne westerse kunst in de ban gedaan en waren vooral gefixeerd op het verdwenen goud van de Javasche Bank. Ze zochten het goud bij de bungalows van de directie van de Javasche Bank in Buitenzorg. Ze lieten de tuinen tot zes meter diep uitgraven. Ook werd de president-directeur van de Javasche Bank, mr. G.G. van Buttingha Wichers, door de Kempeitai aan zware verhoren onderworpen. Hij stierf drie maanden na de Japanse capitulatie aan de gevolgen van zijn gevangenschap. Overigens had de Javasche Bank de goudvoorraad – waaronder ook het goud van particulieren – vlak voor het begin van de Japanse invasie uit veiligheidsoverwegingen naar Zuid-Afrika en Australie verscheept.” 

Kritiek
Op het boek is wat af te dingen. Zo had ik het prettig gevonden als Molemans in het boek met voet- of eindnoten had gewerkt, zodat je als lezer de gelegenheid hebt te bekijken op welke bronnen ze haar uitspraken baseert. Ook ontstaat een beeld van een gekleurde onderzoeker, omdat ze bij alle claims totaalbedragen noemt, behalve bij de uitkeringen (WUV, WUBO etc) die de Nederlandse overheid heeft betaald. Daarover zegt Molemans overigens dat ze geen totalen kan noemen, omdat de regering vanwege privacy-overwegingen geen inzage wil geven in de uitvoering van deze regelingen. Tot slot mis ik een overzicht, waarin ik kan zien welke bedragen uit welke ‘potjes’ zijn gekomen. Want de bedragen zijn zo talrijk en omvangrijk, dat ze je gaan duizelen.

Vastberadenheid
Maar ik weet wel dat ik onder de indruk ben van het boek en van de diepgang en vastberadenheid waarmee Griselda Molemans haar onderzoek heeft uitgevoerd. Zo heeft ze het conflict met het Nationaal Archief voor haar kiezen gehad (lees dat hier en hier) en – naar eigen zeggen – heel veel mensen boos gemaakt. Ze is zelf naar de archieven in Washington gegaan, ze heeft in de kelders van Buitenlandse Zaken gestaan en dossiers doorgespit over repatrianten en andere migranten uit Indonesie naar Nederland.

Molemans heeft met Opgevangen in andijvielucht echt iets toegevoegd aan de canon van de Indische geschiedenis: ze is de Indische miljoenen op het spoor gekomen. Djempol, Griselda. En wat betreft de claims: wordt vervolgd?

Opgevangen in andijvielucht. De opvang van ontheemden uit Indonesië in kampen en contractpensions en de financiële claims op basis van uitgebleven rechtsherstel – Griselda Molemans. Uitgeverij Quasar Books (2014). ISBN 978-0-615-95101-0. 431 pagina’s, 19,95 euro.

Opgevangen in andijvielucht is binnenkort verkrijgbaar.
Opgevangen in andijvielucht is binnenkort verkrijgbaar.

Pendek. Kleine verhalen over grootse momenten.

Indische juweeltjes in de hedendaagse literatuur

Deze week besteedt Indisch 3.0 week tijd  aan Indische boeken die we extra de moeite waard vinden. Het zijn niet boeken die recent uitgekomen zijn, het zijn – kleine – juweeltjes die meer aandacht verdienen. De auteurs van deze vier boeken geven met hun eigen geluid een eigentijdse, nieuwe kijk op de Indische gemeenschap en haar plek in de Nederlandse samenleving. Vandaag vragen we je aandacht voor Pendek, van Herman Keppy.

Herman Keppy is een doorgewinterde journalist en schrijver die door de jaren heen steeds meer van zichzelf heeft laten zien. Een van zijn oudste non-fictie werken is De laatste inlandse schepelingen (Focus, 1994), over de Molukse KNIL-soldaten die naar Nederland verscheept waren. Keppy schreef ook Flat River Flamingo (Conserve 2006), een roman. Insiders konden onlangs ook een prachtig dubbelinterview in Moesson gelezen met hem en Alfred Birney.

Keppy schrijft zichzelf weg, met een treffend gevoel voor verhaal, oog voor detail en kennis van zaken.

Van huis uit is de Molukse Keppy journalist. Dat is te merken in Pendek. Korte verhalen over Indische levens. In Pendek (Indonesisch voor kort, klein) biedt Keppy een selectie van eerder gepubliceerde korte verhalen over ‘kleine’ momenten uit het leven van Indo’s en Molukkers. Daarin schrijft Keppy zichzelf weg, met een treffend gevoel voor verhaal, oog voor detail en kennis van zaken.

Herman Keppy. Foto: tongtongfair.nl
Herman Keppy. Foto: tongtongfair.nl

Keppy geeft alle ruimte aan de persoonlijke herinneringen, gedocumenteerd en niet-gedocumenteerd, van zijn eigen familieleden en andere Indische en Molukse Nederlanders. Ik had soms, bij dit non-fictie werk, willen weten waarom hij bepaalde mensen aan het woord laat. Maar dat is bijzaak.

Het is duidelijk dat deze journalist zijn huiswerk heeft gedaan. Keppy heeft beweringen gecheckt. Soms lees je een redactionele opmerking, bijvoorbeeld bij een scheepslijst. Alleen daardoor al verdient Pendek veel waardering. Pendek is niet uit op sensatie, niet uit op het overdragen van emotie. Verhalenin Pendeke geven, door de journalistieke ondertoon, kleur aan historische gebeurtenissen uit de Indische geschiedenis .

In Pendek krijgen persoonlijke herinneringen de ruimte, met een journalistieke ondertoon.

Een bijzonder opvallend verhaal is dat over Anda Kerkhoven, een Indische verzetsheldin in Groningen. Een neef van deze Indische dame vertelt: “Mijn vader heeft niet veel over zijn zus Anda vertelt, behalve dat zij in het verzet zat in groningen en vlak voor de bevrijding door Nederlanders gefusilleerd is in opdracht van de Duitsers.” “Omdat zij erg donker was, viel zij op in Groningen en zij was kennelijk een geliefd model voor jonge kunstenaars als Johan Dijkstra en Bas Galis.” Voor de lezer die zich inmiddels afvraagt: ‘Waar heb ik die naam eerder gehoord?’ Vorig jaar maakte het Groninger museum bekend dat het drie portretten van deze verzetsheldin exposeerde.

Anda Kerkhoven, geschilderd door Sebastiaan Galis. Bron.
Anda Kerkhoven, geschilderd door Sebastiaan Galis. Bron.

Het zijn deze verhalen en meer die Herman Keppy weer onder de aandacht brengt van zijn lezers. Voor Indische jongeren geeft Keppy concrete handvatten om een beeld te krijgen bij grootse momenten in de ogenschijnlijk ‘kleine’ levens van onze ouders en voorouders.

Keppy is zijn eigen uitgeverij begonnen om dit boek mogelijk te maken. Steun hem. Het boek Pendek verdient het.

Pendek. Korte verhalen over Indische levens – Herman Keppy. Uitgeverij West, 2013. 160 pagina’s.

Pendek.
Pendek.

Writers Unlimited 2014 voor Indo's

Affichebeeld 2014 - ontwerp Eindeloos, Den Haag - beeld Picturegoer IPC Syndication

Vandaag start in Den Haag het literaire festival Writers Unlimited. Ooit begonnen als Indisch literair festival, heeft dit evenement nog altijd oog voor Indische en Indonesische literatuur. Bovendien kan je ook Indisch 3.0 ontmoeten tijdens het festival. Hoe dat werkt en welke tips wij voor je hebben? Dat lees je hier.

Tips voor Indo-festivalgangers

Linda Christanty, Int. Literatuurfestival Marokko 2009 - foto Ton van de Langkruis
Linda Christanty, Int. Literatuurfestival Marokko 2009 – foto Ton van de Langkruis

1. Schrijfster Linda Christanty uit Indonesië schrijft over “religieuze, politieke en genderthema’s.” Op vrijdag en zaterdag kan je haar horen spreken.

vr 17 jan 2014- 20.00: FRIDAY NIGHT UNLIMITED
– programmaonderdeel: De tekst van mijn leven: Linda Christanty – 20.20 tot 20.40 uur
– programmaonderdeel: Women – talk about Sex – 20.55 tot 21.45 uur

za 18 jan 2014- 14.00: Wereldverhalen: Storytelling in Theater Dakota

za 18 jan 2014- 20.00: SATURDAY NIGHT UNLIMITED
– programmaonderdeel: De grote vervreemding: Oost-West 1945-1950 – 20.00 tot 20.50 uur

2. Schrijver Ian Buruma publiceerde in 2013 zijn nieuwste boek, Year Zero: the history of 1945. Tijdens Writers Unlimited is hij elke dag in de programmering opgenomen.

do 16 jan 2014- 20.00: Opening Night: Free the Word!

vr 17 jan 2014- 20.00: FRIDAY NIGHT UNLIMITED
– programmaonderdeel: Schrijver en film: Ian Buruma – 20.00 tot 21.00 uur

za 18 jan 2014- 20.00: SATURDAY NIGHT UNLIMITED
– programmaonderdeel: De grote vervreemding: Oost-West 1945-1950 – 20.00 tot 20.50 uur
– programmaonderdeel: Don’t mention the War: China en Japan – 21.05 tot 21.55 uur
– programmaonderdeel: Met de schrijver aan tafel: Ian Buruma en Geling Yan – 22.05 tot 22.30 uur

zo 19 jan 2014- 10.00: VPRO’s OVT Live

3. Journalist en schrijver Ad van Liempt publiceerde in 2012 het boek Nederland valt aan en zat achter de opmerkelijke journaalaflevering met dezelfde titel. Hij is tijdens het literaire festival op twee dagen te zien.

za 18 jan 2014- 20.00: SATURDAY NIGHT UNLIMITED

– programmaonderdeel: De grote vervreemding: Oost-West 1945-1950 – 20.00 tot 20.50 uur

zo 19 jan 2014- 10.00: VPRO’s OVT Live

Indisch 3.0 tijdens Writers Unlimited

Open redactievergadering (17-1, restaurant Spize, 17.00 – 21.00 u)

Op vrijdag 17 januari a.s. houdt Indisch 3.0 een open redactievergadering tijdens het festival, in Thais restaurant Spize naast het Theater aan t Spui. Tussen 17 en 21 uur hebben Tabitha Lemon en Kirsten Vos daar een tafeltje voor mensen die ideeën willen spuien, vragen willen stellen of willen freelancen. Om iets voor 21 uur kan je dan snel terug naar Theater aan t Spui, voor schrijfster Linda Christanty uit Indonesië. Wil jij jezelf introduceren als freelancer? Neem dan een voorbeeld mee van wat je gemaakt hebt. Kunnen we meteen spijkers met koppen uit de sloot halen. Of iets die trant.

Kom naar de open redactievergadering op 17-1 en wandel zo door naar Writers Unlimited.
Kom naar de open redactievergadering op 17-1, parallel aan Writers Unlimited.

 

Reportage over ‘De grote vervreemding’ (18-1, zaal 1, 20.00 uur)

Op zaterdag 18 januari 2014 zijn Kirsten Vos en Tabitha Lemon aanwezig om een reportage te maken van het gesprek over ‘De grote vervreemding tussen Oost en West’. Wij lezen hierover: “Een duik in een cruciale periode in onze geschiedenis: 1945-1950. De Tweede Wereldoorlog was voorbij, maar in het voormalige Nederlands-Indië werd de strijd die gepaard ging met de dekolonisatie nog in alle hevigheid gevoerd.  Ian Buruma verdiepte zich in de Oost-West verhoudingen in het jaar 1945 in zijn nieuwste boek The year zero. Van Ad van Liempt verschijnt in januari  Na de bevrijding- De loodzware jaren 1945-1950, een boek en een zevendelige tv-serie waarin de veranderende verhouding tussen Nederland en voormalig Nederlands-Indië centraal staat. De Indonesische schrijfster Linda Christanty opent het programma met haar visie op die periode,  waarin  de machtsverhoudingen voorgoed veranderden en Indonesië zich losmaakte van Nederland. Nederlandstalig.” De repo vind je in de week na Writers Unlimited op www.indisch3.nl.