Recensie: Een zoon van Porto

Een documentaire over thuiskomst

In de documentaire Een zoon van Porto (vorig jaar vertoond op het Nederlands Film Festival) volgen we Benja die door zijn vader, auteur Frans Lopulalan, begeleid wordt naar het voorouderlijke plaatsje Porto op het Molukse eiland Saparua. De 19-jarige Benja voelt zich misplaats in Nederland. Hij wil terugkeren naar Saparua om te kunnen proeven van het Molukse leven en misschien wel de plek vinden waar hij thuis hoort…

Antagonistische houding
Frans Lopulalan (onder andere bekend van Dakloze Herinneringen) vertelt in de documentaire over zijn gevoel van ontheemding en dat van zijn ouders. ‘Zeg nooit dat je uit Woerden komt, maar uit Saparua,’ vertelde zijn moeder hem ooit. Frans uit ook zijn zorgen over hoe Benja denkt over Nederlanders. Benja zou een bijna antagonistische houding tegen Nederlandser hebben en elke keer verbaasd zijn als hij een aardige Belanda ontmoette. Ook voelt Benja er niks voor om een opleiding te volgen, dit zou slechts de Nederlandse economie bevorderen. Benja voelt zich niet begrepen door Nederlanders, zelfs niet door zijn Nederlandse moeder. Het is jammer dat de relatie tussen Benja en zijn moeder, betreffende de etnische verschillen, niet verder wordt uitgediept. Wellicht had Benja’s moeder meer kunnen vertellen over het gevoel zich ‘niet Nederlands’ te voelen van Benja.

Verschillen
Vindt Benja uiteindelijk zijn ‘thuis’ in de Molukken? Hij lijkt er zeker op zijn plaats. Hij werkt mee met de vissers, de boeren en wordt bijna uitgehuwelijkt. Hij vertelt veel over hoe geweldig en bijzonder hij het vindt om in Porto te zijn, maar verder wordt er voornamelijk gesproken over de verschillen tussen hem en Nederlanders. Er wordt niet gesproken over de mogelijke verschillen tussen Benja en de bevolking van Porto. Wat jammer is, aangezien zijn broer in het begin van de documentaire aan Benja vertelt dat hij niet alleen hier in Nederland anders is, maar ook daar anders zal zijn.

Waar is thuis?
Het ‘je niet op je plaats voelen in Nederland’ is iets dat velen van gemengde afkomst zullen herkennen. Een groot deel van de personen die dit lezen zullen vast wel eens een geschiedenisles hebben moeten geven, om aan anderen de vraag ‘waar kom je vandaan?’ te kunnen beantwoorden. Een gevoel van thuiskomst als je het voorouderlijk land bezoekt is ook zoiets dat door velen als herkenbaar zal worden ervaren. Echter, vroeg of laat komt iedereen erachter dat ook daarin een groot verschil bestaat tussen ‘ik’ en ‘de ander’. De vraag ‘waar is thuis?’ wordt niet duidelijk beantwoord. Althans, niet door Benja, wel door Frans. Frans voelt zich thuis in Nederland, maar ook op Saparua.

Thuiskomst
Een zoon van Porto is een documentaire over thuiskomst. Echter, door de hele film komt ook steeds het thema ‘verschillen’ naar voren. Ik heb het niet alleen over de verschillen tussen Molukkers en Nederlanders, maar ook tussen jong en oud, vroeger en nu. Het is spijtig dat dit thema niet verder uitgewerkt is. Al met al is Een zoon van Porto een mooie film over vader en zoon die samen het voorouderlijke land opzoeken.

Een zoon van Porto (Son of Porto) Oogland Film Producties, 2011

Rantang-repo: Indonesian pop night

Rantang – een avond gevuld met Indonesische popmuziek – vond zaterdag 25 augustus plaats in Den Haag. Muziekstijlen van dangdut to harde rock passeerden de revue. Indisch 3.0 was erbij. Hoewel de muziek geweldig was, was de opkomst minder – tot teleurstelling van de gasten en de organisatie. Het is dan ook onzeker of er ooit weer een Rantang komt.

Mijn fotograaf haalde me veel te vroeg op. Gelukkig maar, het Wellant College in Den Haag was moeilijk te vinden. Eenmaal aangekomen werden wij verwelkomd door de oorverdovende soundcheck van de Biroe Band. Ondanks dat wij arriveerden rond het aangegeven aanvangstijdstip van vier uur ’s middags leek alles nog niet op orde. Behalve dat men nog bezig was met de soundcheck, was onder andere de belichting nog niet geregeld en de catering nog niet aangekomen. Veel gasten waren er nog niet, langzaam druppelde er wat binnen.


BALI AYU BUDAYA danst © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Indorock, keroncong en gamelan
Wij zagen kans om te spreken met een van de organisatoren, Mikey, die er prompt de grote naam van de avond bij haalde: Hengky Supit, ‘dé Indonesische rocklegende uit de jaren ‘90’. Tegenwoordig woont hij in Nederland met zijn Hollandse vrouw en hun kinderen. Wij vroegen Mikey waarom hij deze Indonesische popavond wilde organiseren. ‘Ik wil gewoon Indonesische popmuziek in Nederland aan de man brengen. Iedereen in Nederland denkt bij Indonesische muziek alleen aan indorock, keroncong, gamelan etcetera. Het is net alsof ze denken dat de tijd in Indonesië sinds de jaren ’50 stil staat, maar dat is niet zo. ‘

Ik vind de Indonesische popmuziek veel creatiever dan Nederlandse popmuziek.

‘Net als in Nederland zijn er trends en ontwikkelingen geweest waar veel goede dingen uit zijn gekomen. Ik vind de Indonesische popmuziek ook veel leuker dan de Nederlandse popmuziek. Het is interessanter en creatiever. In Nederland begint het allemaal een beetje op elkaar te lijken en iedereen lijkt bang te zijn om in hun eigen taal te zingen.’ Mikey – die sinds kort weer in Nederland verblijft – heeft zelf ook een bescheiden hitje gehad in Indonesië onder de naam Michiel Eduard.

Michiel Eduard, medeorganisator, met rocklegende Hengky Supit
© Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Kostbaar
Een avond organiseren met Indonesische artiesten lijkt een kostbaar iets. Vooral het overhalen van muzikanten om naar Nederland toe te komen voor een enkele optreden is lastig. Bij Rantang viel dit echter mee, omdat de artiesten die deze avond optraden in Nederland wonen en de meesten hadden al een band met de organisator. Op de vraag waarom Hengky Supit had besloten deel te nemen aan Rantang antwoordde hij: ‘Ik ken Mikey goed en vond het wel leuk om dit voor hem te doen.’ Mikey: ‘Ik heb hem eigenlijk gedwongen!’

Is Balinese dans op zijn plek op een avond met moderne popmuziek?

Hoogtepunten en een valse noot
Na een tijdje wachten en vermaakt te zijn door DJ Ron Funkytown werd de avond eindelijk geopend door de Balinese dansduo Bali Ayu Budaya. Hoewel Balinese dans altijd leuk is om te zien, vroeg ik me wel af of traditionele dans wel geschikt was voor een avond waarbij moderne popmuziek ten gehore gebracht zou moeten worden. De Biroe Band speelde een rits aan covers van Indonesische bands, die ik grotendeels niet kende. Dit deed de band vol energie en enthousiasme – het was wat mij betreft het hoogtepunt van de avond.  Dangdutzangeres Theresia was erg vermakelijk en wist velen uit het publiek over te halen om met haar mee te dansen. Rich.Art was wat minder luid dan de rest met enkel zijn stem en akoestische gitaar.

 

DANGDUT ZANGERES THERESIA krijgt publiek en andere performers op de dansvloer © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Valse noten
Tegen het eind van de avond trad Michiel Eduard zelf op. Hij zong een paar van zijn eigen liedjes en een cover van de band Slank. Hierna was het de beurt aan de rocklegende Hengky Supit. Hoewel Supit een aantal valse noten raakte en af en toe schreeuwde in plaats van zong, vond ik het ontzettend jammer dat hij niet langer speelde. Hij was namelijk de grote naam van de avond. Hierna werd de avond afgesloten met een duet van Michiel Eduard met zangeres Iane van de Biroe Band.

Popheld uit de jaren 90, Hengky Supit © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Verwachtingen

De opkomst was helaas niet groot deze avond. Veel van de gasten waren bevriend met de organisatie of een artiest. Die gasten die dat niet waren, waren oprecht geïnteresseerd in wat de avond te bieden had. Een Indische jongen vertelde: ‘Ik had gehoord dat er iemand zou optreden die vanuit hier naar Indonesië is gegaan en daar een hit heeft gescoord. Ik ben ontzettend benieuwd.’ – doelend op Michiel Eduard.

Er zijn niet genoeg mensen voor een echt goede sfeer.

Hoewel iedereen het naar zijn zin leek te hebben, heerste er ook wel teleurstelling. Een wat oudere gast vertelde: ‘Ik had andere verwachtingen. Met name wat het aantal mensen betreft. Er zijn niet genoeg mensen en ook niet het goede soort mensen om een echt goede sfeer voor een avond als deze te krijgen.’ Een lid van de Biroe Band deelde deze mening blijkbaar, want die hoorde ik klagen over het ten gehore moeten brengen van harde rock aan een stel oudjes. De lage opkomst zal waarschijnlijk te wijten zijn aan de slechte promotie. De organisatie gaf zelf ook toe daar niet veel aandacht aan te hebben besteed.

BIROE BAND © Christie Haalboom / Indisch 3.0 2012

Ook aan de locatie viel wat op te merken. Hoewel iedereen met wie ik sprak het er mee eens was dat het Wellant College een mooi gebouw is, vond niet iedereen het een geschikte concertzaal. ‘Het is en blijft een school. Het is niet gebouwd met akoestiek in gedachten en dat kan je ook wel merken,’ vertelde een man die beweerde zelf bij een podium te werken. Verder waren er niet veel mensen te spreken over de bereikbaarheid van de school.

Ondanks de gebreken die Rantang vertoonde – die voor een deel af te schrijven zouden kunnen zijn als kinderziektes – hebben wij van Indisch 3.0 een leuke avond gehad. Organisator Mikey vond de avond goed verlopen, maar geslaagd vond hij het zeker niet. Het was verre van een succes. Het is dan ook onzeker of er ooit weer een Rantang komt.

The Raid in Nederland

The Raid poster

Flinterdun verhaal, spectaculaire pencak silat

Al een tijdje buzzt het op internet en andere Aziatisch-georiënteerde media: The Raid komt naar Nederland. Nathan Kars is voor Indisch 3.0 naar de persviewing gegaan. Hij schreef er een recensie over én ontdekte dat deze Indonesische pencak silat-film, hoewel de officiële releasedatum 5 juli* a.s. is, hier en daar al in Nederland te zien is . 

Verder is de film op dvd te krijgen en op Youtube is de film in zijn geheel te bekijken. Een low-profile filmintroductie, legt filmdistributeur A-film uit.‘The Raid’ – of ‘Serbuan Maut’, zoals de oorspronkelijke titel luidt – gooit de afgelopen negen maanden al hoge ogen op filmfestivals. Vanaf 5 juli is deze Indonesische pencak silat-actiefilm ook in de Nederlands bioscopen te zien.

Drugspand vol criminelen

De film volgt een SWAT-team onder leiding van Jaka (Joe Taslim), dat een drugspand bestormt. Drugsbaas Tama (Ray Sahetapy) heeft jarenlang de juiste mensen weten te betalen, om van dat pand een toevluchtsoord te maken voor de wat minder koosjere mensen die een onderduikadres nodig hebben. Hierdoor is het gebouw tot de nok toe gevuld met gevaarlijke criminelen. Om het nog wat erger te maken voor het SWAT-team, zijn de meeste teamleden onervaren en is de missie een geheime operatie, waardoor ze geen ondersteuning hoeven te verwachten. Teamlid Rama (Iko Uwais) is gedreven door meer dan alleen plichtsgevoel en overlevingsdrang. Wat er toe leidt dat hij flink wat konten schopt.

Vechtersbazen

Iko Uwais (copyright Merantau Films)

The Raid is de tweede samenwerking tussen Welshe regisseur Gareth Evans en Iko Uwais. Eerder werkten ze samen aan Uwais’ filmdebuut ‘Merantau’ waarin de harimau-stijl van pencak silat geshowcased werd. Voordat Uwais begon aan zijn filmcarrière was hij een kampioen in silat. Hij is niet de enige vechtersbaas in de cast. Joe Taslim is een professioneel judoka en heeft een aantal medailles gewonnen, Donny Alamsyah (bekend van de ‘Merah Putih’-trilogie) is al van jongs af aan een beoefenaar van verscheidene vechtsporten en Yayan Ruhian (Mad Dog) is een gerespecteerde silat-instructeur en heeft over de hele wereld demonstraties gegeven – ook in Nederland.

The Raid: Yayan Ruhian (copyright Merantau Films)
The Raid: Yayan Ruhian (copyright Merantau Films)

“Aduh!”

Het flinterdunne verhaal van The Raid biedt geen garantie voor een goede film, maar biedt wel een platform voor een orgie van geweld. De sleutel tot het maken van een goede actiefilm ligt in hoe je het in beeld brengt en Evans is daarin met vlag en wimpel geslaagd. Ook de choreografie is prijzenswaardig. De choreografie van Uwais en Ruhian is zo heftig en intens dat er gegarandeerd een aantal keren “Aduh!” door de zaal geroepen zal worden.

Spektakel

The Raid is een aanrader voor iedereen die van spektakel, spanning en een flinke dosis geweld in zijn films houdt. Sowieso kan voor elke Indo de film interessant zijn. Hoe vaak draait er nou een Indonesische film in de Nederlandse bioscopen?

*Dit is de releasedatum uit de persmap van de filmdistributeur. Op internet vinden we ook de releasedatum van 28 juni. De tijd zal het leren…