Acht nieuwe Indische gerechten voor SAYAH Gouden Rijstkom 2013

Landelijke finale is op 4 november a.s.
Den Haag, 29 oktober 2013

Voor de SAYAH Gouden Rijstkom award 2013 zijn acht nieuwe Indische gerechten ontwikkeld. Daarmee is het doel van deze eerste nationale Indische kookwedstrijd al bereikt: vernieuwing van de Indische keuken. Op 4 november a.s. strijden de bedenkers ervan om de allereerste SAYAH Gouden Rijstkom 2013. 

Noord-Brabant
Onder de inzendingen zijn smaakmakers als de Rendang bola kambing (bitterbal met rendang van geitenvlees) en Balinees strand (garnalen emulsie). Opvallend is dat drie van de acht inzendingen van Indo’s uit Noord-Brabant komen.

Bitterballen en lemper
Ook zijn er twee bitterbal-varianten bedacht zijn (een van rendang, een van gado-gado) en twee gerechten op basis van lemper. De jury, Pascal Jalhay, Lonny Gerungan en Jeff Keasberry, kiest op basis van de live cook-off op 4 november in Amsterdam de winnaar.

“Creatieve en originele recepten”
Juryvoorzitter Jalhay (restaurant Vermeer, Gastronomix, Marfo): “We zijn erg tevreden over de diversiteit van de gerechten. Er zitten een paar verrassingen bij, het zijn zeer creatieve en originele recepten. Ik ben zeer trots dat ik mee mag jureren.” Jalhay zal tijdens de finale op 4 november letten op keuze van ingrediënten, kooktechniek en presentatie. Eerste jurylid Lonny Gerungan beoordeelt op authenticiteit en kwaliteit van de Indische kookstijl. Tweede jurylid Jeff Keasberry, die hiervoor overkomt uit de VS, toetst de passie en smaak.

Vernieuwing Indische keuken
De SAYAH Gouden Rijstkom is een Indische kookwedstrijd gericht op vernieuwing van de Nederlands-Indische keuken. Het gaat daarbij om de smaak van toen, de ingrediënten van nu en de bereiding van morgen.

Realisatie wedstrijd 
De Indonesische ambassade en restaurant Blauw zijn de hoofdsponsors van dit event. Sayah, de spekkoeklikeur, heeft de award geadopteerd en internationale groothandel Hanos en kookschool Keizer Culinair hebben de culinaire kant van de wedstrijd gesponsord. Dankzij deze vijf sponsors heeft indisch 3.0 deze kookwedstrijd kunnen realiseren.

Sexy
Online magazine Indisch 3.0 is de initiatiefnemer van deze wedstrijd. Het hoopt met de SAYAH Gouden Rijstkom 2013 mensen te stimuleren en te inspireren, om eerst Indisch te leren koken als oma en daarna als jezelf. Met welke gerechten kan de Indische keuken weer sexy worden, voor Indische jongeren en de professionele kok van morgen?

Meer weten?
Volg de kookwedstrijd op Twitter met #goudenrijstkom. Op www.indisch3.nl/kookwedstrijd leest u meer over de wedstrijd.

Voor vragen, interview-verzoeken of het bijwonen van de finale neemt u contact op met Kirsten Vos, 06-16500911/ kirsten@indisch3.nl.

"Eten is het verhaal van onze migratie."

Over de oude en nieuwe Indische keuken

De tafeltjes van De Lachende Javaan, dat al 27 jaar in hartje Haarlem zit, zijn schoon en gedekt. De keuken is nog donker, maar de eerste voorbereidingen zijn in gang. Samen met de Indomania 5-crew zijn we de enige in het Indonesische specialiteitenrestaurant. Wat gaan we hier ontdekken over de nieuwe Indische keuken?

Wisten ze dat er twee dames zouden komen? Terwijl we nog maar net zijn aangeschoven, krijgen we al een bord vol heerlijkheid voorgeschoteld. Een chocoladerol met pandan (‘Een creatie van mijn dochter en mij,’ vertelt Christina, zus van de eigenaar), Oranje spekkoek (‘Met sinaasappelschil en Grand Marnier, dat krijgen ze niet op Indomania, alleen jullie’) en Gateau Africain (“Ach ja, gewoon toch?”).

Chocoladerol met pandanmousse. Specialiteit van De Lachende Javaan in Haarlem. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.
Chocoladerol met pandanmousse. Specialiteit van De Lachende Javaan in Haarlem. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.

Foodcourt
De Lachende Javaan is een van de vijf restaurants die op Indomania 5 op de foodcourt staan. Voor de vaste entreeprijs van 30 euro, krijg je een knipkaart. Daarmee kan je drie gerechten eten op de foodcourt. Naast het Haarlemse restaurant, staan op de foodcourt Dewi Sri, Kadijk, Spandershoeve/Tjoe Tjoe Mas en Bali James. Deze restaurants doen mee aan de Nieuwe Indische Keuken en bieden een vis-, vlees-, vegetarisch of nagerecht.

Eten is het verhaal van onze migratie. Je gebruikt wat er is.

Hapjes
Daarnaast zal er buiten – op straat dus – de Pasar Malasch zijn, waarop kleinere toko’s klassieke hapjes en snacks aan bieden. Op deze manier kunnen ook niet-festivalgangers in Amsterdam op 11 mei a.s. genieten van de traditionele Indische keuken.

In gesprek over de Nieuwe Indische Keuken @ De Lachende Javaan
In gesprek over de Nieuwe Indische Keuken @ De Lachende Javaan. Vlnr: Kirsten Vos (Indisch 3.0), Christina Helling, Johan Helling, Frans Helling, Sam Tjioe (Indomania).

Spruitjes
‘Eten is het verhaal van onze migratie’, zegt Frans Helling, eigenaar van De Lachende Javaan. ‘Je gebruikt wat er om je heen is. Zo krijgt alles zijn plek.’ Zus Christina valt hem bij. ‘Afgelopen december hadden we sayoer lodeh met spruitjes of knolselderij. Wat er nu aan kruiden en groenten te koop is uit Azië was er niet in de jaren ’50. Toen we net in Holland waren, maakte onze moeder sambal goreng andijvie. En zo is ook de erwtensoep met rijst en verse sambal geboren.’

“Hoe maak je van een oud recept een nieuw gerecht?”

Nieuwe gerechten
Op 11 mei 2013 gaat Indomania 5 in op de vraag wat er nog over is van de Indische keuken, en hoe de Indische keuken weer een boost kan krijgen. ‘Bijna niemand kan meer omschrijven wat het is, de Indische keuken,’ legt Sam Tjioe uit, een van de Indomaniakken. ‘ Topchef John Halvemaan en Pascal Jalhaij (een Indonesische topkok, KV) gaan hier op Indomania 5 live mee aan de slag. Hoe maak je van een oud recept een nieuw gerecht?’

Sayur lodeh van Christina @ De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.
Sayur lodeh van Christina @ De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.

Rundertong
Christina begint met het indekken van de tafel voor het hoofdgerecht. ‘Wie van jullie wil onze nieuwe specialiteit proeven, rundertong?’ Ik  denk terug aan de keer dat ik als klein meisje bij mijn oma en opa in de keuken stond, en in de koelkast op goed geluk op zoek was naar een pakje sap. Ik stond op mijn tenen, met mijn hand op de hoogste plank toen ik beet had. Trots keek ik naar mijn vangst. In plaats van sap, had ik een rundertong in mijn hand. Ik kijk Christina vertwijfeld aan en denk er nog even over na.

“Wanneer is de Nieuwe Indische keuken nog Indisch?”

Indische keuken
‘Maar,’ vraag ik, ‘als jullie gaan ontdekken wat de Nieuwe Indische Keuken is, wanneer is die dan nog Indisch en wanneer wordt die gewoon Indonesisch?’ Daar krijg ik meerdere reacties op. ‘De Indische keuken is toch eigenlijk hetzelfde als de Indonesische keuken?’ begint Frans Helling. Zus Christina is het daar niet mee eens. Even verdwijnt Frans in gedachten en zegt dan: “Ja. De Indische keuken is verfijnder van smaak dan de Indonesische.’ Christina knikt nu. ‘Ja,’ zegt ze, ‘en er zijn al die invloeden uit Europa in onze keuken die je in de Indonesische keuken niet zo snel aantreft.’

Ayam ritja ritja @ De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.
Ayam ritja ritja @ De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.

Wat mag wel en niet?
Wat wij op Indomania 5 willen doen, vertelt Sam, is opnieuw nadenken over wat wel en niet mag. Mag je het recept van je overgrootmoeder aanpassen? Er zou eigenlijk een nieuw Indisch kookboek moeten komen, met nieuwe Indische recepten. We lopen het risico de dynamiek te verliezen die andere Aziatische keukens wel kennen, omdat ze dagelijks omringd zijn door nieuwe Aziatische ingredienten. Op Indomania 5 gaan we op zoek naar nieuwe ingrediënten en nieuwe manieren van koken.’

Koloniale term
Het gesprek over de definitie van de Indische keuken krijgt zijn onvermijdelijke vervolg. ‘Indisch is een term die we eigenlijk moeten afbouwen. Die is gerelateerd aan het koloniale en we zijn allemaal van Indonesische afkomst,’ begint Frans. Hij vervolgt: ‘Ik stoor me aan veel Indische Nederlanders die doen alsof ze niet ook Indonesisch bloed hebben en neerkijken op mensen die dat wel hebben. Ze voelen zich verheven boven Indonesiërs, terwijl het puur toeval is dat ze hier wonen. Voor hetzelfde geld waren ze opgegroeid in een kampong.’

Komt er dan ook een Nieuwe Indische Identiteit?

Talkshow
Terwijl ik kauw op de rundertong, die heerlijk mals is en ongelooflijk subtiel op smaak gebracht is, denk ik na over wat Frans net zei. En vraag ik me af wat het gevolg gaat zijn van het ontdekken van de Nieuwe Indische Keuken. Komt er dan ook een Nieuwe Indische Identiteit? Of: is die er al? Ik kijk nu al uit naar de talkshow onder leiding van Theodor Holman.

Indomania 5

11 mei 2013, 16:00 – 240:00 uur

Postjesweg 1, Amsterdam

Kaarten kosten 30 euro per stuk en zijn inclusief drie gerechten op de foodcourt. De kaarten zijn online te koop via Ticketmaster.  

De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.
De Lachende Javaan. Foto: Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2013.

Indomania 5: de Nieuwe Indische Keuken

Leeft de Indische keuken nog? Is zij samen met de eerste generatie Indo’s in Nederland langzaam aan het verdwijnen? Of slagen nieuwe generaties erin de traditionele manier van koken in de eenentwintigste eeuw te revitaliseren? Rob Malasch en Sam Tjioe, initiatiefnemers van Indomania, vertellen over de vijfde editie. 

Rob Malasch. Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012.
Rob Malasch tijdens Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012

Tijdens INDOmania 5 – Eten willen de organisatoren samen met de deelnemende koks, restaurants en leveranciers een impuls geven aan de Indische keuken om deze te bevorderen en te revitaliseren om te kunnen overleven in de eenentwintigste eeuw, lees ik. En: Indomania is een eigentijds evenement dat de hedendaagse Indische cultuur in de spotlight zet. 

Een Indomania, alleen maar over eten? 

Malasch: ‘Indomania in de Melkweg was in 2012 een groot succes. De grote belangstelling en opkomst bewees dat er in de Indische en Nederlandse gemeenschap een grote behoefte bestaat om op een eigentijdse manier kennis te nemen van de stand van zaken van de, door Indische cultuur beïnvloede, Nederlandse kunsten.’

Tjioe vult aan: ‘Toch kregen we ook klachten van de bezoekers. De meest algemene was het gebrek aan voldoende eten. Dit was in de eerste plaats te wijten aan een inschattingsfout van de organisatie over de opkomst en aan het feit dat er voor grootschalige culinaire activiteiten binnen de Melkweg niet echt gelegenheid is.’

Malasch vervolgt: ‘Omdat wij ook onderkennen dat goed en lekker eten, een eerste voorwaarde is voor Indo’s om samen te komen, hebben wij besloten om naast het evenement in Melkweg, dat we twee jaarlijks organiseren, tot een speciaal voor dit doel georganiseerd evenement ETEN. Een evenement dat de nadruk zal leggen op de Indische keuken.’

Sam Tjioe. Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012.
Sam Tjioe tijdens Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012.

Wat is er allemaal te doen die dag?

Sam Tjioe legt uit: ‘Voor een vaste toegangsprijs van 30 euro kunnen mensen vijf gerechten eten op het speciaal voor de dag aangelegde foodcourt. Het foodcourt wordt bevoorraad, bemand én bevrouwd door medewerkers van de Lachende Javaan, Dewi Sri, Kadijk, Spandershoeve/Tjoe Tjoe Mas en Bali James. Verder is er buiten de Pasar Malasch, met los verkrijgbare Indische hapjes en drankjes van toko’s.’

Rob vult aan: ‘Theodor Holman zal een talkshow leiden over vragen als: “Wat heeft de Indo toch met eten?” en “Is er nog enig bestaansrecht voor de Nederlands-Indische keuken in 21e eeuw”. En beroemde Nederlandse (o.a. John Halvemaan) en Indonesische chefs zullen worden uitgenodigd om hun creativiteit los te laten om een nieuwe invulling aan de Indische keuken en tijdens de manifestatie een demonstratie te geven van hun ideeën.’

Sam vertelt verder. ‘Daarnaast zal er op het podium door een aantal beroemde Nederlandse en Indonesische koks (o.a.  John Halvemaan) live gekookt worden. Zij zullen proberen oude keukenthema’s nieuw leven in te blazen. Een en ander zal voorgelegd en geproefd worden door ons panel van specialisten waaronder Johannes van Dam (Parool), Tom Kellerhuis (HP de Tijd) en hoofdredacteur van het blad Delicious.’

Indomania 5. Eten.
Indomania 5. Eten.

Er is ook ruimte voor theater, begreep ik?

Malasch knikt. ‘De culinaire activiteiten staan mede in het teken van het jubileum van de grachtengordel en de rol die het koloniale verleden hierin heeft gehad. Om deze verbinding verder te verdiepen zijn wij van plan het theater/muziek programma ‘In Nederland Door Omstandigheden’ van de volksopera door hen te laten uit voeren. De literatuur komt ook aan bod, tal van schrijvers van Indische achtergrond Theodor Holman, Hans Vervoort, Adriaan van Dis enz., of zij die over Indisch gerelateerde onderwerpen schrijven, vertellen over hun nieuwste werken.’

Indomania 5
11 mei 2013, 16 uur – middernacht
Het Sieraad
Postjesweg 1
Amsterdam

Voorverkoop via http://www.ticketmaster.nl/event/indomania-tickets/111603. Kaarten kosten 30 euro en zijn inclusief vijf gerechten. De keuken is geopend tot 23:00 uur.