Tussen de Sterren #4

Derde generatie Indo Jasper Naaijkens houdt op Indisch 3.0 een blog bij over de “Oscar-run” met de film Stand van de Sterren waarvoor hij de montage deed. Met een officiele kwalificatie is de film een stapje dichterbij een nominatie voor de Oscar voor beste documentaire. In zijn vierde blog vertelt over het ‘sterrenleven’ in New York.

In New York zie je niet zoveel sterren, althans, niet aan de hemel. De lichten branden hier de hele nacht en toch schitterden de sterren toch voor ons deze maand.  We zijn officieel gekwalificeerd voor de Oscars! We zijn daarmee weer een stapje dichterbij een Oscarnominatie.

Deze maand zijn wij door HBO en het Museum of Modern Arts (MoMA) uitgenodigd in New York ter promotie van de documentaire ‘Stand van de Sterren’. HBO is de grootste betaalzender van de Verenigde Staten en internationaal bekend door series als Entourage, The Wire, The Sopranos en Sex & the City. Uit dit indrukwekkende rijtje blijkt wel dat het zeer bijzonder is om als Nederlandse productie door zo’n grote zender te worden uitgezonden. ‘Stand van de Sterren’ zal woensdag 28 september om 8 uur worden uitgezonden door HBO.

Om een beeld te schetsen: HBO telt meer dan 28 miljoen abonnees. Uiteraard kijken die niet allemaal op hetzelfde moment, maar de kans bestaat dat er mensen naar “Position among the Stars” (de internationale naam van ‘Stand van de Sterren’) kijken dan Nederland aan inwoners telt. HBO geeft meestal voorafgaand aan zo’n uitzending een feest met veel genodigden, maar deze keer wilden ze iets speciaals doen. De film werd voorafgaand aan de uitzending op HBO namelijk ook gedraaid in het MoMa. Het MoMA (zoals New Yorkers het museum noemen) is internationaal van de meest toonaangevende musea en bezit werken van Monet, Picasso, Mondriaan en Van Gogh.

Het is een hele eer dat ons ‘kunstwerk’ onder hetzelfde dak werd vertoond. Vanwege de vertoning stond er een aantal artikelen in verschillende Amerikaanse dagbladen. Bijzonder was het grote artikel in de New York Times van 11 september 2011 waarin ik zelf even wordt genoemd. Deze issue is extra bijzonder omdat het op de dag af 10 jaar na de aanslagen in New York was. De uitgave wordt het nu al een ‘collectors edition’ genoemd.

HBO weet wel hoe ze je een ster kunnen laten voelen. We werden opgehaald van JFK airport en werden naar ons hotel gereden. Dit was heel wat anders dan een contractpension! De volgende dag was de eerste voorstelling van ‘Postion among the Stars’ in het MoMA. Er waren door ons enkele bekenden uit New York en omgeving uitgenodigd. Na de voorstellen was er een vraaggesprek. Inmiddels zijn we hier heel goed in geworden, ook al is het in het Engels. Het publiek wilde de zaal niet verlaten en bleef ons maar vragen stellen over de manier van filmen en monteren. HBO heeft ons letterlijk moeten meetrekken want er stond een uitgebreid diner op ons te wachten.

Tijdens het diner met mensen van HBO en Moma zei een van de medewerksters van het museum dat we na sluitingstijd maar even langs het MoMA moesten komen. We werden de volgende dag door haar na sluitingstijd het museum binnengeloodst en hadden dus het hele museum voor ons alleen, een bijzondere ervaring. Zeker wanneer je je bedenkt dat het museum dagelijks duizenden toeristen trekt. De architectuur van het gebouw is op deze manier echt overweldigend. Mooi toeval is de naam van het topstuk in MoMa: ‘De Sterrennacht’ van Vincent van Gogh. Ik ben benieuwd hoe dit schilderij eruit had gezien als Van Gogh niet in Frankrijk, maar in Indonesië had gewoond.

Na een paar geweldige dagen in New York City moesten we helaas weer terug naar Nederland. HBO had een taxi geregeld waar we in de lobby van het hotel op zaten te wachten. Het wachten duurde wel erg lang en net toen we zelf vervoer wilde regelen kwam de conciërge van ons hotel vroeg of wij van Scarabeefilms waren, ons vervoer was gearriveerd. Maar eenmaal buiten zagen wij nog altijd geen taxi. Totdat de ‘bellboy’ de deur van een 9 meter lange limousine open deed. HBO had geregeld dat wij ‘in stijl’ naar het vliegveld werden gebracht. Op dat moment voelden we ons toch even een echte filmster.

Even terug op aarde gekomen schitteren vanaf deze week De Sterren op het Nederlands Filmfestival in Utrecht op zaterdag, dinsdag en woensdag. Wij zullen na de voorstelling van dinsdag aanwezig zijn om vragen te beantwoorden uit het publiek.

Tussen de sterren #3

Jasper Naaijkens (c) Armando Ello/ Indisch 3.0 2011

Derde generatie Indo Jasper Naaijkens houdt op Indisch 3.0 een blog bij over de “Oscar-run” met de film Stand van de Sterren waarvoor hij de montage deed. In zijn derde blog vertelt hij over de groeiende bekendheid van de film, zijn ervaring op het festival in Cyprus en kijkt hij vooruit naar de komende evenementen in New York.

Inmiddels hebben we weer wat prijzen aan onze prijzenkast kunnen toevoegen. Op het SilverDocs Documentary Festival in Washington wonnen we de Special Jury Mention Award en op het  Durban International Film Festival (Zuid-Afrika) wonnen we opnieuw een hoofdprijs: de Award for Best Documentary.

Inmiddels is de film aangekocht door een Engelse filmdistributeur die Stand van de Sterren in de bioscopen van het Verenigd Koninkrijk zal brengen. Deze distributeur zal ook de DVD met Engelse ondertiteling uitbrengen voor de Amerikaanse en Engelstalige markt. De internationale bekendheid van ‘Stand van de Sterren’ groeit met de dag en mensen van over de hele wereld sturen ons e-mails met hun complimenten over de film. Het is erg leuk om te zien dat een Nederlandse documentaire over Indonesië overal ter wereld toch zo aanslaat.

Maar het zijn niet alleen de grote internationale filmfestivals die ons uitnodigen, ook vele kleine filmfestivals vragen ons aanwezig te zijn. Omdat wij het erg druk hebben met de grotere internationale filmfestivals kunnen we niet altijd de kleine festivals bezoeken. Ik vind dit erg jammer. Juist bij de kleine festivals ligt de focus veel meer op de films, daar waar het bij de grote festivals mee om het circus eromheen draait. Door hun kleinschalige karakter zijn kleine filmfestivals vaak veel sfeervoller.

Een goed voorbeeld is het Lemesos International Documentary Festival op Cyprus. Op grote filmfestivals als L.A., Sundance of Washington liep ik tussen de sterren, maar op dit festival was ik voor één keer zelf de ‘ster’. Samen met mijn vrouw Janina was ik uitgenodigd om twee weken op Cyprus te vertoeven. Ook producent Hetty Naaijkens – Retel Helmrich was uitgenodigd.

Onze vliegtickets en het vier-sterren-hotel werden betaald en we werden netjes opgehaald van het vliegveld. We kregen zelfs nog een envelopje met zakgeld mee, zodat we niks tekort zouden komen. Het festival vond plaats in het cultureel centrum van Limassol omringt door gezellige terrasjes en restaurantjes waar onze persoonlijke chauffeur ons steeds naar toe bracht.

Jaarlijks worden de beste documentaires van het voorgaande jaar uitgenodigd op dit festival en ‘Stand van de sterren’ was dit jaar de openingsfilm. Ik werd verschillende malen geïnterviewd door de Cypriotische televisie. Ik voelde me op dat moment voor even zelf een echte ster. Daarbij zou ik ook een masterclass Single Shot Cinema verzorgen waar Leonard in zijn documentaires gebruik van maakt.

De masterclass was een groot succes en er waren naast veel Cyprioten ook veel internationale filmmakers aanwezig. Inmiddels heb ik uitnodigingen ontvangen voor Beiroet, Denemarken, Zweden en Beijing om ook daar een masterclass te geven.

En de wereldtournee houdt nog niet op. Op 14 september vertrekken wij met een hele delegatie naar New York waar twee zeer bijzondere evenementen gaan plaatsvinden. Het Museum of Modern Art (MoMA) zal de gehele trilogie vertonen in hun museum. Dit prestigieuze museum is een van de meest toonaangevende musea voor moderne en hedendaagse kunst ter wereld. Het is voor ons dan ook een zeer grote eer dat alle drie de films hier een week lang worden vertoond.

Hiernaast zal de grootste Amerikaanse tv-zender, HBO, de documentaire op de Amerikaanse televisie uitzenden dat gepaard zal gaan met een zeer groot feest. Hierover de volgende keer meer. Op naar New York!

Tussen de sterren #2

Derde generatie Indo Jasper Naaijkens houdt op Indisch 3.0 een blog bij over de “Oscar-run” met de film Stand van de Sterren waarvoor hij de montage deed. In zijn tweede blog vertelt hij over de filmfestivals die hij afgelopen maand bezocht in Amerika.

Op dit moment worden we met onze documentaire ‘Stand van de Sterren’ op filmfestivals over de hele wereld uitgenodigd. Twee speciale filmfestivals waren Silverdocs (Washington) en het LA Filmfestival (Los Angeles). Het Silverdocs festival is een groot filmfestival dat jaarlijks door Discovery Channel wordt georganiseerd. Het LA filmfestival trekt jaarlijks meer dan 100.000 bezoekers en is samen met Sundance (Park City) en Tribeca (New York) het belangrijkste filmfestival van Amerika.

Wat het LA filmfestival zo speciaal maakt, is dat het wordt gehouden in het hart van de Amerikaanse filmindustrie: Los Angeles. Dit festival was de officiële start van onze Oscar-run. De film is tijdens het festival twee keer vertoond in aanwezigheid van de makers, waarna hij in zowel Los Angeles als in New York een week in de reguliere bioscoop heeft gedraaid. Nadat de film een week lang heeft gedraaid, werd hij officieel gekwalificeerd om mee te dingen naar de Oscar.

Op het LA filmfestival, de Oscar-run is begonnen, foto: (c) Jasper Naaijkens

Nadat we aan waren gekomen mochten we ’s avonds meteen naar de Gala première van de speelfilm ‘Bernie’ met Jack Black, Matthew McConaughey en Shirley Maclaine. Ook wij moesten over de rode loper, met enorm leger van pers langs de kant. Na de film was er een groot feest met de filmsterren.

De volgende ochtend aan het ontbijt bespraken we de Oscar strategie nog even door met het hoofd van de programmering bij HBO, Nancy Abraham. Zij benadrukte nog maar een keer dat ‘de Academy’, de organisator van de Academy Awards, honderden inzendingen per jaar krijgt en dat de competitie dit keer heel groot is.

De kans om op 26 februari 2012 dan ook het felbegeerde beeldje in ontvangst te nemen is dan ook zeer klein. Ze vertelde ook dat er bij de eerste voorstelling twee juryleden van ‘de Academy’ aanwezig zouden zijn. Dit maakte het natuurlijk extra spannend, want nu zou de Oscar-run dan echt gaan beginnen.

De voorstellingen waren een groot succes. Er werd hard gelachen tijdens de film en na de voorstelling werden we beloond met een daverend applaus. Het was erg leuk om te zien dat er ook veel ‘Amerindo’s’ naar de voorstellingen waren gekomen. In Los Angeles wonen heel veel Indische-Nederlanders die na de repatriëring naar Californië zijn verhuisd.

Een groot deel van hen woont in Los Angeles. Enkele van hen zaten ook in onze film ‘Contractpensions’ en het was heel bijzonder voor mij om ze een keer in het echt te ontmoeten (bij Contractpensions was ik niet bij de opnames in Los Angeles). Na elke voorstelling kreeg het publiek de mogelijkheid om vragen te stellen aan ons en hier was duidelijk te zien hoe ontroerd de Amerikanen waren van onze film.

Een dag later kreeg ik een telefoontje van een van de Oscar Juryleden. Ze was zo onder de indruk van de film en van het feit dat ik van meer van 300 uur materiaal zo’n sterke film had weten te monteren. Dat was een groot compliment van iemand die zelf al twee keer is genomineerd voor een Oscar. We spraken af in het hotel en ze vertelde dat ze mij graag als editor wilde voor haar volgende film. Deze film maakt ze samen met haar man Peter Rader (de scenarioschrijver van o.a. Waterworld en The Last Legion). Mijn eerste aanbod uit Hollywood is binnen!

Tussen de Sterren #1

Jasper Naaijkens (c) Armando Ello/ Indisch 3.0 2011

‘Stand van de Sterren’, het derde deel in de documentaire-trilogie over een Indonesische familie, won het afgelopen half jaar prijzen op het IDFA in Amsterdam en het Sundance Festival. Niet lang daarna kocht televisienetwerk HBO de film. Stand van de Sterren is hun kandidaat voor de Oscars. Derde generatie Indo Jasper Naaijkens deed de montage van de film en gaat mee op “Oscar-run”. Vanaf deze maand houdt hij een blog bij op Indisch 3.0 en in de nieuwe Moesson is een interview met hem te lezen.

Het succes met Stand van de Sterren is fantastisch, maar Contractpensions-Djangan Loepah! was eigenlijk mijn eerste succes als editor. We hebben met deze documentaire 10.000 bezoekers naar de bioscoop getrokken en daarmee de kristallen filmprijs gewonnen, en inmiddels zijn er al meer dan 5000 DVD’s van contractpensions in Nederland en de VS verkocht. Stand van de Sterren kan ik eigenlijk mijn eerste ‘internationale’ succes noemen, gezien het aantal prijzen wat de film internationaal wint.

Ik ben als marketing & communicatiemedewerker bij Scarabeefilms altijd al bezig geweest met het monteren van trailers. Zo heb ik mij in de loop der jaren de editing software eigen gemaakt. Toen mijn moeder (Hetty) geld kreeg van ‘Het Gebaar’ om de film Contractpensions te maken, vond ze dat ik ervaring genoeg had om deze lange documentaire te monteren. Omdat mijn oom Leonard het camerawerk deed, heeft hij meegeholpen met de montage van Contractpensions.

Omdat Leonard een eigen filmstijl ontwikkeld heeft, wordt zijn eigen uniek ‘filmtaal’ vaak kapot gesneden door andere editors. Het is een nieuwe revolutionaire manier van filmen, en vereist ook een nieuwe revolutionaire manier van editen. Hij merkte dat ik zijn manier van filmen wel begreep in de editing. Omdat de camera bij Leonard altijd in beweging is moet je in de editing ook denken in bewegingen. Zo monteer ik altijd op een manier zodat de ene beweging overloopt in de andere beweging.

De samenwerking tussen Leonard en mij is vanaf het begin af aan heel prettig. Hij wilde dat ik Stand van de Sterren ook ging monteren. Dat deden we een jaar lang samen op Harvard, waar we ook gastcolleges hebben gegeven. Dat was een heel leerzame ervaring.

Na het winnen van IDFA, gingen we met Stand van de Sterren naar Sundance. Dat was echt geweldig! We wonnen de prijs voor beste buitenlandse documentaire en prominenten als Rosie O’ Donnel, Robert Redford en Rutger Hauer zeiden zeer onder de indruk te zijn van de documentaire’. Nu gaan we met HBO met de film op Oscar-run. Dat is bijna niet te geloven.

Natuurlijk is de kans is altijd zeer klein dat je daadwerkelijk genomineerd wordt voor een Oscar. Maar de kans is ook zeer klein dat je IDFA en Sundance wint. Het feit dat HBO er zoveel vertrouwen in heeft, zegt dus wel dat zij het in ieder geval als kanshebber zien.

De run is deze maand (juni, red.) eigenlijk al een beetje begonnen met twee festivals in Amerika, het LA Filmfestival in Los Angeles en het Silverdocs festival in Washington (daar kreeg de film een A Special Jury Mention, red.). En er komt nog een heleboel aan. De belangrijkste filmfestivals zal ik bezoeken, natuurlijk meestal samen met Leonard en Hetty. Maar er zijn ook dingen die ik alleen doe, zoals een masterclass geven over editing van Single Shot Cinema. Deze masterclass van 3 uur geef ik op het Cyprus Filmfestival. Dat wordt heel bijzonder.