Week van het Indische boek

Lees, share en win!

Van 26 juni t/m 2 juli 2011 staat Indisch3.0 in het teken van het Indische boek. We plaatsen recensies van Indische boeken die tijdens – of in aanloop naar – Meimaand Indomaand verschenen zijn. Daarnaast mogen we boeken weggeven.

Ze komen allemaal aan bod: Jill Stolk/ Ademtocht, Wim Willems & Peter van Dongen/ Land met gesloten deuren, Griselda Molemans/ Oog van de Naald en Marion Bloem/ Meer dan mannelijk.* En van sommigen mogen we zelfs gratis exemplaren weggeven, in ruil voor een tweet met #indischeboekenweek.

Week van het Indische boek planning 2011

Wil je meedoen? Kom dan vanaf 26 juni a.s. naar www.indisch3.nl/indischeboekenweek. Share de recensie op Twitter, gebruik de #indischeboekenweek en wacht geduldig af. Op 4 juli maken we de winnaars bekend. Zelf andere boekensuggesties? Laat het ons zsm weten via kirsten@indisch3.nl.

De Week van het Indische boek is een initiatief van Indisch3.0: online magazine, Indisch, eigentijds en eigenwijs. Deze Week van het Indische boek 2011 is mede mogelijk gemaakt door Mistral Uitgevers, De Witte Uitgeverij en Uitgeverij Prometheus.

*geen Indisch thema, wel een schrijfster met Indische achtergrond

Reportage I3@TTF

De 53e editie van de koude en winderige, dan weer warme en zonnige Tong Tong Fair is halverwege. Nieuwsgierig naar het veelbelovende programma nam Indisch 3.0 een aantal dagen een kijkje op het grootste Indische festival van de wereld. Een impressie.

Hoewel nog steeds het grootste Indische festival, de opzet is dit jaar kleinschaliger. Al bij aankomst valt dat op: het kenmerkende balkonterras boven de ingang is er niet meer. De opkomst lijkt echter prima: de rij voor de ingang op zaterdag is lang.

Ook gaat de kleinere opzet niet ten koste van de sfeer. Sterker nog, de sfeer is heerlijk. In het Indonesië paviljoen hangen de bekende geuren en in de Eetwijk is het, zelfs op rustige dagen, gezellig druk. Hier en daar worden gratis hapjes en drankjes uitgedeeld en op de warme dagen roept de organisatie over de intercom dat we genoeg moeten drinken. Kortom, er wordt goed voor ons gezorgd.

Theater

Het programma heeft dit jaar veel aandacht voor (jonge) theatermakers. Zo speelt VILT de voorstelling Rauwe Sprookjes in het Bibit Theater. Het is een dynamische, grappige en ontroerende voorstelling van Jeannie Charlene en Frank Irving, (samen theaterduo VILT) die zich afvragen hoe het zit met hun achtergrond. Jeannie heeft een Sumatraanse vader, Frank heeft Papua-roots, maar wat dit nou betekent? Erg grappig, mooi gezongen en gespeeld, en herkenbaar in het zoeken naar identiteit.

Enthousiaste bezoekers stonden na afloop in de rij om iets in hun gastenboek te schrijven. Ook I3-er Elsbeth Vernout is op de TTF te zien, met haar schitterende voorstelling Deze en Genen Speciaal, waarover we eerder op deze blog berichten. Op 5 juni is zijn nog te zien met deze voorstelling op het Pindakaas-festival.

Boeken

Daarnaast worden er ook een paar nieuwe boeken gepresenteerd. Op zondag interviewt Alfred Birney bijvoorbeeld schrijfster Griselda Molemans over haar nieuwe boek Oog van de Naald. Lees hier een korte reportage.

Op maandag presenteert Nigel Barley in het Bibit theater zijn boek The Island of Demons. Het is een verhaal over het leven van Walter Spies, een rus met een Duitse vader, die door zijn komst volgens de schrijver het Indonesische eiland Bali voorgoed veranderd heeft. Luisteren naar het interessante verhaal wordt enigszins bemoeilijkt door de hitte in de tenten, maar is zeer de moeite waard.

Muziek

Natuurlijk krijgt ook dit jaar de muziek veel aandacht in het programma. De eerste paar dagen gonsen de namen Balawan en Makana rond op het festival. Op vrijdag, zaterdag en zondag staan de respectievelijk Balinese en Hawaiiaanse topgitaristen samen in het programma North Sea Paradise op het podium. Afzonderlijk geven ze enkele workshops in het Bengkel Theater. Een verslag van een workshop van Makana door Kirsten Vos is hier te lezen.

Een van de hoogtepunten is het misschien wel allerlaatste concert van legende Andy Tielman op zaterdagavond. Andy is ernstig ziek, en dit was een groots en ontroerend optreden. In een bomvol Bintang Theater speelt hij nog één maal zijn nummers, samen met band. Vooraf was niet zeker hoe lang hij het vol zou houden. Af en toe ging hij zitten, maar dan ging hij toch weer door. Met als gevolg dat het concert 20 minuten tot een half uur uitliep.

Stand van de zon, maan en sterren

Ook Hetty Naaijkens en haar zoon Jasper Naaijkens zijn dit jaar weer te gast op de Tong Tong Fair. Ze presenteren samen de DVD-box Stand van de zon, de maan en de sterren met daarin de gehele trilogie van documentaires over de Indonesische familie Sjamsjuddin.

De prachtige scenes uit de drie films zijn natuurlijk veel te kort, maar tot slot heeft Jasper nog een leuk nieuws: de grote Amerikaanse tv-zender HBO heeft Stand van de Sterren aangekocht en gaat proberen om een Oscar-nominatie binnen te slepen voor beste documentaire! Binnenkort hoopt Indisch 3.0 daar meer over te vertellen.

Eten?

Enneh, dan toch nog even over het eten… Dat is ook vaak overheerlijk, zoals bij de Veranda (catering door Didong), Warung Agung, Depot Pondjok en Toko Oen. Op zondagmiddag wordt de zilveren rijstlepel voor het “beste restaurant” uitgedeeld aan Restaurant Anugerah. Daar morgen maar heen dan?

TTF 2011: Misdaad en Indocultuur in LA

Griselda Molemans vertelt Alfred Birney over Oog van de Naald. TTF2011, 25 mei, Bibit-theater.(c) Kirsten Vos/ Indisch3.0

Boekpresentatie Oog van de Naald

In het nieuwe Bibit/Bintang-theater presenteerde Griselda Molemans (o.a. Zwarte huid, oranje hart) afgelopen week haar nieuwste boek, Oog van de Naald. Oog van de Naald is een thriller waarin journaliste Fay Pizarro het mysterie onderzoekt van een tattoo-maniak in LA die vrouwen op hun voorhoofd tatoeëert. Molemans woont in Los Angeles, Californië: niet toevallig dus, dat het boek zich daar afspeelt. Een impressie van het gesprek dat Alfred Birney met de schrijfster voerde, over de Indocultuur in LA en Oog van de Naald.

Griselda Molemans (c) Kirsten Vos/ Indisch 3.0 2011
Griselda Molemans (c) Kirsten Vos/ Indisch 3.0 2011

Bijzonder is niet zozeer dat het een thriller is. Bijzonder is dat de hoofdpersonen Indo’s zijn, veel details in het boek Indisch zijn én de ontknoping (wat die ook is..) een Indisch karakter kent. In het boek wordt bijvoorbeeld veel over eten geschreven. Zo trekt Fay, aldus Birney, op een gegeven moment zelfgemaakte bami uit de ijskast.

Molemans: ‘Ja, Fay heeft een Indische moeder en een Indo-Afrikaanse vader en is heel erg opgevoed met “Eten is het vertrekpunt van alles.” In eerdere versies kwam Indisch eten nog veel meer voor in het boek. Totdat mijn redactrice zei: “Luister, ik vind het heel leuk wat je schrijft, maar moet er nou heel de tijd bami goreng udang uit de kast getrokken worden? Kan dat wat minder?” Ik heb er dus wat bami uitgehaald, kan je zeggen.’

Birney leest een passage voor uit het boek, waarin de hoofdpersonen zich voorstellen als tweede generatie Indo’s. De schrijfster: ‘Wat ik beschrijf is een ontmoeting op een Indonesische markt, ooit opgezet vijf jaar geleden in een deelgemeente vlakbij Pasadena. Daar komen ook heel veel Indische mensen. Elke zaterdagochtend, om een uur of 9, gaan de kraampjes open. Iedereen gaat dan lekker makan en met mekaar zitten kletsen. Het grappige is dat de Indo’s zich aan elkaar, als een soort tweede natuur, heel makkelijk als eerste, tweede of derde generatie voorstellen.’

Molemans laat zien waar de AVIO ligt. (c) Kirsten Vos/ Indisch3.0 2011
Molemans laat zien waar de AVIO ligt, de Indische soos die opgericht is door niemand minder dan Tjalie Robinson zelf. (c) Kirsten Vos/ Indisch3.0 2011

Veel Indo’s in de VS worden aangezien voor Mexicanen. Dat ligt heel gevoelig, legt Molemans uit. ‘Indo’s zeggen: “Luister, wij hebben allemaal moeite gedaan om te emigreren onder een bepaalde wet, we hebben keihard moeten werken. En de meeste Mexicanen, het is pijnlijk om te zeggen, steken illegaal de grens over.” Sommige Indo’s maken er misschien handig gebruik van en laten zich casten als Mexicanen in films. Maar verder kom ik alleen maar hele pijnlijke situaties tegen.’

Indo’s in LA zijn behoorlijk actief.  ‘Vast markeer punt is 15 augustus, vertelt Molemans. ‘Dan worden er eerst bloemen gelegd op de National Cemetary en daarna gaat iedereen naar de AVIO, er is dan een groot feest ’s avonds, iedereen keurig in pak, en dan wordt er ook gedanst. Dat is altijd stampvol, erg goed bezocht. Daar zie je dan ook, opmerkelijk genoeg, heel veel kinderen en kleinkinderen meekomen. Dat is ontroerend om te zien.’

Indische jongeren in LA zijn zich erg bewust van hun Indo-roots, sluit Griselda af. ‘Veel jongeren komen niet met hun grootouders en ouders mee naar de AVIO, omdat ze geen Nederlands spreken. En ouderen denken vaak dat de Indische cultuur zal uitsterven. Maar ze komen wel naar de herdenking op 15 augustus, en er zijn veel jongeren die Bahasa Indonesia gaan leren, naar Indonesië op reis gaan, zelfs Balinees leren dansen. De Indische jongerencultuur in LA is erg levendig.’

In Oog van de naald speelt reporter Fay Pizarro de hoofdrol. Via een serie artikelen over sterren met tatoeages komt ze in Los Angeles op het spoor van een maniak die vrouwen ontvoert, drogeert en in hun gezicht tatoeëert. Een ontdekking die niet zonder gevaar is. Oog van de Naald is deel 1 van een nieuwe thrillerserie, met Fay Pizarro in de hoofdrol. Bekijk o.a. de voorpublicatie op www.oogvandenaald.nl. In juni, de maand van het spannende boek, verschijnt op Indisch3.0 een recensie over deze thriller.

Intieme presentatie Zwarte huid, oranje hart

Fotograaf Armando Ello signeert

Vijf jaar hebben journalist Griselda Molemans en fotograaf Armando Ello aan het boek Zwarte huid, oranje hart gewerkt, in Nederland, maar ook in de VS, Indonesië, Canada en Suriname. Gisteren presenteerden zij in het Nationaal Archief (Den Haag) hun indrukwekkende bevindingen aan zo’n 150 gasten, inclusief vier Ghanese chiefs. De foto’s en verhalen gaven me kippenvel, maar vooral het gevoel dat Indo’s inderdaad kosmopolieten zijn, als ze dat willen.

Het KNIL heeft tijdens de Nederlandse aanwezigheid in Indonesië duizenden Afrikaanse soldaten ‘gerekruteerd’. Hun nazaten heten belanda hitams (zwarte Hollanders), of Indo-Afrikanen. Ze hebben zich, na de soevereiniteitsoverdracht in 1949, verspreid over de hele wereld. De aanleiding voor het bijna 300 pagina’s tellende boek was de zoektocht van Griselda Molemans naar haar eigen wortels: “Ik dook in de stamboeken van het KNIL en las over mijn overgrootvader, zelfs hoe hij eruit zag stond erin. Ik zocht door en vond prachtige verhalen. Hier smul ik van.”

Terwijl foto’s voorbij flitsen, vertelt Molemans: “De Indo-Afrikanen waren erg oranje-gezind. Hun kinderen kregen puur Hollandse namen, zoals Beatrix en Juliana. “Een bijzonder verhaal is dat van deze Indo-Afrikaan, Willem Najoersie. Hij zat bij het KNIL in Salatiga. Hij was blijkbaar niet blij met zijn achternaam en heeft permissie gevraagd om zijn naam te mogen veranderen. In? Niks! (lachend) Ja, hij is dus de geschiedenis ingegaan als Willem Niks.”

Ook hebben Ello en Molemans de nazaten van de Ghanese prins Kwasi Boachi weten te traceren, bekend geworden na het boek de Zwarte met het witte hart (Arthur Japin, 1997). Van de vier kinderen bleek de jongste zoon, Dominic, de “schatbewaarder van de familiegeheimen te zijn”, in de woorden van Molemans. Hij bleek zich bewust te zijn van de vele etnische wortels in zijn bloed. “Dominic moest een keer in een formulier aangeven wat zijn genetische afkomst is, Pacific, African, Indian, enzovoort. Dominic heeft, vertelde hij, toen alle boxjes aangevinkt. ‘Niemand begreep er iets van’, zei hij, ‘maar ik wel. Ik ben alles.’”

Voor het Nationaal Archief is een project zoals dit een manier om de archieven tot leven te wekken, benadrukte directeur Ingrid Gerritse. Daar zijn Molemans en Ello wat mij betreft volledig in geslaagd.

De foto’s van Armando maakten instemmende reacties en gejuich los – van mensen die zichzelf op het grote scherm geprojecteerd zagen. Op de achtergrond speelt Remember me van James Intveld.