Oproep voor gelijke behandeling, voor alle Nederlandse staatsburgers.

Een paar weken geleden was ik bij een boeiende conferentie. In een klein zaaltje van de universiteit in Leiden zat een handjevol wetenschappers bij elkaar, om gedachtes uit te wisselen over de ‘Eurasian question‘,  een misschien niet zo perfecte vertaling van de Indische kwestie uit de jaren ’50.  

scroll down for the English version

Vergelijken van dekolonisatieprocessen

Kernvraag was hoe je als wetenschappers omgaat met de dekolonisatieprocessen, en wat de meerwaarde en (on-)mogelijkheden zijn van vergelijkende studies. Vanwege dit vergelijkende karakter waren wetenschappers uit Canada, Engeland, Frankrijk en Duitsland aanwezig.

Ongelijkwaardige burgers

Tijdens het symposium stelde een van de aanwezigen voor om een verklaring op te stellen, waarin wij als wetenschappers een standpunt innemen over het politieke klimaat in Nederland, dat het legitimeert dat burgers op basis van ras en geboorte als ongelijkwaardige burgers behandeld worden.Dit heeft geleid tot de ‘Leidse verklaring over het politieke minderhedendebat.’

Rechtsongelijkheid

Als er één gemeenschap in Nederland is, die weet hoe het is om op papier Nederlands staatsburger te zijn, maar in de praktijk rechtsongelijkheid te hebben ervaren, is het de Indische gemeenschap. Daarom ondersteun ik deze verklaring van harte.

Deel de verklaring

Doe je mee? Het enige dat je hoeft te doen is deze verklaring te delen in je netwerk. Je kan deze post daarvoor gebruiken. We hebben ook een pdf-versie van de  Leiden declaration on current political debate in the Netherlands   (Nederlands/ English), die je rond kan sturen.

 

Leidse verklaring over het politieke minderhedendebat

“De ondergetekenden, wetenschappers uit binnen- en buitenland op 24-3-2014 bijeen op een conferentie in Leiden over Europees kolonialisme en de doorwerking daarvan bij individuele mensen, gemeenschappen en staten, roepen de politici in Nederland op om af te zien van beleid dat specifieke groepen in de samenleving neerzet als potentieel vijandig ten opzichte van anderen of van de samenleving als geheel. We veroordelen politieke strategieën die het doelgerichte oogmerk lijken te hebben om mensen te vatten in onderscheiden en van buitenaf opgelegde groepsidentiteiten, die tevens impliceren dat er een uitsluitende hiërarchie bestaat tussen insiders en outsiders.”

“Als wetenschappers van het imperialisme en zijn erfenissen, zijn we ons bewust van onze verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een veilig intellectueel klimaat voor onderwijs en onderzoek aan de universiteiten en in de samenleving als geheel. De historische dimensie van het publieke debat over migratie en immigranten is evident; het principe van gelijkheid is uit het dekolonisatieproces voortgekomen als een kernwaarde voor hedendaags burgerschap. We protesteren daarom met kracht tegen het creëren van etnisch onderscheid en tegen andere vormen van uitsluiting en stereotypering, zoals dat in het huidige politieke debat in Nederland naar voren komt.”

Leiden, 24-3-2014

Eveline Buchheim (NIOD), Alison Blunt (Queen Mary, University of London), Elleke Boehmer (University of Oxford), Elizabeth Buettner (University of Amsterdam), Pim ten Hoorn (the Netherlands-Malaysia Association), Guno Jones, Nancy Jouwe, Mariëlle Klein (Leiden University), Bart Luttikhuis (European University Institute Florence), Jacqueline Knörr (Max Planck Institute for Social Anthropology, Halle), Willem Maas (York University, Canada), Wim Manuhutu (VU University), Susan Legêne (VU University), Liesbeth Rosen Jacobson (Leiden University), Marlou Schrover (Leiden University), Carolien Stolte, Kirsten Vos (Indisch 3.0), Jennifer Yee (University of Oxford, Christ Church).

Contact: Susan Legêne, prof. of political history, Faculty of Arts, Vu Amsterdam. Email s.legene@vu.nl

In English:

Leiden declaration on current political debate in the Netherlands

We, scholars from the Netherlands and abroad meeting on 24-3-2014 at a Leiden conference on European colonialism and its impact on individual people, communities and states, call on politicians in the Netherlands to refrain from politics which frame specific groups within Dutch society as potentially hostile to others or to society at large. We condemn political strategies that seem dedicated to enclosing the population in separate imposed group identities, while installing exclusive hierarchies of insiders and outsiders.

As scholars of empire and its legacies we are aware of our responsibility to contribute to a safe intellectual climate for education and research at universities and in society at large. The historical dimensions of any public debate on migration and immigrants are evident and equal citizenship has emerged from decolonization as a key value in society. Therefore we strongly protest against the making of ethnic distinctions and against other forms of exclusion and stereotyping as invoked in current political debate in the Netherlands.

Leiden, 24-3-2014

Eveline Buchheim (NIOD), Alison Blunt (Queen Mary, University of London), Elleke Boehmer (University of Oxford), Elizabeth Buettner (University of Amsterdam), Pim ten Hoorn (the Netherlands-Malaysia Association), Guno Jones, Nancy Jouwe, Mariëlle Klein (Leiden University), Bart Luttikhuis (European University Institute Florence), Jacqueline Knörr (Max Planck Institute for Social Anthropology, Halle), Willem Maas (York University, Canada), Wim Manuhutu (VU University), Susan Legêne (VU University), Liesbeth Rosen Jacobson (Leiden University), Marlou Schrover (Leiden University), Carolien Stolte, Kirsten Vos (Indisch 3.0), Jennifer Yee (University of Oxford, Christ Church).

Contact: Susan Legêne, prof. of political history, Faculty of Arts, Vu Amsterdam. Email s.legene@vu.nl

page1image24616

Zwarte Pieten onder Indo's

Racisme is geen grap. En al helemaal niet onschuldig.

Als ik me op de statusupdates van mijn Facebook-vrienden mag baseren, heb ik in mijn omgeving alleen maar voorstanders van Zwarte Piet die zeggen: ‘Kom op, het is een onschuldig kinderfeest, doe niet zo overdreven.’ Steun verwacht ik dus mondjesmaat op dit epistel. Elk argument dat het racistische karakter onderstreept, kan rekenen op hoon, spot en “suggesties om te emigreren”, zullen we maar zeggen. Is er nog iemand die hierover een debat kan voeren zonder dat het belachelijk te maken? Want racisme is geen grap. En al helemaal niet onschuldig.

Titel van de afbeelding: Als-je-Zwarte-Piet-niet-leuk-vindt-mag-je-jezelf-geen-Nederlander-noemen
Titel van de afbeelding: Als-je-Zwarte-Piet-niet-leuk-vindt-mag-je-jezelf-geen-Nederlander-noemen. Bron: www.upcoming.nl.

Steun voor Zwarte Piet
Bij Indo’s en niet-Indo’s, jongeren en ouderen, overal zie ik steun voor Zwarte Piet. Facebook-pagina’s die Zwarte Piet promoten, schieten omhoog als paddestoelen. Ik zie spotprenten waarop de Sint met Polen in plaats van Pieten naar Nederland komt en ik lees verbolgen reacties over het onderzoek van de VN naar Zwarte Piet. En ja, ook ik vond in het begin dat “ze” overdreven, de klagers die veelal van Antilliaanse, Surinaamse en Caribische afkomst zijn. Totdat ik erover ging nadenken – los van mijn nostalgische jeugdherinneringen.

Curacao
Ik ben een keer op Curacao geweest. Drie ervaringen zijn mij daarvan zo bijgebleven, dat ik er niet meer naar terug wil. 1. Mijn – zwarte – vrienden uit Santa Rosa bij wie ik logeerde, werden geweigerd bij een van die luxe beachresorts, terwijl ik al naar binnengelopen was. 2. Ik werd met de nek aangekeken in lokale winkels, toen ik Nederlands wilde spreken en 3. Het hele eiland is van west naar oost doorkruist door de weg waarop de slaven hun pad van het ene schip naar het andere schip aflegden.

Slavernij
Antillianen – in dit geval Curacaoenaars – zijn erg gevoelig voor alles wat te maken heeft met slavernij en de daaruit voortvloeiende ongelijkheid, omdat zij, in elk geval op Curacao, dagelijks geconfronteerd worden met dat element van de Nederlandse geschiedenis. Als ze naar Nederland komen, blijft dit perspectief hetzelfde. Ik vind dat erg begrijpelijk. En zelfs herkenbaar.

Koloniale bril
De Indische gemeenschap ziet veel van wat in Nederland gebeurt door een vergelijkbare gekleurde bril; een (post-)koloniale bril. Hoewel de oordelen over goed en slecht varieren, weet een beetje Indo onmiddellijk de achtergrond van de kwesties Rawagedeh en zuid-Sulawesi. Of waarom de leefomstandigheden van de na de soevereiniteitsoverdracht in Indonesie achtergebleven Indo’s zo slecht zijn. En hoezeer  de ‘Indische kwestie’ – de claim om achterstallige salarissen en pensioengelden – verbonden is met de Indische oerbehoefte aan erkenning.

“Zwarte piet moet blijven”(58%)
Om die reden had ik verwacht dat, toen wij vorige week een poll op de site plaatsten en een discussie op Facebook, de Indische gemeenschap in elk geval zou begrijpen vanuit welk perspectief deze discussie komt. Uit de poll blijkt dat die verwachtingen absoluut niet kloppen. De meerderheid (58%) vindt dat ‘onze’ Zwarte Piet moet blijven, zoals vorig jaar op onze site al voorspeld werd door Wim Manuhutu. De discussie op onze Facebook-pagina geeft meer inzicht in hoe Indo’s hierin staan. In het begin van de discussie las ik een paar argumenten die ik in het Hollandse debat mis.

“Zwarte Piet moet weg. Het is een symptoom van een racistisch probleem dat we in Nederland hebben, mede veroorzaakt doordat ons koloniaal verleden nooit is verwerkt en geen onderdeel uitmaakt van ons collectief geheugen. De zwarte piet figuur is een racistische karikatuur van een zwart persoon. Bovendien wordt met de Sinterklaasviering de zwarte slaaf en blanke meester verhouding zonder gene getoond en als ‘vermaak’ gezien. Uiteindelijk hebben Indo’s ook last van dit racisme en koloniaal vertoon. Helaas zullen waarschijnlijk juist Indo’s de zwarte piet figuur vaak verdedigen, zoals Manuhutu in dit stuk uitlegt. Deconstrueer dit symptoom van onverwerkt koloniaal -en slavernij verleden van Nederland en schrap zwarte piet uit de Sinterklaasviering.” – Sarah

“Weg uiteraard. Voor meer argumenten dan in dit hokje passen verwijs ik graag naar 2 artikelen. Een recente: http://www.volkskrant.nl/… en een wat langer geleden: http://www.frontaalnaakt.nl/…/weg-met-zwarte-piet.html” – Ed

“Waarom reageert iedereen met zijn emoties en zijn de argumenten gebaseerd op zijn/haar eigen jeugdsentiment, indo of niet. je moet toch eindelijk erkennen dat zwarte piet een racistische stereotypering is van de neger en dat dit beeld zo langzamerhand wel aangepast mag worden?het schoorsteen sprookje is zo langzamerhand achterhaald lieve mensen en je kunt tradities best aanpassen als deze een racistische ondertoon hebben…..” – Angelique

Maar, zoals het in elk gesprek over dit onderwerp gaat, ook deze discussie werd al snel dichtgetimmerd met dezelfde argumenten voor Zwarte Piet die ik op andere – Hollandse – fora ook vind.

“Ah joh zwarte piet was zwart door t roet van de schoorsteen waar die door heen moest. gezeur allemaal. Nu moet ie eigenlijk anorexia hebben willen we m door de pijpen van de centrale verwarming laten glijden. ha ha. Dat gezeur elk jaar weer. Oerhollands was toch eigenlijk alleen maar de klompendans…”

“Blijven. Maar hij is zwart omdat hij door de schoorsteen klimt dus moet hij niet helemaal zwart geschminkt worden maar gewoon roetvlekken op zijn gezicht en handen hebben. Heel simpel!”

“De grootste racisten zijn de mensen die Zwarte Piet willen afschaffen. Waarom afschaffen ? Moet het hele Sinterklaasfeest dan “blank” zijn ? Leer er toch gewoon mee leven dat het gewoon een oeroud kinderfeest is waar twee symbolische figuren cadeautjes weggeven ! En als je niet tegen zo’n Zwarte Piet kan, vier dan gewoon Kerstfeest met een oude bebaarde man die graag kleine kindertjes op z’n schoot vasthoudt. Oei, mag zeker ook niet meer ? Stelletje frusto’s … … …”

“Zonder zwarte Piet? Das net als Batman zonder Robin.”

Zwarte Piet afschaffen. Ergens begrijp ik wel dat  mensen zo spottend en agressief reageren. Het zijn ook mijn jeugdherinneringen – al walgde ik altijd van de rotte vis die mijn Scheveningse klasgenoten als surprise meenamen. Maar als je zonder nostalgie naar Zwarte Piet kijkt, dan zie je een zwarte of bruine man die de knecht is van de Witte Man, zoals op USA Today te lezen valt.

Bron: http://www.usatoday.com/story/news/world/2013/10/17/dutch-black-pete-netherlands/3000531/
Bron: http://www.usatoday.com/story/news/world/2013/10/17/dutch-black-pete-netherlands/3000531/

Het is veelzeggend dat de commissie voor de mensenrechten van de VN al sinds begin van dit jaar tijd inruimt voor deze kwestie. Ik ben er blij om. Want uiteindelijk komen we alleen van Zwarte Piet af onder druk van het buitenland.

Net zoals de druk die op Nederlnd gezet is om te accepteren dat de kolonie Nederlands-Indie definitief de republiek Indonesie geworden is. Het lijkt er bijna op dat Nederland niet in staat is zichzelf te vernieuwen als het gaat om kwesties van ongeljkheid tussen rassen en naties.

De dekolonisatie van de Indo

Over geïnternaliseerd racisme onder Indo’s

Het is al lange tijd een taboe binnen de Indische gemeenschap en het wordt tijd dat er weer over gesproken wordt: geïnternaliseerd racisme. Geïnternaliseerd racisme betekent dat je racistisch bent in de manier waarop je kijkt naar je eigen groep en naar jezelf. Dit fenomeen staat ook wel bekend als ‘the colonized mind’.

Stereotiep zelfbeeld
In feite kijk je naar jezelf en je eigen cultuur door een ‘blanke lens’ en geloof je de stereotiepe ideeën over je eigen groep. Al op jonge leeftijd komt door media, onderwijs en opvoeding de boodschap binnen dat blank ‘beter’ of mooier is. Een beroemd voorbeeld is het experiment met poppen uitgevoerd in de Verenigde Staten door Kenneth Clark. Uit dit experiment bleek dat jonge African-American kinderen vonden dat de blanke poppen mooier waren. Dit geïnternaliseerd racisme komt ook voor onder Indo’s.

Blanken en koelies. Uit: http://www.dbnl.org/tekst/_gid001199101_01/_gid001199101_01_0067.php
‘Blanken en koelies.’ Uit: Koloniaal racisme in Indonesie. Wim F. Wertheim, De Gids, 1991

Koloniaal perspectief

De Indische cultuur is ontstaan uit gemengde huwelijken en is gevormd door zowel Indonesische als Europese invloeden. Deze cultuur ontstond binnen de machtsstructuur van het Nederlands kolonialisme. Dat betekent dat ons denken en de kennis die wij voor ‘waar’ aannemen, ons is aangeleerd vanuit dit koloniale perspectief. Inherent aan dit koloniale perspectief is racisme. In Nederlands-Indië was men heel duidelijk in het onderscheid maken op basis van huidskleur en ‘ras’. Van huis uit zijn we gewend – en dit gebeurt vaak onbewust – om alles wat blank en Europees is, als hoger, mooier en beter te zien. Dit blanke ideaal projecteren we niet alleen op de wereld om ons heen, maar ook op onze eigen cultuur en op ons zelfbeeld.

Zelfhaat
Ter illustratie van dit geïnternaliseerd racisme, hierbij een aantal voorbeelden. Allereerst verbinden we zogenaamde ‘abnormale’ eigenschappen aan onze Indonesische roots. In de beleving van onze identiteit vindt er een tweedeling plaats. Kenmerken als spiritualiteit, temperament en sensualiteit worden gekoppeld aan de Indonesische roots en zijn dus ‘bruin’. Efficiëntie, rationaliteit en hard werken worden gezien als Nederlands en dus ‘blank’. Deze categorisatie is racistisch en is gebaseerd op stereotiepe ideeën over bruin en blank. Die stereotiepe ideeën hebben we dus overgenomen en geïnternaliseerd. De zogenaamde ‘abnormale’ eigenschappen worden ook nog eens als minderwaardig bestempeld, waardoor ze worden onderdrukt. Hierdoor ontstaan zelfhaat, identiteitsproblemen en destructief gedrag.

Blank schoonheidsideaal
Daarnaast hebben wij last van een blank schoonheidsideaal. We proberen onszelf als blank te zien en  ontkennen dat we een huidskleur of fysieke karakteristieken  hebben die absoluut niet blank zijn. Soms leven we in de veronderstelling dat we daadwerkelijk blank zijn en dat anderen ons ook zo zien. Hoe blanker we er uit zien, hoe beter. Tekenend is dat, over het algemeen, Indo’s zich eerder aangetrokken voelen tot blanke partners. Er vinden dan ook weinig romantische relaties plaats tussen Indo’s. Het is voor Indo’s dus kennelijk moeilijk zich aangetrokken te voelen tot iemand die bruin is of zwart.

Bespreekbaar maken
Dit geïnternaliseerd racisme is door alle generaties heen te vinden. Het is onderdeel van het Indische koloniale denken. Het bespreken van de gevolgen van dit geïnternaliseerd racisme kan ons als Indische groep dichter bij elkaar brengen. Ook kunnen we verbinding aangaan met andere migrantengroepen in Nederland die last hebben van racisme en geïnternaliseerd racisme.

Op zaterdag 14 september 2013 vindt het evenement ‘Indo-Maluku Crossroads’ plaats in Twello. Tijdens deze dag zal Sarah Klerks op basis van deze tekst een voordracht doen. Voor meer informatie over Crossroads zie: http://magdapattiiha.wordpress.com/2013/06/15/indo-maluku-crossroads-daar-waar-onze-wegen-elkaar-kruisen/ 

De gebruikte foto komt uit een artikel uit De Gids, over Koloniaal racisme in Indonesie, te lezen op http://www.dbnl.org/tekst/_gid001199101_01/_gid001199101_01_0067.php