Kleur bekennen

Mijn huidskleur gaat me tegenstaan. Als ik naar mezelf in de spiegel kijk zie ik niet meer die mooie bruine tint, maar een onhandig onderdeel waarvoor ik me steeds vaker moet verantwoorden. Eigenlijk is het een irritant omhulsel en het wordt steeds meer een last. Soms zou ik het liefst de kaasschaafmethode toepassen, omdat de etnische registratie stiekem, maar vooral onbewust, is begonnen.

Er was een tijd dat bijna iedereen jaloers was op mijn kleur. Ik werd sneller bruin dan anderen en vooral mijn vrouwelijke klasgenoten hadden graag van huid geruild. Nimmer vroeg men zich hoe ik toch aan dat bruine laagje kwam.

Helaas zijn de tijden veranderd. Waarmee ik niet wil stellen dat het vroeger allemaal beter was. Ik heb hier weleens in een column geschreven over  de verwensingen die ik, al dan niet met kanker als toevoeging, naar mijn hoofd geslingerd heb gekregen. Met als hoogtepunt Hamas-type. Leuk is het niet, overzichtelijk wel. Zij moeten duidelijk niks van mij hebben en dat is geheel wederzijds.

Tegenwoordig lijkt het echter salonfähig te zijn geworden dat volslagen vreemden, na nog bijna geen woord te hebben gewisseld, zomaar vragen waar je vandaan komt.

Ik: “Amsterdam…”

Vreemde: “Nee, dat bedoel ik niet. Je ziet er anders uit. Niet Nederlands bedoel ik.”

Ik: “Ik kom uit Hoogeveen, Drenthe. “En ik heb inderdaad een licht turfkleurtje. (Een slechte grap maar dat terzijde) “Nee, ik ben Indisch.”

Dan gebeurt het…

Vreemde: “Oh… Haha, ik dacht dat je misschien een Turk was of Marokkaan ofzo…”

Vooral die plotselinge, zichtbare ontspanning verbaast me. Bijna opluchting. Alsof ik anders een minderwaardig mens was geweest.

Dit jaar is mij al tientallen keren DE vraag gesteld. In verschillende situaties. Dat baart me zorgen, omdat er vroeger nooit iemand naar vroeg. Waarom is het zo belangrijk om te weten waar ik vandaan kom? Antwoord of oorzaak interesseren me niet zo veel. Ik registreer enkel dat het mij regelmatig overkomt.

Natuurlijk heeft men het recht om het aan mij te vragen en ik weet ook dat ik niet hoef te antwoorden. Verschil is alleen dat ik dan de gebeten hond ben en raar doe, omdat ik geen antwoord wil geven. Terwijl het ze geen reet aangaat. Bovendien is kans groot dat ik vervolgens de hele avond moet uitleggen dat Indisch niets met Mumbai te maken heeft. Eigenlijk ben ik er helemaal klaar mee om mijzelf etnisch te verantwoorden.

Daarom stel ik voor om het extreem aanpakken. Iedereen krijgt een chip in zijn achterste met daarop in codetaal zijn afkomst. Op onze telefoon downloaden we de ETNI-App die zich in een straal van vijf meter met de chip synchroniseert en alle informatie kan lezen. Scheelt meteen dat eerste lichamelijke contact van het handen schudden bij het kennismaken alvorens te checken waar de gesprekspartner zijn kleur aan te danken heeft.

We kunnen überhaupt het voorstellen overslaan, want we zien op onze smartphone ook hoe de ander heet. Zo voorkomen we dat we moeten communiceren met bepaalde bevolkingsgroepen die we liever op afstand houden. Briljante, eenvoudige oplossing! En ben ik eindelijk van die volkomen nutteloze vraag verlost.

Indische Trilogie “raakt en irriteert”

Dat kunst en cultuur belangrijk en onmisbaar zijn bleek maar weer eens afgelopen zondag in Theater aan het Spui in Den Haag. Daar werd van 14:00-21:00 de volledige Indische Trilogie gespeeld voor een stijf uitverkochte zaal. Theatermaker en Indisch 3.0 redacteur Elsbeth Vernout was uitgenodigd als “gastrecensent” en doet verslag.

Foto’s: Tabitha Lemon

Scene uit Sloom Bloed - Carlo Scheldwacht en Ghislaine Pierie

“Ik was geraakt maar ook geïrriteerd”, zegt kunstenares Cristina Martins, de andere gastrecensent. “Waarom zeggen we nou niet gewoon wat we vinden en denken en voelen en waarom gaan we generatie op generatie altijd maar zo door?” Het is een terechte opmerking van de tekenares die haar met potlood getekende werken in de foyer  van het theater heeft geëxposeerd. Veel mensen noemen haar werk Indisch, terwijl Martins geen Indische, maar Portugese achtergrond heeft. Hoewel ze zich gewoon Haagse voelt, haast ze zich te zeggen. In het nagesprek onder leiding van journalist Ricci Scheldwacht schoven naast beide gastrecensenten ook de acteurs Carlo Scheldwacht en Ghislaine Pierie aan.

Martins verwoordt haar gevoelens na een bijzondere en intense middag en avond, in Theater aan het Spui, inclusief heerlijke Indische maaltijd. “Waarom blijven we ons maar verschuilen? Waar zijn we zo bang voor? Ja voor de angst zelf waarschijnlijk, dat het allemaal openbreekt en dat je wel met elkaar moet gaan praten over hoe je je echt voelt. Dat had ik dus heel erg na die laatste voorstelling, Circus Bronbeek.”

Van Indische familieverhalen tot clownsneus

Circus Bronbeek, gespeeld door Ghislaine Pierie, Patrick Neumann en Carlo Scheldwacht en geregisseerd door Esther Scheldwacht, gaf de meest actuele draai aan het blootleggen van Indische trauma’s. De voorstelling is geïnspireerd op de verhalen over de cabaret- muziek en toneelvoorstellingen in de Japanse interneringskampen. Maar achter het strooien hoedje, het stokje en de clownsneus schuilt het verdriet. Carlo Scheldwacht speelt de vader met een kampverleden, Pierie zijn gefrustreerde dochter en Neumann speelt de kleinzoon.

Scene uit Familiefeest - Esther, Ricci en Carlo Scheldwacht

Sloom Bloed, geschreven en gespeeld door Ghislaine Pierie en Carlo Scheldwacht, was de meest persoonlijke voorstelling van de drie. In het stuk kijkt de Indische tweeling Anne en Rein terug op hun jeugd. Samen spelen ze overtuigend een hele Indische familie na, door steeds iets kleins aan hun outfit te veranderen. Een dominante oma, een eeuwig zwangere tante en een irritante oom die alleen maar over Indorock kan praten. Zo passeert zestig jaar Indische geschiedenis de revue. Veel gepraat, veel geheimen. Niemand ontsnapt aan de knellende familiebanden en de voortdurend herhaalde familieverhalen. Maar als je echt iets wilt weten, bijvoorbeeld hoe het nou was in de oorlog in Indië, krijg je geen antwoorden.

Het tweede stuk, naar het boek ‘Familiefeest’ van Theodor Holman en gespeeld door de broers Ricci en Carlo Scheldwacht en hun zus Esther Scheldwacht, was haast kluchtig van opzet. Hierdoor werden de thema’s als het kampverleden, slechte communicatie, aanpassing en zwijgen des te pijnlijker duidelijk.

Geen antwoorden

Nagesprek olv Ricci Scheldwacht

Na afloop in het nagesprek vraagt een dame uit het publiek nog aan Carlo Scheldwacht of er niet wat meer uitleg bij de theaterstukken had gekund, zodat jongeren die de geschiedenis niet kennen het beter zouden begrijpen. Maar volgens de acteur stelt hij ook zelf alleen maar vragen. “Zeker van Circus Bronbeek word ik heel nederig. Ik sta daar een verhaal te vertellen dat niet van mij is. Maar er zitten wel allemaal mensen in de zaal die dat verhaal kennen. En dat is heel spannend. Het zijn vragen, en geen antwoorden.” En juist dat het geen educatief theater is, vindt Cristina Martins zo mooi.  “Door die drie stukken achter elkaar kom je in gesprek met mensen. Je zit langer met elkaar in een ruimte. Ik heb echt bijzondere verhalen gehoord van andere mensen uit het publiek. En dat werkt voor mij heel goed, beter dan een educatief stuk.”

Onderhuids

Als theatermaker en toeschouwer van de Indische Trilogie is voor mij nogmaals bevestigd dat theater bij uitstek geschikt is om de laag onder de oppervlakte bloot te leggen. Dat is ook wat ik in mijn voorstellingen zoals ‘Deze en Genen’ en ‘Gegijzeld’ probeer te doen. De drie voorstellingen achter elkaar rondom dezelfde thematiek versterken dit effect. Zo komen via de weg van de verbeelding onderhuidse thema’s boven drijven, of je nu wilt of niet. Genoeg stof om met een biertje over na te mijmeren en praten.

Naar de Indische Trilogie (14-11-10)

In het debat over de multiculturele samenleving speelt de groep Indische Nederlanders nauwelijks een rol van betekenis. Dat is opmerkelijk, want deze groep vormt volgens cijfers van het CBS nog altijd de grootste groep naoorlogse nieuwkomers in Nederland. Door de Indische Trilogie nogmaals op te voeren willen de makers een bijdrage leveren aan het multiculturele debat in Nederland. Indisch3.0 is erbij op zondag 14 november en verloot een toegangskaartje.

Op die dag wordt de Indische Trilogie in zijn geheel gespeeld in Theater Aan Het Spui in Den Haag. De trilogie bestaat uit de voorstellingen Sloom Bloed (2000), Familiefeest (2005), naar het boek van Theodor Holman, en Circus Bronbeek (2008). Patrick Neumann redacteur van Indisch 3.0 speelt in Circus Bronbeek een van de rollen.

Werden de eerste twee delen allebei gekenmerkt door afwezigheid van de vader, in het laatste deel staat diens leven centaal: het verhaal van de eerste generatie Indische Nederlanders, die als volwassenen de oorlog in Nederlands-Indië meemaakten en die in de jaren vijftig met hun gezinnen noodgedwongen naar Nederland kwamen. De makers, Esther en Carlo Scheldwacht, werden daarbij geïnspireerd door de verhalen over de cabaret-, muziek- en toneelvoorstellingen die werden gehouden in de Japanse interneringskampen.

deel 1 - Sloom bloeddeel 2 - Familiefeestdeel 3 - Circus Bronbeek

Foto’s: De Indische Trilogie

De dag begint om 14:00 in Theater Aan Het Spui. Tussen de voorstellingen wordt een Indische maaltijd geserveerd. Na afloop volgt een nagesprek met de makers en gastsprekers uit verschillende andere migrantengroepen. Omstreeks 21.00 uur is de dag ten einde. De kosten voor de drie voorstellingen inclusief Indische maaltijd zijn € 35,- (Uitpas, CJP/OV-Studentenkaart, Ooievaarspas).

Vind je het leuk om samen met Indisch3.0 deze dag te beleven?

Meld je dan aan via melati74@gmail.com (met vermelding van je naam, adres en aantal kaarten), je ontvangt dan een mail met de betalingsgegevens. Wij mogen onder de aanmeldingen een vrijkaartje verloten. De winnaar van dit kaartje krijgt ter plekke zijn of haar geld terug. Meer informatie over het verzamelen ontvang je in de bevestigingsmail nadat je je hebt aangemeld!

Voor meer info over de voorstellingen, klik op deze link

Met Indisch 3.0 naar TongTongFair (21/5)?

52e Tong-Tong Fair in Den Haag (19/5 - 31/5 2010)

Traditioneel organiseert de Tong-Tong Fair in Den Haag (19-31 mei 2010) op vrijdagavond speciale events voor jonge Indo’s. Natuurlijk kunnen we daar a.s. vrijdag 21 mei apart naartoe gaan, maar samen is leuker, toch?

Indisch 3.0 organiseert daarom twee meetings op de 52e TTF speciaal voor haar webbezoekers. Komen jullie ook?

Programma 21 mei 2010

  • 18:00 Entreehal Verzamelen
  • 18:30 Eetpaviljoen Gezamelijk makan-makan en omong-omong
  • 19:30 Bibit-theater ‘Indotiteit’ onderzocht. Bevindingen van Indische studenten.
  • Aansluitend kan je over de Pasar wandelen, Indisch 3.0 gaat naar het Bintang theater, waar  je je natuurlijk later weer bij aan kan sluiten. Als je dat wil, laat dat ook even weten als je je aanmeldt. Dan reserveren we een kaartje voor je – die optredens in het Bintang theaters zijn vaak snel uitverkocht.
  • 20.30 Bintang Theater Plug&Play Sessions @ Tong Tong Festival, met o.a. The Damn Squad, The Under Covers en Angelo & Friends (toeslag € 2,50) Talentvolle live bands in combinatie met een DJ die de sfeer van de avond uitstekend aanvoelt, vormt hèt fundament voor de PLUG & PLAY Sessions. Met 2Step, swing beats, neosoul, R&B, funk en hip hop van o.a. The Damn Squad, Angelo & Friends, Undercovers en DJ Duo Oost Indisch Doof.

Aanmelden
Om te weten op wie we wachten als we op de TTF zijn, en om een reservering voor het eten te maken, is het handig dat je je even aanmeldt. Aanmelden betekent trouwens niet dat je al een kaartje hebt, wel dat je niet alsnog in je eentje over die grote avondmarkt banjert en gezellig met ons een hapje en een drankje nuttigt.

Laat ons snel weten met hoeveel personen je komt en, als je later wil inhaken, hoe laat we je kunnen verwachten:

  • via de Facebook-pagina van Indisch3
  • via Hyves,
  • door een comment te plaatsen onderaan dit bericht,
  • of via e-mail melati74@hotmail.com.
  • Kosten
    Een kaartje kost 11, 50 euro. Kaartje voor het Bintang-Theater is 2,50 euro extra. De prijzen van saté kambing, tjendol en risolles kennen we nog niet..

    Locatie
    Adoe.. Malieveld, Den Haag … Die grote witte tenten, kan niet missen.

    Kan je op de 21e niet? We nodigen je binnenkort ook uit voor de 28e. We hopen je op een van deze avonden te zien!

    Ed, Kirsten, Natalie, Patrick, Elsbeth, Charlie, Merah en Ulrike

    p.s. Wil je vrijdag de 21e eerder naar de TTF? Hier volgen een paar extra suggesties uit het programma.

    14:00 Bibit theater Het Indie van Multatuli- les door prof mr Cees Fasseur. Het gebrek aan kennis in de Nederlandse samenleving over de Indische cultuur en geschiedenis is een doorn in het oog van veel (Indische) Nederlanders. Ervaringsverhalen uit de Indische gemeenschap worden door gebrek aan voorkennis niet altijd in de juiste context geplaatst waardoor de beeldvorming blijft steken in clichés. Professor Fasseur schetst hoe Nederlands-Indië er uitzag ten tijde van het verschijnen van de Max Havelaar in 1860.

    15.00 Bengkel Workshop basgitaar o.l.v. Indo Hardjodikoro uit Jakarta (neem uw gitaar mee). Tohpati Etnomission is de wereldjazz-formatie rond jazzgitarist Tohpati Ario Hutomo (1968), een van de toonaangevende contemporaine jazzgitaristen van Indonesië. Met zijn groep speelt hij een swingende fusion van moderne jazz en Soendanese en West-Sumatraanse rootsmuziek. Tohpati Etnomission bestaat uit Tohpati Ario Hutomo (gitaar), Indro Harjodikoro (elektrische bass), Demas Narawangsa (drum en percussie), Endang Ramdan (traditionele gendang percussie) and Diki Suwarjiki (traditionele suling).

    18:30 Bibit theater Aanpassen! Aanzet tot dialoog’, met Vaya Nijhof en Iris Cousijnsen van Nasi Idjo. Door Ricci Scheldwacht

    Voor uitgebreidere informatie over de programmering, artiesten en algemene informatie ga je naar de website van de Tong Tong Fair, www.tongtongfestival.nl.

    Indisch 3.0 op de Tong-Tong Fair (21 en 28 mei)

    21 mei 2010 | 19.30-20.15 uur | Bibit-theater: ‘Indotiteit’ onderzocht

    Patrick Neumann (Indisch 3.0) praat in deze talkshow met jonge Indo’s Rik Wester en Nora Iburg. Beide deden afstudeeronderzoek naar de Indische identiteit en cultuur. Wat zijn hun bevindingen? Wat herkennen mensen in de zaal? Afgewisseld met korte reportages waarin de Cicaks van Indisch3.0 jonge Indo’s eerder op de TTF naar hun mening hebben gevraagd. Nora signeert aansluitend haar boek Van pasar malam tot I love Indo.

    28 mei 2010 | 19.45 – 20.30 uur | Bibit-theater: Maak je eigen rootsreis

    Ed Caffin (Indisch 3.0) praat in deze talkshow met jonge Indo’s Ferry Bounin, Roman Gijzen en Trisha Pothoff die een rootsreis maakten naar Indonesië. Hoe was het? Waar zijn ze geweest? Wat voor tips hebben ze voor andere Indo’s die zo’n reis willen maken? Afgewisseld met korte reportages waarin de Cicaks van Indisch3.0 jonge Indo’s eerder op de TTF naar hun mening hebben gevraagd.

    Indisch 3.0 breidt redactie uit

    logo30_small1.pngNa onze oproep in mei aan enthousiaste jonge Indo’s om onze redactie te komen versterken, kregen we ontzettend leuke reacties. Vandaag kunnen we alvast drie van onze nieuwe redactieleden introduceren, in september kunt u hier kennis maken met nog meer Indisch 3.0-creatievelingen. Ieder van hen zal op zijn of haar eigen manier een bijdrage leveren aan deze website.

    Vanaf september kunt u op deze plek regelmatig iets van hen lezen of bekijken. Bovendien gaat Indisch 3.0 vanaf dan in plaats van eens per week, twee keer per week berichten publiceren. Hierbij alvast de eerste drie nieuwe Indo’s van de derde generatie, namelijk:

    Elsbeth
    Elsbeth Vernout

    Elsbeth Vernout (1971) schrijft, acteert en maakt theater. Ze neemt actuele en historische thema’s als uitgangspunt voor het spelen en maken van muzikale theatervoorstellingen. In haar kleinkunstvoorstelling Deze en Genen ging ze op zoek naar haar Indische roots. De solovoorstelling was in het hele land te zien. Momenteel staat ze in de theaters met haar muziektheatervoorstelling Gegijzeld, over de Molukse acties in de jaren zeventig, geregisseerd door Selma Susanna. Voor Indisch 3.0 schrijft ze over wat het betekent om anno 2009 te behoren tot de derde generatie Indische Nederlanders. Elsbeth woont in Amsterdam en houdt een eigen blog bij op www.elsbethvernout.nl

    patrick_neumann_by_john_neumann
    Patrick Neumann

    Patrick Neumann (1983) woont in Amsterdam en werkt als (muziek-)theatermaker, singer-songwriter, (trainings-)acteur (in trainingen), presentator, theaterdocent, columnist, interviewer én als huisman. Voor zijn eerste soloprogramma Uw Redding Nabij werkte hij samen met Maarten van Roozendaal. Afgelopen seizoen speelde hij met Carlo Scheldwacht en Ghislaine Pierie (o.a. Rozengeur & Wodka-Lime) in Circus Bronbeek. Daarnaast presenteert hij onder meer De Kunstbende in Drenthe, Bevrijdingsfestival Leeuwarden en UITmarkt Amsterdam. Op dit moment werkt Patrick in alle rust verder aan zijn tweede soloprogramma Dialoog. Op ‘geheel eigen wijze’ zal hij op Indisch 3.0 vertellen over zijn bijzondere en soms hilarische ervaringen als Indo. Nu al nieuwsgierig? Bezoek dan alvast zijn website www.patrickneumann.nl

    Natalie
    Natalie Ypma

    Natalie Ypma (1976) woont in Den Bosch en beschrijft zichzelf als kunstenaar, fotograaf, soms ook model, rebel, buitenbeentje, levensgenietster én een echte ‘kopi susu’. Als zelfstandige Indische kunstenaar, westerse -en ergens toch ook weer niet-westerse- vrouw, voelt zij zich soms maar een vreemde eend in de bijt. Gedeeltelijk opgevoed met de Indische cultuur van haar grootouders (die allebei nog leven) was de sambal goreng telor met extra lombok iets heel vanzelfsprekends, net zoals de in roomboter gebakken aardappelen met stoofpeertjes van haar Nederlandse oma. Via Indisch 3.0. wil ze zorgen voor herkenning, interactie en het delen en uitdragen van ervaringen die te maken hebben met de ‘Indische beleving’. Natalie hoopt zo meer van de Indische cultuur en de verschillende Indische generaties te leren kennen. Ze gaat dit op een vooral beeldende manier uitdragen. Op www.natalieypma.nl kunt u voorbeelden zien van haar werk. Voor de film Ver Van Familie (2008) maakte zij bijvoorbeeld kunstwerken en decorstukken.