Pesta Rakyat 2012

PestaRakyat2012I3-1 – Indonesische school (Sekolah Indonesia Nederland) – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Volksviering Indonesische onafhankelijkheid

De Indonesische ambassade laat hun onafhankelijkheidsdag, 17 augustus, in Nederland nooit zomaar voorbij gaan. Dit jaar werd de viering van 67e onafhankelijkheidsdag van Indonesië op 1 september 2012 gevierd met Pesta Rakyat. Charlene Vodegel maakte er een reportage over.

Pesta Rakyat – Indonesische school (Sekolah Indonesia Nederland) – Foto: Charlene Vodegel /  Indisch 3.0 2012
Pesta Rakyat bij de Indonesische school in Wassenaar (Sekolah Indonesia Nederland) – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Normaliter zou het openbare feest op 17 augustus worden gehouden, maar vanwege de vastenperiode is dit verschoven naar afgelopen zaterdagOp 17 augustus 2012 was er trouwens wel een officële besloten gelegenheid op de Indonesische ambassade (KBRI oftewel Kedutaan Bangsa Republik Indonesia). De ambassadeur en haar werknemers stonden stil bij deze viering met een speech en een speciale oploop.

Viering in Indonesië
17 augustus is een speciale datum in de agenda van de Indonesiërs: de dag waarop de Republiek Indonesia zichzelf in 1945 onafhankelijk verklaarde. In Indonesië wordt deze dag als nationale vrije dag gezien. In het paleis in Jakarta begeleidt de president dit officiële gebeuren en het parlement komt bij elkaar om het volkslied en andere vrijheidsliederen te zingen. Dit alles is live te volgen op de Indonesische televisie.

PestaRakyat2012I3-2– Kinderen tijdens een van de activiteiten – Foto: Charlene Vodegel /  Indisch 3.0 2012
Kinderen tijdens een van de activiteiten – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Monas
Tijdens deze gelegenheid zijn de Indonesische vrouwen opgedoft: hun haren hoog gekamd en gekleed in sarung & kebaya. Je zou denken dat op deze dag de stad Jakarta nog drukker is dan normaal. Het tegendeel heeft zich bewezen. In de tijd dat ik in Jakarta woonde, verbaasde het mij elke keer weer dat de wegen juist een stuk minder druk zijn in vergelijking met een normale werkdag. De drukte is vooral te zien rondom het nationale momument; de Monas en in de buitenwijken (kampungs), waar wijkbewoners activiteiten organiseren, zoals krupuk happen, paal klimmen en touwtje trekken.

Viering in Nederland
Pesta Rakyat betekent Volksfeest: de Indonesische bevolking viert haar onafhankelijkheid. Ik heb begrepen dat Nederland het enige land in Europa is waar de Indonesische ambassade  er een groot en openbaar feest van maakt. De reden zal zijn dat Nederland de grootste Indonesische gemeenschap heeft in vergelijking met andere Europese landen. Ook dit jaar werd de Pesta Rakyat gehouden bij de Indonesische school (Sekolah Indonesia Nederland) in Wassenaar. De tuin van de school was omgetoverd tot een kleine pasar met eten, muziek en kraampjes.

Eten en muziek
Bezoekers, zelfs de politie, smulden naar hartelust van de verschillende soorten saté, mie ayam baso, nasi rames en natuurlijk niet te vergeten de zoete en hartige martabak. Indische bandjes zoals the Nightbreakers en Marabuntu traden op. De Indonesische bezoekers kwamen vooral voor de optredens van bekende artiesten uit Jakarta, zoals Hudson die  half als man en half als vrouw liedjes ten gehore bracht, entertainer Asri Welas en de dangdutzangeres Ikke Nurjanah.

De schooltuin is omgetoverd tot pasar – Foto: Charlene Vodegel /  Indisch 3.0 2012
De schooltuin is omgetoverd tot pasar – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Doelgroep
Het merendeel van de 7.000 bezoekers bestond  uit Indonesiërs die voor lange tijd in Nederland wonen: studenten, werkende mensen en mensen die getrouwd zijn met Nederlanders. Ook vakantiegangers uit Indonesië waren nieuwsgierig. Ik kreeg de indruk dat vooral de eerste en tweede generatie Indische mensen aanwezig waren, de derde generatie viel minder op. Als je naar de geschiedenis kijkt, dan zou je niet verwachten dat Indische mensen ook bij deze viering aanwezig zouden zijn. Maar niets was minder waar, er was geen wrok zichtbaar – iedereen kwam  voor de gezelligheid.

Merdeka!
Het hoogtepunt van de dag vond ik de aflsuiting van het feest met het woord Merdeka: vrijheid. De ambassadeur, Ibu Retno Marsudi, en haar man, bedankte iedereen voor hun komst en voor het succes van de dag. De organisatoren van de KBRI en de Indonesische artiesten werden naar het podium geroepen. Ibu Retno gaf het publiek zo de gelegenheid om foto’s te maken. Als ik terugblik op deze dag, was het een middag vol met lekker eten en leuke muziek. De gezelligheid uitte zich in de vele leuke ontmoetingen.

Afsluiting Pesta Rakyat– Foto: Charlene Vodegel /  Indisch 3.0 2012
Afsluiting Pesta Rakyat– Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

3.0 aan de studie #7: Lody Meijer

Lody Meijer wordt geïnterviewd voor Indisch3.0 – (c) Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012
Lody Meijer wordt geïnterviewd voor Indisch3.0  – (c) Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012
Lody Meijer tijdens het interview met Indisch3.0 – (c) Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Met haar altijd aanwezige interesse in kunst, heeft Lody Meijer (26 jaar) Autonome Kunst gestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. En niet lang geleden heeft ze haar bachelortitel behaald in Algemene Cultuurwetenschappen. Hoe hebben haar Indische roots haar studiekeuze beïnvloed? Aflevering 7 van 3.0 aan de studie.

Tijdens haar studie Autonome Kunst hield ze zich voornamelijk bezig met Conceptuele kunst. Deze vorm van kunst gaat over het idee achter het werk. Het is de bedoeling om het publiek actief te laten meedenken over de vraag: ‘Waar gaat dit over?’ Mensen kunnen Lody een Indo, Indisch meisje of Indische Nederlander noemen. Tóch had het Indisch-zijn geen invloed tijdens haar schoolperiode en studiekeuze. Al kan Lody zich vaag herinneren op de middelbare school een presentatie te hebben gegeven over Indische kunstenaars.

Hollander versus Nederlander
Lody is, als dochter van een Hollandse vader en een Indische moeder uit Harderwijk, opgegroeid met de Hollandse en Indische cultuur. Heel apart vind ik hoe Lody haar interpretatie geeft aan het verschil tussen Nederlands en Hollands. Zij ziet een scheidingslijn tussen deze twee begrippen. Met ‘Nederlands’ bedoelt ze de nationaliteit en met ‘Hollands’ de culturele achtergrond van een in Nederland geboren en getogen persoon die geen gemengde achtergrond heeft. Een persoon met een etnische achtergrond die in Nederland geboren en getogen is, zal niet snel een Hollander genoemd worden.

Wat heeft identiteit eigenlijk voor waarde?

Identiteit
Vroeger was Lody meer bezig met haar Indische achtergrond. Ze werd nooit opgemerkt als ‘Indo’. Dit zorgde ervoor dat ze zich ging afvragen wat identiteit eigenlijk voor waarde heeft en waaruit deze bestaat. Ze besloot een essay te schrijven met als titel: ‘Authenticiteit eigenzinnigheid’. Ze is hierdoor veel gaan nadenken over welke dingen haar eigenlijk vormen als mens. Die dingen hebben te maken met de steden waar ze woont-plaatsen die ze bezoekt-mensen die ze tegenkomt-gesprekken die ze voert-boeken die ze leest en de verhalen die haar verteld worden.

'Ik ben gewoon Lody’ –  Foto: Lody Meijer
‘Ik ben gewoon Lody’ – Foto: Lody Meijer

Vertrouwd gevoel
Hierdoor besefte ze dat het Indisch-zijn slechts één onderdeel is dat haar identiteit heeft gevormd. ‘Ik ben gewoon Lody’, lacht ze. ‘Ja, ik ben een Indo, ik hou van lekker koken, ik hecht waarde aan familie en ik ben gastvrij.’ Tijdens haar vakanties in Indonesië kwam er een vertrouwd gevoel naar boven, ondanks dat ze zich een toerist voelde. Waarschijnlijk komt dit doordat ze omringd werd door Indische personen en verhalen in haar jeugd.

Ik ben gewoon Lody.

Indische vrienden
Lody was niet op zoek naar Indische studenten op school, ze ging gewoon met iedereen om. Toevallig heeft ze wél Indische vrienden en Lody merkt inderdaad dat er dingen zijn die je deelt, zoals de opvoeding, lekker koken en naar de Pasar Malam gaan.

Indische bescheidenheid
Op de kunstacademie kwam Lody’s Indische bescheidenheid naar voren. Iedereen was met zichzelf bezig, er moest gevochten worden om een plekje. In het begin had ze moeite om met die directheid om te gaan. Maar door de jaren heen neemt Lody een minder afwachtende houding aan en zegt ze sneller waar het op staat. Alleen vindt ze dat je niet altijd ‘ja en amen’ moet zeggen tegen docenten. ‘Je kan best op een beleefde manier zeggen dat je het ergens niet mee eens bent.’

3.0 aan de Studie #6: Ellen van der Staal

Universiteit Utrecht (c) Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012
Universiteit Utrecht (c) Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012
Universiteit Utrecht (c) Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Twee maanden geleden heeft Ellen van der Staal (24 jaar) haar mastertitel voor Jeugdstudie behaald. Dit is een Master aansluitend op de bachelor-opleiding Algemene Sociale Wetenschappen, die ze hiervoor heeft afgerond. Beide studies heeft de 24-jarige gevolgd aan de Universiteit Utrecht. Het was nooit bij haar opgekomen om haar Indische roots mee te nemen in haar studie- of onderzoekskeuze.

Ellen heeft een Nederlandse moeder uit Epe en een Indische vader die als 1-jarige uit Surabaya naar Nederland gekomen is. ‘Ik ben een nep-Indo,’ omschrijft Ellen zichzelf, ‘die niet is opgegroeid met de Indische cultuur.’ Voor Ellen bestaat die cultuur uit gastvrijheid, grote families en eten. Daar is ze zelf niet mee opgegroeid. Tóch herkennen mensen in haar omgeving haar als Indisch meisje. Maar ze kan geen antwoorden geven op vragen die mensen haar stellen over de Indische cultuur.

Vrijwilligerswerk
Toeval of niet? Tijdens haar derde bachelorstudiejaar (2010) probeerde Ellen zoveel mogelijk vakken te volgen in één studiejaar, zodat ze drie maanden naar Indonesië kon gaan, om daar vrijwilligerswerk te doen. Dat is gelukt. In de eerste maand heeft Ellen meegeholpen aan het Bali Fresh Female Farmers project in Kintamani-Bali; ze heeft computer- en Engelse les gegeven aan de lokale werknemers. Daarnaast hield ze zich bezig met de kassen en administratieve taken. De tweede maand werkte ze bij een dierenopvang in Sulawesi . In deze opvang had ze de dagelijkse verzorging voor de Makaken-apen. Geweldig vond ze dat. Ellen wilt zeker weer teruggaan naar Indonesië. Borneo en Kalimantan staan hoog op haar lijstje. Ze hoopt haar vriend laten zien hoe het is om met apen te werken én hem naar het land te brengen waar ze in de verte vandaan komt.

Bali Fresh Female Farmers – Foto Ellen van der Staal
Bali Fresh Female Farmers – Foto Ellen van der Staal

Huisgenootje
Iedereen in zijn omgeving kent wel iemand die Indisch is, vindt Ellen. Maar echt Indische vrienden heeft ze niet. Ze zoekt niet snel contact met mensen op basis van uiterlijke kenmerken of omdat ze ‘iets Indisch’ in ze herkent. Ze herkende Indische studenten tijdens haar studieperiode wel, maar ging niet speciaal op ze af. En toch – tijdens haar studententijd had ze een Indisch huisgenootje. ‘Het was een leuk meisje, maar haar achtergrond was niet de basis voor een vriendschap,’ vertelt Ellen.

Gewoontes
Een cultuur is niet makkelijk aan te wijzen. ‘Je moet opgevoed zijn met bepaalde gewoontes, wil je die kunnen toepassen in je dagelijkse omgang met anderen.’ Voor Ellen speelde haar Indische achtergrond geen rol in de omgang met docenten en medestudenten op de universiteit. ‘Misschien heb ik best wel Indische eigenschappen, maar ik herken ze niet,’ mijmert ze. Aan het einde van ons gesprek geeft Ellen toe dat ze zich thuis voelt in Azië. Lachend: ‘Of dat nou tóch stiekem met mijn roots te maken heeft, weet ik niet.’

Lody Meijer, afgestudeerd in Autonome Kunst en Algemene Cultuur Wetenschappen, zal de volgende keer over haar Indische roots vertellen. Wil jij ook meedoen aan deze serie? Stuur dan een mailtje naar liselore@indisch3.nl en vertel wie je bent. Dan nemen we contact met je op.

Jonge Indo aan de Studie #5: Jeffrey Klavert

Studie van Jeffrey Klavert: Sociologie (FSW/ EUR) – Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

De nieuwsgierigheid naar zijn Indische roots speelde altijd een sterke rol in het leven van Jeffrey Klavert (24 jaar). In de vijfde aflevering van Jonge Indo aan de Studie spreek ik deze student Sociologie, die zijn laatste Bachelor-jaar doet aan de faculteit Sociale der Wetenschappen (Erasmus Universiteit Rotterdam). Beiden ouders zijn Indisch: zijn vader is geboren in Tegal (midden-Java) en zijn moeder in Sungai-Gerong (zuid-Sumatra).

Jeffrey Klavert voor de Erasmus Universiteit  Rotterdam – Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012
Jeffrey Klavert voor de Erasmus Universiteit Rotterdam – Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Indonesië
Opgegroeid met de Indische verhalen van zijn opa, vond Jeffrey het niet nodig om zich met zijn studie te verdiepen in zijn roots. Door die verhalen heeft Jeffrey een duidelijk beeld over Indonesië kunnen creëren. ‘Vanwege zijn ervaringen in Indonesië, kon ik begrijpen waarom mijn opa is geworden wie hij is.’  In Jeffrey’s gedachten was Indonesië nooit een vreemde plek, maar hij hoefde niet per sé naar dat land. Totdat hij zijn beste vriend wilde opzoeken, die naar Indonesië was verhuisd.

Studie van Jeffrey Klavert:  Sociologie (FSW/ EUR) – Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012
Jeffrey Klavert: Sociologie (FSW/ EUR) – Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Respect
‘Ik kwam meer voor mijn beste vriend, anders was ik niet zo snel naar Indonesië gegaan’, geeft Jeffrey toe.  Zonder problemen kon hij langs de Indonesische douane lopen, hij werd behandeld als iemand die weer thuis kwam van weggeweest. ‘Dit zal door mijn uiterlijk komen,’ dacht Jeffrey. Terugkijkend: ‘Ik zag mijzelf niet terug in de Indonesische cultuur, daar ben ik te Westers voor.’ Jeffrey vindt dat Indonesiërs van dezelfde sociale klasse elkaar sneller respect tonen, dan iemand van een lagere klasse. In de Indische cultuur is dat anders: daar hebben mensen respect voor elkaar, ongeacht je status.

Indische opvoeding
In de omgang met docenten en medestudenten werd Jeffrey’s Indische kant zichtbaar. Hij botste tegen bepaalde dingen aan, zoals directheid. Indische mensen zijn tactvoller, ze laten mensen in hun waarde. Professoren vroegen hem waarom hij altijd zo beleefd sprak. Hij legde dan zijn Indische opvoeding uit: altijd beleefd en rustig overkomen, respect tonen en met twee woorden spreken.

Jeffrey Klavert vertelt over zijn Indische roots – Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012
Jeffrey Klavert vertelt over zijn Indische roots. Foto: Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Studeren
Tijdens de samenwerking met medestudenten valt het Indisch-zijn van Jeffrey niet  op. ‘Ik ben in Nederland geboren, daarom neem ik een bepaalde werkhouding aan. ’ Hij probeert  studie en privé gescheiden te houden en past zich aan een situatie. Om zijn studiezaken in orde te houden, heeft Jeffrey een agenda hard nodig. Hij geeft toe dat hij chaotisch, ongestructureerd is en geen planningen kan maken. Dit kenmerkt hijzelf als typische Indische eigenschappen. Als ik vraag naar Indische gewoontes in vergelijking met andere studenten,  kan Jeffrey alleen aan eten denken. ‘ Voor mij is het de normaalste zaak om eten te delen, mensen te trakteren en vragen of ze al hebben gegeten.’

Jeffrey heeft een agenda hard nodig. Hij geeft toe dat hij chaotisch, ongestructureerd is en geen planningen kan maken. Typisch Indisch, vindt hij.

Jeffrey Klavert in de collegezaal – Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012
Jeffrey Klavert in de collegezaal – Charlene Vodegel / Indisch 3.0 2012

Andere culturen
Ook vindt Jeffrey dat Indische jongeren onbewust iets met elkaar delen. Hij sluit zich automatisch aan bij Indische jongeren op de (sport-)school , vooral het eerste contact gaat makkelijker. Maar toch speelt een Indische afkomst hebben niet direct een grote rol in zijn vriendenkring. Jeffrey  voelt  ook een affiniteit met mensen uit andere culturen, van landen die dicht bij de zon zitten.  Die hebben dezelfde rustige houding, zoals lekker chillen en jam-karet.

De volgende student die zich uit zal spreken over roots en studie, is Lichelle Fisser, student Medicijnen in Leiden. Wil jij ook meedoen aan deze serie? Stuur dan een mailtje naar liselore@indisch3.nl en vertel wie je bent. 

Jonge Indo aan de Studie: Gino van Lingen

Scriptie schrijven - Gino van Lingen. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
Scriptie schrijven - Gino van Lingen. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
Scriptie schrijven – Gino van Lingen. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

Bezig met zijn scriptie voor de studie Trade Management gericht op Azië (TMA), tref ik Gino van Lingen (29 jaar) aan op school. In een openhartig gesprek vertelt hij hoe zijn interesse in zijn Indisch-Molukse roots sterk is gegroeid de laatste jaren, in het derde interview in de serie Jonge Indo aan de Studie. 

‘Mijn vader is half Indisch, half Moluks en geboren in Bandung. Mijn moeder is Indisch, geboren in Surabaya. Inmiddels zijn ze allebei al meer dan 50 jaar in Nederland,’ vertelt Gino. Hij is bekend met beide culturen, maar de Molukse cultuur trekt hem meer aan. ‘Het is lastig uit te leggen, maar,’ legt Gino uit, ‘de Indische cultuur vind ik minder close en meer geblandaniseerd.’

Gino van Lingen in de Westvleugel van de Hogeschool Rotterdam. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2102.
Gino van Lingen in de Westvleugel van de Hogeschool Rotterdam. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2102.

Gino vindt dat er meer sociale eenheid en een sterke saamhorigheid in de Molukse cultuur is vergeleken bij de Indische cultuur. Hij merkt dit vooral aan het Pela-verband, dat nog steeds wordt voortgezet binnen de Molukse gemeenschap. Dit is een Moluks bondgenootschap waarin saamhorigheid, respect, hechte band en tradities centraal staan.  Hij vindt die sterke band en eenheid mooi. ‘Naar mijn mening heeft dit te maken met een stuk geschiedenis waarin de KNIL-soldaten en families gedwongen werden om (tijdelijk) naar Nederland te verhuizen waar ze in barakken bij elkaar werden gezet,’ vertelt Gino.

Rond zijn 18e jaar begonnen Gino’s roots te kriebelen. ‘Waarom kan ik geen Indonesisch praten,’ vroeg hij zich af. Hij ontdekte dat zijn ouders altijd Nederlands hebben moeten praten, na de repatriëring in de jaren ’60. Gino besloot een Indonesische avondcursus te volgen. Met hulp van Indische en Molukse vrienden leerde hij steeds meer de taal. Tegenwoordig praat hij makkelijk mee in de Jakartaanse spreektaal.

Gino van Lingen in de westvleugel van de Hogeschool. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
Gino van Lingen in de westvleugel van de Hogeschool. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

Toen Gino voor het eerst in Jakarta liep, in 2006, voelde dat als thuis. ‘Maar toen ik in 2009 voor het eerst naar de Molukken ging, gebeurde er meer met me. Die ervaring was intenser dan in Jakarta. Een onverklaarbaar gevoel.’ Ook denkt hij erover om na zijn studie mensen te helpen met ontwikkelingswerk in Indonesië. Familie van Gino deed de opleiding TMA, zo kwam het dat hij zich erin ging verdiepen. Met deze studie kreeg hij de kans om een jaar in het land van zijn (groot-)ouders te kunnen studeren, werken en wonen.

Gino voor de Hogeschool Rotterdam. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
Gino voor de Hogeschool Rotterdam. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

Vroeger merkte Gino dat hij anders was dan andere leeftijdsgenoten, totdat hij Indisch-Molukse vrienden ontmoette en herkenning voelde. Inmiddels trekt hij automatisch naar mensen met dezelfde achtergrond. ‘Onbewust deel je dingen met elkaar, ik voel me daar fijn bij. Op TMA is het contact met mijn medestudenten heel anders dan tijdens mijn MBO-studie. Er heerst een sociale sfeer op de Westvleugel van de Hogeschool Rotterdam. Zoveel Aziaten, het is vooral elkaar leren kennen en buitenschoolse activiteiten ondernemen.’ Door de meerderheid van Aziatische studenten op TMA zijn Gino’s Indisch-Molukse waarden & normen niet opvallend, maar vanzelfsprekend. In zijn jeugdjaren vielen die gewoontes juist op. Familiebezoekjes kwamen zelden voor bij schoolgenootjes. Of: ‘Waarom krijg ik geen eten als ik bij vriendjes speel?’ En: “Wat doet die fles daar bij jullie op het toilet?” ‘Ja, probeer dat maar eens uit te leggen,’ lacht Gino.

Gino is de laatste student TMA in deze serie. De volgende keer spreek ik met Jeffrey Klavert (24 jaar), die psychologie studeert.

 


Enqueteren op de 54e TTF

Charlene aan het werk. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

De traditie om naar de pasar te gaan, is bij de derde generatie nog sterk aanwezig.

De entrée van de 54e Tong Tong Fair. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
De entrée van de 54e Tong Tong Fair. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

‘Ga jij ook naar de pasar dit jaar? Ohh je bedoelt de Tong Tong Fair?’ Ja, aan de naam moet ik nog steeds wennen; voor mij is het stiekem nog steeds Pasar Malam Besar. Vanaf het eerste bezoek aan de Pasar Malam Besar in 1996 voelde ik mij gelijk senang door die overduidelijk Indische sfeer. Dit jaar ben ik aangenomen als enquêteur in de weekenden. Hierbij een korte persoonlijke impressie van de eerste dagen.

Charlene aan het werk. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
Charlene aan het werk. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

Geluidsinstallatie
Eind maart werkte ik op de Pasar Malam Indonesia (PMI), op het Malieveld, als omroepster bij de informatiebalie. Nu, een maand later sta ik weer op het Malieveld, alleen in een ander soort indeling. Op beide evenementen kwam bij mij het senang voelen terug, de heimwee naar Indonesië, weer bahasa Indonesia praten en herinneringen delen aan Indonesië. Het verschil ligt toch bij de organisatorische kant; de PMI was gezellig druk, maar als medewerkster voelde ik dat ik terecht was gekomen in een chaotische werkomgeving. Alles werd op het laatste moment nog even geregeld, zoals een goed werkende geluidsinstallatie die pas werd aangeleverd op de tweede werkdag. Bij de TTF daarentegen was alles duidelijk georganiseerd en was er een personeelshandboek.

Gezellige sfeer
Donderdag 17 mei 2012 gingen de deuren open van de 54e TTF. Den Haag is sowieso de stad van de Indo, ‘de weduwe van Indië’, maar rond de periode van de TTF, is dit toch meer zichtbaar. Het Malieveld wemelde van de enthousiaste en ongeduldige mensen die snel naar binnen wilden. Ja, de TTF is nog steeds een populair begrip in Den Haag. Mijn taak als enquêteur was begonnen om 13.00 uur, in de eerste uren heb ik verschillende mensen gesproken; jong & oud, Indo of  geen Indo. Het werd snel duidelijk dat de bezoekers van de TTF vooral komen om de gezellige sfeer op te zoeken en het eten staat uiteraard hoog op het lijstje.

Iga kambing bakar. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0
Iga kambing bakar. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0

Martabak
Het doel van de enquête is om een beeld te krijgen wie de doelgroep is en wat de voornaamste redenen zijn om de TTF te bezoeken. De eerste en tweede generatie Indische mensen gaan vooral naar de TTF om de nostalgie weer te ervaren en dit te delen met familie/vrienden die zij zullen ontmoeten.  De traditie om naar de pasar te gaan, is bij de derde generatie nog sterk aanwezig. Deze generatie hebben dit meegekregen door als klein kind mee te gaan. Ook komen veel mensen die een liefde voor Indonesië hebben ontwikkeld, om de Indonesische sfeer te voelen in het Indonesië-paviljoen.  Zeker de Martabak mag niet ontbreken onder deze generatie. Heel bijzonder om te zien zijn de exclusieve gerechten die er de laatste jaren bij het menu zijn gekomen. Ik bedoel hiermee gerechten die ik leerde kennen in Indonesië. Enkele voorbeelden zijn ikan bakar kecap, iga kambing bakar, nasi ikan lele, bakmi bakso tahu isi.

Ngamen
Tot mijn verbazing en verrassing ging onverwachts een groepje Indonesische muzikanten met een geldbakje optreden tussen het wandelend publiek.  Dat wordt Ngamen genoemd. Wat ik alleen ken van de straat in Indonesië, gebeurde spontaan op de TTF.  Ik kreeg gelijk flashbacks naar mijn tijd daar. Heerlijk, wat muziek kan doen.

Indonesische  muzikanten tussen het wandelend publiek. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.
Indonesische muzikanten tussen het wandelend publiek. (c) Charlene Vodegel/ Indisch 3.0 2012.

Kom je komende week ook naar de TTF? Koop dan je kaarten online (veel sneller!) en check onze 10 tips.

Jonge Indo aan de Studie: Tamara Julienne

Welke invloed hebben je Indische roots op je studie en studiekeuze? Aflevering 2 van een nieuwe serie op Indisch3.0.

Tamara Julienne/ Jonge Indo aan de Studie afl 2
Tamara Julienne/ Jonge Indo aan de Studie afl 2

Tamara Juliënne (25 jaar) heeft een Indische vader uit Jakarta en een Indonesische/Chinese moeder uit Bandung.  In 2009 is ze afgestudeerd in HBO-Bachelor Bussiness Administration voor Trade Management gericht op Azië (TMA), aan de Rotterdam Business School (Hogeschool Rotterdam). Onder het genot van een kopje groene thee en een flinke hamburger vertelt zij me over haar studiekeuze.

Tamara is opgegroeid met de Indische en Indonesische cultuur thuis. Van kleinsafaan ging ze om de twee jaar op vakantie naar Indonesië. Door die reizen is Tamara gefascineerd geraakt door Indonesië. Hoe zou het zijn om in Indonesië te gaan studeren, wonen of werken, vroeg ze zich regelmatig af. Na de HAVO ging Tamara zich oriënteren op een vervolgstudie. Een vriendin deed Trade Management gericht op Azië (TMA),  waardoor ze zich ging verdiepen in de studie. Deze studie bood Tamara de mogelijkheid om te ontdekken of ze echt in Indonesië wilde werken en wonen. Het “Indisch zijn” speelde geen duidelijke rol in haar studiekeuze; dat de opleiding een link met Indonesië had, dát boeide haar.

In het eerste semester kreeg Tamara een talenintroductie en kon ze kiezen uit Japans, Indonesisch, Mandarijns en Vietnamees. Tamara realiseerde zich dat ze de Bahasa Indonesia al redelijk sprak en dat die taal geen uitdaging voor haar was.  Het Mandarijns maakte haar nieuwsgierig en ze koos uiteindelijk voor de Chinese richting. Ze besloot zich te concentreren op de Chinese taal, wat inhield dat ze voor studie en stage een jaar naar China is gegaan.

Over het algemeen had het “Indisch zijn” geen invloed in haar omgang met docenten en medestudenten. Oudere mensen sprak ze altijd met u aan, maar Tamara betwijfelt of ze dat typisch Indisch vindt.  Doordat er op de studie veel Aziatische studenten waren, voelde ze zich niet helemaal anders in de omgang met andere studenten; de saamhorigheid tussen de studenten kwam sterk naar voren.

Tamara Julienne/ Jonge Indo aan de Studie afl 2 (c) Charlene Vodegel Indisch 3.0 2012
Tamara Julienne/ Jonge Indo aan de Studie afl 2 (c) Charlene Vodegel Indisch 3.0 2012

Eten is belangrijk in de Indische cultuur. Tamara houdt van buiten de deur eten en ging vaak met haar Aziatische medestudenten een paar keer per week ergens eten in de stad. Het viel haar op dat vrienden bij andere opleidingen niet vaak met elkaar gingen eten. Uitgaan doet elke student, maar Tamara voelde zich meer aangetrokken tot Asian parties in plaats van met een biertje in de kroeg zitten op een zaterdagavond. Dat vindt ze toch meer een typisch Nederlands begrip in het studentenleven.

diplomauitreiking  (c) Tamara Julienne 2009
diplomauitreiking (c) Tamara Julienne 2009

Tamara sloot zich niet speciaal aan bij andere Indische studenten of vrienden. Een ‘klik’ voelen, vond ze en vindt ze belangrijker dan of iemand  Indisch is. Omdat ze voor de Chinese taal heeft gekozen tijdens haar opleiding, was Tamara zich meer gaan aansluiten bij Chinese studenten. Haar vriendenkring bestaat nu voornamelijk uit mensen met een Chinese achtergrond.

De volgende student die zijn verhaal vertelt, is Gino van Lingen.

Jonge Indo aan de Studie: Charlene Vodegel (introductie)

University Surabaya (c) Charlene Vodegel 2006

Wat is de invloed van je Indische roots op je studie en op je studiekeuze? Charlene Vodegel gaat vanaf deze maand (oud-)studenten hierover bevragen. Elke student mag vervolgens zelf bepalen welke (oud-)student na hem of haar aan het woord komt. Charlene geeft de aftrap door zelf als eerste haar verhaal te vertellen. 

In 2008 ben ik afgestudeerd in HBO-Bachelor Bussiness Administration voor Trade Management gericht op Azië (TMA) op de Rotterdam Business School. Tijdens mijn eerste vakantie naar Indonesië ben ik gelijk “verliefd” geworden op het land, dat is inmiddels twaalf jaar geleden. Ik was altijd nieuwsgierig geweest naar mijn roots en hoe het zou zijn om daar te wonen, alleen wist ik nooit hoe ik dit kon ontdekken. Op de bassis- en middelbare school probeerde ik altijd over Indonesië te vertellen tijdens spreekbeurten of verslagen.

interview uitwerken voor Indisch3 - Charlene Vodegel
Mijn eigen interview uitwerken voor Indisch3.0 (c) Charlene Vodegel

Na het behalen van mijn MBO-opleiding was ik er nog niet klaar voor om te gaan werken. Bij toeval zag ik een advertentie in de krant staan over een meeloopdag voor een studie Trade Management gericht op Azië (TMA). Ik twijfelde geen seconde en meldde me aan voor een meeloopdag. Ik wist meteen dat ik deze opleiding wilde gaan doen. Ik zag eindelijk een mogelijkheid om mij te gaan verdiepen in Indonesië. Het was puur toeval dat ik een advertentie zag staan, maar op deze manier kon ik het antwoord op mijn vraag over Indonesië zelf gaan ontdekken.

Belangrijke omgangsvormen die het “Indisch zijn” kenmerken, zag ik terug in de omgang tussen docenten en medestudenten. Ik was bescheiden, op de achtergrond en beleefd tegen ouderen. Ik sprak docenten altijd met u aan. Het “Indisch zijn” beïnvloedde mij niet sterk in de omgang met anderen – of juist wel: mede door de verschillende Aziatische studenten voelde ik een makkelijke omgang. Er heerste een gezellige, sociale sfeer op de opleiding tussen docenten en studenten, iets wat ik niet snel zag bij andere opleidingen. Dit had vooral te maken met de Aziatische achtergrond van de meeste studenten, de saamhorigheid kwam sterk naar voren.

University Surabaya (c) Charlene Vodegel 2006
University Surabaya (c) Charlene Vodegel 2006

Met de Indische en Indonesische studenten die ik tegenkwam op TMA, merkte ik al gauw dat er gewoontes waren die je niet eens meer hoeft uit te leggen en dus vanzelfsprekend waren.“Eet jij Bamisoep als middageten?”  “Lust jij geen brood?” “O ja is dat een Indische gewoonte?” Blijkbaar wel dus. Tijdens schoolkamp op de basis- en middelbare school kwam een andere Indische gewoonte tevoorschijn: de botol cebok. Dat was even iets onwennigs. Hoe moest ik dat uitleggen? Uiteindelijk heb ik het nooit uitgelegd en bracht onopvallend een fles  mee.

De vriendenkring van mijn ouders bestaat voornamelijk uit Indische mensen. Hierdoor ben ik vaak omringd door Indische families. Op de middelbare school en andere vooropleiding ben ik weinig Indische studenten tegengekomen, dat heb ik vaak jammer gevonden. Ik voelde nooit een bepaalde herkenning met medestudenten, totdat ik op TMA kwam. Ik voelde mij vrijwel direct thuis tussen de Indische, Indonesische en andere Aziatische studenten. In het dagelijks leven sluit ik mij automatisch aan bij mensen van wie hun roots in Indonesië ligt. Dat is iets wat ik niet precies kan uit leggen, het gaat gewoon automatisch.

Tamara Juliënne is de volgende oud-studente die ons gaat vertellen hoe haar Indische roots haar studie beïnvloed hebben – of niet.