Indisch 3.0 op de werkvloer Tiffany Tutupoly

In een lobby van een hotel zit ik met Tiffany Tutupoly bij een koloniaal huiselijk zithoekje. Dit bescheiden Indisch meisje (21 jaar) vertelt mij over haar werk als gastvrouw in een hotel in Leiden. Eigenlijk was haar wens de opleiding Toerisme te volgen om op die manier een kans te krijgen haar familie in Indonesië beter te leren kennen. Maar uiteindelijk viel de keuze op de opleiding horeca-gastvrouw die ze twee jaar geleden heeft afgerond.

Het land van mijn ouders
In Tiffany’s achterhoofd speelde vaak de gedachten om voor een lange periode in Indonesië te verblijven. Dit wilde ze eigenlijk met behulp van de opleiding Toerisme bereiken maar uiteindelijk koos ze voor de opleiding Horeca- Gastvrouw. Wat maakte haar verlangen zo groot om naar Indonesië te willen gaan?

‘Ik was 10 jaar toen ik voor het eerst naar Indonesië ging, het voelde alsof ik eerder in het land ben geweest. Dit is het gewoon! Geen vreemd gevoel van, wat moet ik hier en hoe ga ik me hier gedragen? Het land van mijn ouders wilde ik steeds beter leren kennen. Met name de familie van mijn vader die ik nog niet goed ken. Ik voel mij erg thuis in Indonesië, de manier van doen en laten trekt mij aan. Alles gaat op zijn gemak en dat past meer bij mij in vergelijking met het gehaaste leventje hier in Nederland. Het liefst moeten dingen hier gisteren gedaan zijn in plaats van morgen, alles wordt zo schematisch vastgesteld.’


Tiffany staat als gastvrouw klaar - Foto: Tiffany Tutupoly

Gastvrouw
‘Ik ben werkzaam als gastvrouw bij een hotel in Leiden. Mijn werkdag ziet er als volgt uit: Allereerst kijk ik hoeveel hotelgasten aanwezig zijn en hoe het personeel is ingedeeld voor die dag. Ik sta voor de gasten klaar in het restaurant en waar nodig vul ik het buffet aan.’ Na afloop zorgt Tiffany dat het restaurant netjes wordt opgeruimd en klaar staat voor de volgende ronde. Deze Indische gastvrouw is tevreden over haar functie, ze kan doorgroeien tot shiftleader.

Het sociale contact met de hotelgasten dat deze Indische gastvrouw heeft, maakt haar werk leuk. ‘Are you working next summer again? Yes, I do. Oh great then I will see you in June next year. Very nice!’ Gasten waarderen haar werk en zien haar graag terug. Het leukste van dit werk vindt Tiffany dat ze omringd is door mensen en een helpende hand kan bieden tijdens hun verblijf . ‘Ik ben blij wat ik tot nu toe heb bereik’, zegt ze trots. Alhoewel Tiffany het nog leuker zal vinden om dit werk in een hotel in Indonesië te doen. Momenteel is deze mogelijkheid er nog niet.

Vierde generatie
Als Tiffany zelf over haar Indische gewoontes nadenkt, vertelt ze dat haar Indisch-zijn sterk tot uiting kwam tijdens haar periode op school. ‘Ik ben stiller ten opzichte van anderen. Mijn klasgenootjes waren altijd zo druk, wat ze thuis niet doen, wordt buiten gedaan. Ze doen zich zo stoer en anders voor, terwijl ik mij juist rustig en beleefd gedroeg.’ Nu op haar werk merkt Tiffany dat haar Indische verlegenheid en teruggetrokkenheid zichtbaar is ten opzichte van collega’s die open zijn en de taken eenvoudig uitvoeren zonder bij na te denken.

Naast haar werk voedt Tiffany haar twee-jarige zoontje Anthony op. Ze hoopt dat de Indische cultuur niet zal verwateren, ze vindt het jammer dat dit toch soms onopgemerkt gebeurt. ‘Daarom voed ik mijn zoontje op met een wat Indische levensstijl. Ik wil Anthony sowieso bahasa Indonesia proberen te leren en meegeven dat respect naar anderen belangrijk is.

Dit interview sluiten we af met een kijk op de toekomst: Houd de Indische cultuur levend ook nu naar de vierde generatie?

Jam karet, tunggu sebentar, pelan-pelan en santai aja

Santai aja (c) Rennie Roos 2011

Jam karet, tunggu sebentar, pelan-pelan en santai aja: het zijn voor Indonesiërs doodgewone begrippen maar kunnen bij Nederlanders flink wat irritaties opwekken. Hier in Nederland gaat alles zo ontzettend snel! Iedereen heeft haast en moet altijd en overal op tijd zijn zodat ze daarna weer snel doorkunnen naar de volgende afspraak. Alles moet gaan zoals gepland en niks mag daar vanaf wijken.

Santai aja (c) Rennie Roos 2011
Slapende mannen op Midden-Java. Op de muur wordt gevraagd of ze moe zijn. (c) Rennie Roos 2011

Ik kan mij nog goed herinneren dat ik er in mijn eerste collegeweek in Yogyakarta net zo over dacht: “Ik kon van te voren natuurlijk verwachten dat het studeren hier anders zou zijn dan in Leiden maar dit had ik toch echt niet verwacht. Van de 14 colleges die ik tot nu toe zou moeten hebben gehad, heb ik er daadwerkelijk 5 kunnen volgen. De oorzaak daarvan zal ik nader toelichten. Waarbij het in Nederland nog wel eens gebruikelijk is dat een student niet komt opdagen, zijn hier de docenten gewoon afwezig! Wat ook niet geheel ongebruikelijk is, is dat de docenten geen colleges willen geven als er te weinig studenten zijn omdat dat zonde van hun tijd is. Het absolute toppunt vind ik echter de wijzigingen van de colleges hier! Ik kan begrijpen dat collegetijden af en toe gewijzigd worden maar hoe dat hier gebeurd is echt bizar! I.p.v. Een college naar een later tijdstip te verplaatsen kom ik er hier regelmatig achter dat de colleges ineens een dag eerder zijn gegeven!” (21/09/2011 – renenren.waarbenjij.nu)

Als ik het bovenstaande stukje uit mijn blog over mijn eerste week op Universitas Gadjah Mada teruglees, dan lach ik om mijn irritaties. Het is natuurlijk een wereld van verschil met Leiden maar ik maakte hierdoor wel meteen kennis met het begrip santai aja. Mijn Indonesische medestudenten maakten zich niet zo druk en vertelden dat zulke dingen nou eenmaal gebeuren. De eerste week van het semester is vrijwel altijd een chaos. Vaak wordt deze week gebruikt om de roosters te maken en om te kijken of er genoeg animo is voor de colleges. Het klinkt logisch maar als je daar niet van op de hoogte bent, dan wekt het flink wat irritaties op.

Het begrip santai aja kan je vertalen als relax, chill out of simpelweg met: ontspan. Tijdens mijn verblijf in Yogya zou ik dit begrip steeds meer gaan omarmen en afstappen van het westerse snelle leven dat zo vaak irritaties oplevert. In het westen zijn we naar mijn mening zo nu en dan wel erg licht ontvlambaar en maken we ons druk om dingen die er eigenlijk niet toe doen. In Indonesië heb ik geleerd dingen wat positiever te bekijken en niet onnodig moeilijk te doen. Een mooi voorbeeld: ‘Het is vervelend dat je je trein hebt gemist maar je bent nu in elk geval wel op tijd voor de volgende.’

Een Indonesisch fenomeen waarmee ik eigenlijk nog steeds niet mee uit de voeten kan is jam karet. De Nederlandse punctualiteit die ik van mijn ouders heb meegekregen, dat ik altijd en overal op tijd moet zijn, kon ik in Indonesië vrijwel meteen in de tempat sampah gooien. Hoe vervelend ik het ook vond om soms wel een uur op iemand te moeten wachten, ik ben gaan inzien dat wij in Nederland zo nu en dan precies hetzelfde doen. Organiseer maar eens een feest om acht uur ’s avonds. Ik garandeer je dat vrijwel niemand om acht uur precies aanwezig zal zijn!

In het westen noemen wij het te laat komen op feestjes: fashionably late komen. In Indonesië dus: jam karet. Alleen, in Indonesië blijft dat niet beperkt tot feestjes maar wordt het gekoppeld aan alle dagelijkse activiteiten. Een voordeel hiervan is dat je altijd tijd hebt om af te maken waarmee je bezig was, omdat het toch niet uit maakt of je op tijd komt. Een groot nadeel hiervan is, is dat je veel tijd kwijt bent aan het domweg wachten op je afspraak. Gelukkig vinden Indonesiërs dat laatste niet zo heel erg, want met de santai aja mentaliteit maken zij zich er niet zo druk om!

Voor een programma van het Indonesisch ministerie van buitenlandse zaken moet ik uiterlijk op 2 april in Jakarta zijn. Via de Indonesische ambassade heb ik vernomen dat zij zowel mijn ticket als mijn visum zullen regelen. Het is nu 27 maart en tot op heden heb ik nog steeds geen ticket en geen visum ontvangen.Voorheen zou ik enorm gestresst zijn maar nu denk ik: santai aja, het komt allemaal wel goed.

Ga met Indisch3.0 naar pindaKAAS light en win!

I3 meeting op de TTF, 2010. Foto: Bas de Meijer

Vind je het leuk om samen met Indisch3.0 naar pindaKAAS Light te gaan? Geef je dan via ons op. We mogen onder de aanmeldingen een vrijkaartje verloten en een verrassingspakket. Dus wacht niet langer en verzeker je van toegang tot een feestelijke culturele avond gevuld met muziek, film, theater, kunst en natuurlijk: heerlijk eten.

Aanmelden?
Wil je meedingen naar deze prijzen en samen met Charlie, Ed, Kirsten, Patrick, en Ulrike de light-editie van pindaKAAS meemaken? Geef je dan nu op via melati74@gmail.com (met vermelding van je naam, adres en aantal kaarten). Het geld van de ticket(s) a 15,- maak je over naar rekeningnummer: 486596486 tnv U. de Wreede te Alkmaar ovv Ticket pindaKAAS light en  je naam. De betaalde kaarten kunnen bij de kassa opgehaald worden. De winnaar van het vrijkaartje krijgt ter plekke zijn of haar geld terug. Meer informatie over het verzamelen ontvang je in de bevestigingsmail nadat je je hebt aangemeld!

Samen eten?
Voor degenen die ook graag met ons mee eten; er zijn nog maar enkele plaatsen beschikbaar voor het diner,dus wees snel! De maaltijd wordt vanaf 17:00 geserveerd (Graag op tijd aanwezig zijn!). De kosten van deze kaarten (toegang inclusief een heerlijke maaltijd bereid door Agus Hermawan van Restaurant Blauw) zijn 35,- per stuk. Vermeld hierbij of de voorkeur naar vlees, vis of vegetarisch uitgaat.

pindaKAAS light, 25 september 2010, 19.00 – 01.00 uur (eten vanaf 17:00 uur), Scheltema Complex, Leiden