Indomania 5: de Nieuwe Indische Keuken

Leeft de Indische keuken nog? Is zij samen met de eerste generatie Indo’s in Nederland langzaam aan het verdwijnen? Of slagen nieuwe generaties erin de traditionele manier van koken in de eenentwintigste eeuw te revitaliseren? Rob Malasch en Sam Tjioe, initiatiefnemers van Indomania, vertellen over de vijfde editie. 

Rob Malasch. Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012.
Rob Malasch tijdens Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012

Tijdens INDOmania 5 – Eten willen de organisatoren samen met de deelnemende koks, restaurants en leveranciers een impuls geven aan de Indische keuken om deze te bevorderen en te revitaliseren om te kunnen overleven in de eenentwintigste eeuw, lees ik. En: Indomania is een eigentijds evenement dat de hedendaagse Indische cultuur in de spotlight zet. 

Een Indomania, alleen maar over eten? 

Malasch: ‘Indomania in de Melkweg was in 2012 een groot succes. De grote belangstelling en opkomst bewees dat er in de Indische en Nederlandse gemeenschap een grote behoefte bestaat om op een eigentijdse manier kennis te nemen van de stand van zaken van de, door Indische cultuur beïnvloede, Nederlandse kunsten.’

Tjioe vult aan: ‘Toch kregen we ook klachten van de bezoekers. De meest algemene was het gebrek aan voldoende eten. Dit was in de eerste plaats te wijten aan een inschattingsfout van de organisatie over de opkomst en aan het feit dat er voor grootschalige culinaire activiteiten binnen de Melkweg niet echt gelegenheid is.’

Malasch vervolgt: ‘Omdat wij ook onderkennen dat goed en lekker eten, een eerste voorwaarde is voor Indo’s om samen te komen, hebben wij besloten om naast het evenement in Melkweg, dat we twee jaarlijks organiseren, tot een speciaal voor dit doel georganiseerd evenement ETEN. Een evenement dat de nadruk zal leggen op de Indische keuken.’

Sam Tjioe. Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012.
Sam Tjioe tijdens Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012.

Wat is er allemaal te doen die dag?

Sam Tjioe legt uit: ‘Voor een vaste toegangsprijs van 30 euro kunnen mensen vijf gerechten eten op het speciaal voor de dag aangelegde foodcourt. Het foodcourt wordt bevoorraad, bemand én bevrouwd door medewerkers van de Lachende Javaan, Dewi Sri, Kadijk, Spandershoeve/Tjoe Tjoe Mas en Bali James. Verder is er buiten de Pasar Malasch, met los verkrijgbare Indische hapjes en drankjes van toko’s.’

Rob vult aan: ‘Theodor Holman zal een talkshow leiden over vragen als: “Wat heeft de Indo toch met eten?” en “Is er nog enig bestaansrecht voor de Nederlands-Indische keuken in 21e eeuw”. En beroemde Nederlandse (o.a. John Halvemaan) en Indonesische chefs zullen worden uitgenodigd om hun creativiteit los te laten om een nieuwe invulling aan de Indische keuken en tijdens de manifestatie een demonstratie te geven van hun ideeën.’

Sam vertelt verder. ‘Daarnaast zal er op het podium door een aantal beroemde Nederlandse en Indonesische koks (o.a.  John Halvemaan) live gekookt worden. Zij zullen proberen oude keukenthema’s nieuw leven in te blazen. Een en ander zal voorgelegd en geproefd worden door ons panel van specialisten waaronder Johannes van Dam (Parool), Tom Kellerhuis (HP de Tijd) en hoofdredacteur van het blad Delicious.’

Indomania 5. Eten.
Indomania 5. Eten.

Er is ook ruimte voor theater, begreep ik?

Malasch knikt. ‘De culinaire activiteiten staan mede in het teken van het jubileum van de grachtengordel en de rol die het koloniale verleden hierin heeft gehad. Om deze verbinding verder te verdiepen zijn wij van plan het theater/muziek programma ‘In Nederland Door Omstandigheden’ van de volksopera door hen te laten uit voeren. De literatuur komt ook aan bod, tal van schrijvers van Indische achtergrond Theodor Holman, Hans Vervoort, Adriaan van Dis enz., of zij die over Indisch gerelateerde onderwerpen schrijven, vertellen over hun nieuwste werken.’

Indomania 5
11 mei 2013, 16 uur – middernacht
Het Sieraad
Postjesweg 1
Amsterdam

Voorverkoop via http://www.ticketmaster.nl/event/indomania-tickets/111603. Kaarten kosten 30 euro en zijn inclusief vijf gerechten. De keuken is geopend tot 23:00 uur.

 

Indomania 4 – een beeldverslag

Lavinia Meijer en Feico van Deutekom. Indomania 4. (c) Tabitha Lemon/ Indisch 3.0 2012.

Fotografie: Tabitha Lemon.

Te oordelen aan de snelheid waarmee het eten van SIR op was, overtrof de opkomst op de vierde editie van Indomania de verwachting van de organisatoren. We geven je er zo een beeldverslag van. Wij vonden het een mooi feest, al was er te weinig eten *genant* en discussieerden er geen jongeren mee *zonde*.

Het optreden van Lois Lane was (zoals verwacht) een grote hit, net als dat van Guitarmania. We hebben er zelf geen foto’s van *balen*. Daarom vind je hierbij een video-opname die op internet te vinden is.

In een afsluitend tafelgesprek vroegen organisatoren Rob Malasch en Sam Tjioe naar de waardering van Indomania 4. Gehoord: “Een rommeltje! Typisch Indisch,” “Te weinig eten!” en “Hier is duidelijk behoefte aan, ga zo door.” Schrijfster Marian Boyer sloot af met een kort verhaal. Lees het op haar blog.

Wil jij je mening over Indomania 4 laten horen, of heb je tips, verzoeken of suggesties voor de volgende editie? Plaats een comment en wij zorgen ervoor dat het bij de organisatie terecht komt.

Win vrijkaarten voor Indomania 4

Indomania 4. Melkweg, Amsterdam, 9 april 2012, 14.00 - 02.00 uur

Het belooft een mooi feestje te worden, op Tweede Paasdag, tijdens Indomania 4, in de Melkweg te Amsterdam. Wat ooit klein begon, is bij de vierde editie een evenement voor honderden bezoekers geworden. Een huiskamerfeestje is het allang niet meer.

Je kan Adriaan van Dis zien optreden en met hem kennis maken: volgens initiatiefnemer Rob Malasch is deze schrijver en programmamaker er de hele dag bij. Diederik van Vleuten zal de tientallen reacties delen, die hij ontving op zijn theaterprogramma Daar Werd Wat Groots Verricht. Lois Lane treedt weer op. Suzanne Liem en Armando Ello exposeren hun prachtige foto’s.  In Guitarmania heeft zich een unieke groep van Indische topgitaristen verzameld (o.a. Franklin Madjid, Arnold van Dongen & Patrick Drabe). ’s Avonds gaan de voetjes (nog verder) van de vloer en de handjes in de lucht, als o.a. DJ Rob Manga zijn plaatjes laat draaien.

Rob Malasch, bedenker van Indomania, legt uit waarom hij deze keer voor zo’n grootse opzet gekozen heeft: “Nou! De vorige keer was het toch veel te druk?! Iedereen vond het maar gezellig en leuk, maar iedereen stond bovenop elkaar! Ik snapte daar helemaal niets van.”Over de line-up vertelt Malasch: “Ik wilde niet meedoen aan de gebruikelijke opzet en dezelfde mensen vragen die in het Indo-circuitje bij elkaar lijken te horen. Ik heb van sommigen boze reacties gekregen, hele epistels, echt onvoorstelbaar. Nieuw en bestaand talent, dat wil ik laten zien. Waar ik dat vind? Tja. Vakbladen lezen, bij academies langsgaan, tentoonstellingen bezoeken.”

Malasch vertelt me verder dat je extra (gratis) kaartjes nodig hebt voor de optredens van o.a. Van Vleuten en Van Dis. “Ik vind het ontzettend vervelend, maar, tip: ben je er, reserveer dan bij de kassa meteen kaarten voor het optreden dat je graag wil zien. Zonder die extra kaartjes kan je niet naar binnen in de aparte zalen.”

Maya Mertens, de jongste deelnemer uit het programma, gaat ons in vervoering brengen met haar muziek. Alvast een voorproefje: Ode aan de Pokkie.


Indisch 3.0 mag 4 vrijkaarten weggeven. Wil jij een vrijkaartje winnen? Retweet dan voor 6 april a.s. dit artikel, share & like het op Facebook of stuur de link van dit artikel door naar vijf vrienden, met redactie @ indisch3.nl in de CC. Je mag zo vaak RT’en/sharen/liken/FW’en als je wil. Gewoon kaarten kopen kan bij de kassa  van De Melkweg (20 euro per stuk). 

Indomania 3: waanzinnig chaotisch huiskamergevoel

indomaniaDen Haag, 16 november 2008
door Kirsten Vos

Dit is een lange blog. U vindt hier namelijk ook de tekst die Marscha Holman en ik uitgesproken hebben op Indomania 3. Overigens – de vraag waar wij daar mee eindigden, is ook aan u gericht.

Het was er warm, in Rob Malasch’ galerie in Amsterdam, het strijdtoneel van Indomania 3 dat op 15 november plaatsvond. Het was te druk, de akoestiek was slecht, de pijpelaruimte was ontoereikend voor de opkomst, het TL-licht was ongezellig en het ‘postkoloniaal debat’ was niet te volgen. Het duurde lang voordat we konden eten omdat er nog geen bestek was. De vertoning van Hetty Naaijkens’ Contractpensions vond ik te kort. Er waren te weinig stoelen. De live-band was Nederlands. Halverwege de avond ging het personeel op pad voor extra bier. Binnen een paar uur was de rode wijn op en de fles champagne die ik zou krijgen als bedankje is uitgeschonken aan de gasten. Kortom: Indomania 3 was waanzinnig chaotisch. Maar desondanks vond ik het vooral erg gezellig.

Rond half vijf arriveerde ik bij de tot ‘eventvenue’ omgetoverde Serieuze Zaken. Een in uniform geklede heer heette me welkom. Malasch’ collectie had plaatsgemaakt voor het ‘uit de geheime voorraad van Frans Leidelmeijer’ koloniale art-deco meubilair, tekeningen van onder meer illustrator en striptekenaar Peter van Dongen en: heel veel mensen. Te koop waren t-shirts van Indomania 3, werk van Herman Keppy, van Alfred Birney en van Peter van Dongen, Indische saucijzen van Van Olphen, Indische hapjes als lemper en risolle en natuurlijk wijn, bier en fris.

Op het programma stonden een debat over de Indische producties die de afgelopen maanden uitgekomen zijn en een optreden van Marscha Holman en mijzelf. Onder leiding van Ricci Scheldwacht en Herman Keppy probeerden enkele prominenten het debat te voeren, over het boek Ons Indisch Erfgoed (Lizzy van Leeuwen) en de film Ver van familie (Marion Bloem). Door de gebrekkige akoestiek, maar ook de vorm van het debat, was dit helaas nauwelijks te volgen. Een interventie van de in het publiek aanwezige Theodor Holman kon daar weinig aan veranderen.

Na dit debat betraden Marscha Holman en ik het podium. Wij waren gevraagd ‘iets over de derde generatie’ te vertellen en dat hebben we, binnen onze mogelijkheden, gedaan. De reacties – van het publiek dat het kon horen – waren bevrijdend. Nee, we hoeven ons niet schuldig te voelen omdat we geen botol tjebok hebben, of omdat we niet op zoek zijn naar erkenning voor ‘de’ Indische zaak. We mogen gewoon ons eigen pad vinden in de Indische wereld. In de discussie daarna stelde Ricci Scheldwacht me een leuke vraag. “Je zet je niet af tegen de eerste generatie. Zet je je wel af tegen de tweede?” Op dat moment realiseerde ik me dat ik me vooral afzet tegen de Indische kruistocht voor erkenning, die absoluut niet generatiegebonden is.

Indomania 3 vond ik ongedwongen en vrij. Ja, organisatorisch was er een hoop ruimte voor verbetering. De locatie was rampzalig voor de opkomst. En wellicht ben ik dit keer niet helemaal objectief, omdat ik een rol speelde in het programma. Maar tekenend voor de sfeer vond ik de mannen en vrouwen die, Indisch en niet-Indisch,  vrolijk dansten op de muziek van de dj. En de mensen die, net als bij uitgebreide kumpulans thuis, dwars door elkaar heen tevreden zaten te eten.

‘De’ derde generatie op Indomania 3
door Marscha Holman en Kirsten Vos

De derde generatie Indische Nederlanders. Volgens het CBS bestaat die niet. In berekeningen die het Centraal Bureau voor de Statistiek maakte voor het uitkeren van het Gebaar, hield de demografie van Indische Nederlanders op bij de tweede generatie. Marscha Holman, columniste van Moesson, en Kirsten Vos, columniste van Archipel en beheerder van de weblog Indisch 3.0, beiden leden van deze derde generatie, zijn voor de Nederlandse overheid dus gewoon Nederlanders. De laatste tijd horen deze twee “Nederlanders met Indische wortels” steeds vaker ‘De Indische cultuur sterft uit’ en ‘Echte Indo’s bestaan niet meer’. De voorwaarden voor een existentiële crisis voor onze derde generatie zijn dus overtuigend aanwezig. Vanuit de eigen groep horen ze bovendien soms dat ze niet echt Indisch zijn. Toch willen Marscha en Kirsten met hun Indische wortels meer dan nasi goreng leren maken. Daarbij  merken ze dat mensen vooral van hen willen horen dat het Indische zoals dat ooit bestond wél in hen voortleeft. Of dat is wat ze zelf met het Indische willen en kunnen, horen we nu, in een levende column. Na afloop willen ze van u weten of dit is wat u wilde horen.

MARSCHA (gericht op het publiek): Vorige week maandag hadden we alleen nog geen flauw idee wat we wilden zeggen.
[Kirsten pakt haar telefoon.]
KIRSTEN: Hi, met Kirsten, stoor ik?
MARSCHA: Nee, ja…ehh nee. Wacht, ik zet even het gas onder de hutspot laag.
KIRSTEN: Oké. Lekker hè, die aardappelen, als het zo koud is buiten. Ben je zover?
MARSCHA: Ja!
KIRSTEN: Heb je gezien dat jij samen met mij op Indomania iets gaat doen over de derde generatie? Wij vertegenwoordigen namelijk de derde generatie Indische Nederlanders. Ze willen weten waar die mee bezig is.
MARSCHA: Ja, ik zag het. Leuk, denk ik. Maar wij zijn toch geen Ambassadeurs van de derde generatie? Wij maken hutspot! We verzinnen wel iets,  als we maar niet een soort act gaan doen als de nichtjes van tante Lien, vol tempodoeloe. Nee, niet te veel tempodoeloe, we moeten wel een tegengeluid geven.
KIRSTEN: Ja, in elk geval een eigen geluid. We zijn de derde generatie dus we zullen met iets verfrissends moeten komen. Wanneer zullen we het daarover hebben?
MARSCHA: vrijdag?
[Marscha en Kirsten draaien zich naar elkaar toe, nu met hun gezichten schuin naar elkaar toe. Ze begroeten elkaar.]
MARSCHA: Kan je dat idee dat je mailde, van dat toneelstuk, nog eens uitleggen?
KIRSTEN: Nou het idee was als volgt. We noemen het ‘Marscha en Kirsten in de wondere wereld die Indisch heet’. En het wordt dan een uitermate vrije interpretatie van het wayangspel die waarschijnlijk nooit tot ons  Indisch erfgoed gaat behoren.
MARSCHA: Sorry hoor, maar wat is in vredesnaam een wayangtheater??? Ik schaam me nu al dood, deze vertegenwoordiger van de derde generatie weet niks. Ik ben geen echte indo…
KIRSTEN: Niet aanstellen, je bent Indisch, want je vader is een Indische jongen. Hij schrijft Indische boeken nota bene, dat weet iedereen.
MARSCHA: Laat het hem niet horen…. Maar goed, ik heb nog wel een oud laken op zolder liggen voor het wayangspel? Kunnen we dat ook prettig voor ons gezicht houden, ik kan namelijk totaal niet acteren.
KIRSTEN: Ik ook niet. Dat is toch wel een vereiste ja. Niets zo erg als kijken naar een toneelstuk met mensen die niet kunnen acteren. Laat dat wayang idee dan ook maar zitten.
MARSCHA: Misschien moet jij het maar alleen doen, Kirsten. Jij bent hier veel beter in. Jij kent veel meer mensen, indomensen; jij bent echt een betere Indo dan ik.
KIRSTEN: Marscha, zeur niet zo. Zo wordt het niks. Jij denkt echt dat de Indische Gemeenschap zich bij een soort club heeft aangesloten hè?
MARSCHA: Ja, de club van ‘mij is onrecht aangedaan – ik ben slachtoffer – en ik wil erkenning’…
Kirsten: O je bedoelt de club waar iedereen altijd te laat komt?
Marscha: Precies, de club waar iedereen door elkaar heen praat
Kirsten … en niemand luistert.
MARSCHA: waar iedereen een botol tjebok gebruikt
KIRSTEN: en waar alle vrouwen altijd een zakdoekje met eau de cologne bij zich hebben.
MARSCHA: Waar iedereen Brandend Zand kan meezingen
KIRSTEN: en waar niemand kritiek op elkaar mag hebben.
MARSCHA: Maar wel heeft.
KIRSTEN: De club waar iedereen alles repareert met plakband of een elastiekje. En waar iedereen alles eet met suiker of sambal.
MARSCHA: de club waar iedereen fenomenaal Indisch kan koken
KIRSTEN: EN niet te vergeten, waar iedereen geweldig gitaar kan spelen.
MARSCHA: en waar iedereen een abonnement op Moesson heeft
KIRSTEN: Op Archipel.
MARSCHA: ET cetera… Ja precies, die club bedoel ik. Enige club…
KIRSTEN: Nee, ik kan me niet voorstellen dat Indische mensen zich bij zo’n club aangesloten hebben. Ik zou dat zeker niet willen.
MARSCHA: ik al helemaal niet.
KIRSTEN: Ik vraag me überhaupt af of er ook maar één Indo is die voldoet aan al deze ‘regels’. De Indische Gemeenschap – als die al bestaat – is echt niet zo homogeen als jij denkt.
MARSCHA: Nee, ik geloof je wel; jij en ik verschillen al zo veel. Jij hebt twee Indische ouders en ik één (die dat ook maar al te graag ontkent – wat dan weer heel Indisch schijnt te zijn). Jij blogt er elke twee weken over, ik ben nog nooit in Indonesië geweest en jij, jij voelt je er thuis.
(beiden vallen stil)
KIRSTEN: Sowieso, die regels waar we het net over hadden; die slaan eigenlijk vooral op de eerste generatie.
MARSCHA: Maar, bij Indomania vinden ze dat heerlijk om weer even te horen hoor. Laten we iets met die club doen, lachen.
KIRSTEN: Ja maar hallo, wij zijn hier uitgenodigd om het over de DERDE generatie te hebben, Marscha.
MARSCHA:  O ja. Wat zijn onze eigen ‘regels’ dan? Hebben we die al?
KIRSTEN: We kunnen zeggen dat we naar Hot Indo Parties gaan.
MARSCHA: En elke dag krabbels zetten op de 38 hyves over Indo’s.
KIRSTEN: over waarom het beter is om een relatie te hebben met een Indo dan met een Nederlander.
MARSCHA: Ik heb een relatie met een Molukker.
KIRSTEN: Oh. (stilte). Die heb je hoop ik wel thuis gelaten?
MARSCHA: Euh, ja. We kunnen het ook over tattoo’s hebben
KIRSTEN: EN natuurlijk alleen maar praten met Indo’s.
MARSCHA: en dan bahasa leren en alleen maar zo nog met elkaar praten
KIRSTEN: Hmm. Het enige dat ik daarvan weet is adoe.
(korte stilte)
MARSCHA: Goed, dat schiet lekker op, volgende week willen ze al horen waar het heengaat met de Indische cultuur. En we hebben nog geen idee, we zijn net begonnen met Indisch zijn.
KIRSTEN: Wat vindt u, heeft u het geluid van ‘de’ derde generatie gehoord?