Indo Ink: Tattoo Yanoezs

Volgens de wet van vraag en aanbod groeit naast vraag naar tatoeëerders ook het aanbod van tattooshops. Maar hoe begin je nou een tattooshop? De Molukse Yance Thenu is dit avontuur aangegaan en heeft afgelopen augustus Tattoo Yanoezs geopend in Venlo. Indo Ink vroeg hem over zijn pad naar het tattoo ondernemerschap.

fotografie: Armando Ello

Yanoezs is volgens mij Venlo’s best kept secret. Te midden van een troosteloos ogend centumdeel van Venlo staat een lel van een sportschool alwaar je pas achteraan een van de keldergangen op Yanoezs stuit. Deze speurtocht laat je in gedachten al gauw achter je als je Yanoezs binnentreedt. Je ervaart hier namelijk geen standaard, ruig inkthok waar de doodshoofden op je afkomen, maar een verfrissend en vooral gezellig huiskamer idee dat tot in elk detail Yance’s persoonlijkheid uitademt.

Start-up
Yance (1982) werd geboren in Vught en groeit op in het Molukse kamp Lunetten. Na het Grafisch Lyceum is hij voornamelijk kantoorwerk gaan verrichten en hield zijn creatief werk op hobbyniveau. “Ik ben naast mijn werk altijd bezig geweest met tekenen en begon 14 jaar geleden met tatoeëren. Ondanks dat ik veel klandizie had, durfde ik de stap tot een eigen zaak nog niet aan. Voornamelijk mijn ouders zagen de onzekerheden van het zelfstandig ondernemerschap als te risicovol”. De omslag kwam in april 2011 toen zijn neefje en jarenlang tattoopartner zijn eigen shop ‘Tattoo G’ opende in Tilburg. Met menig jaren aan ervaring en nu steun van zijn ouders en zijn (Indische) vriendin Patty, ondernam hij de stap tot het beginnen van Yanoezs. Naast support is volgens Yance zijn instelling primair geweest aan zijn snelgeboren succes. “Een positieve instelling is nog belangrijker dan jouw vaardigheden. Ben je positief, dan krijg je positiviteit terug van je omgeving. Ik heb ook geen ondernemingsplan gemaakt, maar ben na mijn inschrijving meteen begonnen met het zoeken van een pand en het werven van klanten. Hierin stond steeds mijn instelling centraal”.

Leerlingen
Een voorbeeld van feedback op zijn positieve instelling zijn de leerling-tatoeëerders die hij al vrij snel na de opening had aangetrokken. Romano (aka ‘Truusje’) en Wesley (allebei 22) zijn beiden spontaan en ieder op geheel eigen wijze leerling van Yance geworden. Naast hun dagelijkse banen in respectievelijk het leger en een restaurant, zijn zij via Yance’s begeleiding gaan tatoeëren en is bij hen ook hun droom reëel geworden om van hun creatieve hobby’s hun werk te gaan maken. “Wij hebben een wisselwerking. Zij leren van mij en terzijde helpen zij in de shop met bijvoorbeeld de verdere uitbreiding en ontvangst van klanten. Ik focus eerst op hun instelling en dan pas op hun vaardigheden. Zo maken wij gezamenlijk de shop.”

Stijlen vs. cultuur
Ondanks Yance’s persoonlijke interesses en culturele achtergrond, zijn het voornamelijk de achtergronden van zijn klanten die de stijl van de tatoeage bepalen. “Het kan best dat er Molukse elementen in een tattoo verwerkt worden, maar dat zal eerder aan de achtergrond van de persoon zelf liggen. Het levensverhaal en de ideeën van de persoon in de stoel staan centraal. Ik had laatst bijvoorbeeld hier een persoon met een eigen recording studio genaamd Protailz. Bij hem kwamen muzieknoten, pianotoetsen tot zijn bedrijfslogo in zijn tattoo terug. Bij een ander waren het Cendra Wasih’s en de sterfdatum ’28-4’ ter nagedachtenis van zijn Indische grootouders. Het zijn mijn eigen interpretaties van iemands wensen en voorkeuren die de tattoo bepalen, eerder dan een voorgeschreven stijl.”

Davy
Tijdens het interview zit de Indische Davy (telg van de bekende familie ‘Purvis’) in Yance’s stoel. Zijn rechterarm zit al bijna geheel vol met Indische elementen als eerbetoon aan zijn grootouders.
“Als oudste van de kleinkinderen, vind ik het belangrijk dat de Indische cultuur bij ons erin moet blijven en dat ik hierin een voorbeeld ben voor de anderen. Het is in eerste instantie niet eens Yance’s connectie met mijn achtergrond dat ik hier zit, maar ik voel mij hier thuis en begrepen in wat ik graag wil”.

Yance’s magic
Terwijl Yance verder gaat met de wayang op Davy’s arm, bedenk ik mij dat Davy exact de magie van Yanoezs te pakken heeft. In de gezellige, ontspannen sfeer vergeet je dat je een tattooshop bent, krijg je de tijd om gezamenlijk tot het gewenste ontwerp te komen en om bijvoorbeeld over wat last minute angst voor de naald heen te komen. Van een koelkast gevuld met eten en drinken tot een TV waar je een willekeur aan films op kan kijken, je zou haast in tweede instantie pas voor een tattoo hier naar toe komen. Yance heeft met succes zowel zijn persoon als de Molukse gastvrijheid weten te verwerken in een eigen bedrijf. Hier chillen mensen, krijgen de ruimte om zichzelf te zijn en oja, laten ook nog eens een tattoo zetten!

[learn_more caption=”Meer over Tattoo Yanoezs”]Wil je meer weten over Tattoo Yanoezs? Bezoek dan zijn website http://www.tattooyanoezs.nl of zijn Facebook pagina http://www.facebook.com/tattoo.yanoezs.[/learn_more]

Indo Ink: First family for life

“Meer thuis dan dadelijk zal ik mij wel niet kunnen voelen,” dacht ik net voordat ik met Darah Ketiga oprichter E. en zijn saudara had afgesproken voor de eerste aflevering van Indo Ink. Met acht andere diehard Indo’s over tattoos praten bij een Indische toko in mijn hometown Den Bosch, zou precies in mijn straatje moeten passen. Niets bleek minder waar te zijn toen ik deze family met hun voorliefde voor tattoos beter leerde kennen.

Ik legde mijn voicerecorder annex smartphone op tafel en keek de ruimte nogmaals rond alsof ik in een laatste adem de sfeer correct wilde te proeven. Zeven jonge Indo’s uit geheel Zuid-Nederland zaten op z’n Indisch vrij relaxed door elkaar, wachtend om eindelijk hun verhaal te kunnen doen. Hun zwarte, glanzende bomberjackets bedekten vooralsnog de onderwerpen van de dag. Op de achtergrond ritselde Levi, eigenaar van Toko Oost-Java, in zijn keuken met dezelfde ontspanning en vriendelijkheid waarmee hij de organisatie van dit interview in zijn zaak toeliet. De setting en sfeer waren perfect: Indo Ink was geboren.

De tattoo als dagboek
In de eerste minuten van het interview werd het al duidelijk dat deze groep een diepe, persoonlijk band heeft met de tatoeagekunst. “Een tattoo is een uiting van jezelf, het definieert jezelf. Het vertelt jouw verhaal alsof het je eigen dagboek is. Het accentueert ook je trots. Wij vinden het natuurlijk ook gewoon mooi, maar laten geen plakker zetten om bijvoorbeeld onze status te verhogen.” Hierin onderscheidt de groep zich van de mainstream tattoohype die momenteel gaande is. “Je ziet dat nu veel mensen uit mode overwegingen tattoos nemen en hier waarschijnlijk na twee haar spijt van zullen hebben. Neem bijvoorbeeld de ‘sterretjes’-tatttoos, mensen nemen deze omdat ze een tattoo willen maar niet weten wat voor een. Pas later geven zij hier een betekenis aan. Bij ons werkt dat juist andersom.”

Acceptatie versus stereotypering
De voorliefde voor tatoeages is op het eerste gezicht bij hen niet aan zichtbare lichaamsdelen af te zien. “Ondanks dat je steeds meer tattoos ziet, worden getatoeëerde mensen nog vaak gestereotypeerd als fout volk. Met ons werk moeten we daar rekening mee houden. Bijvoorbeeld in restaurants of in winkels is het voor personeel wat meer geaccepteerd omdat daar meer jonge mensen komen. Maar op zakelijk niveau is dat nog niet zo. Misschien als de rage van nu ooit algemeen gedachtegoed wordt, zal er een bredere vorm van acceptatie kunnen ontstaan.”

Bestaat de Indische tatoeage?
De tatoeages die naar het Indische refereren zijn vaak symbolen en mythes uit het land van de voorouders, zoals wayangpoppen, krissen en teksten in het Maleis. “Je kunt niet zeggen dat dit Indisch is, in de absolute zin. Een Indische tatoeage is juist heel erg persoonlijk. Niemand kan namelijk voor zichzelf of een ander zeggen wat voor tattoos wel en niet Indisch zijn.” Wat de groep wel ziet, is dat wanneer jonge Indo’s een tatoeage nemen, deze vaak wel cultureel gerelateerd is. “Voor jongeren is dit al een onderdeel van onze cultuur. Dit is een manier geworden waarop wij onze achtergrond laten zien.”

Band of brothers… and sisters
In eerste instantie waren het niet eens tattoos die de groep bijeen bracht, maar hun onderlinge acceptatie en begrip van de Indische cultuur. “Er zijn mensen die bij ons ‘blanco’ binnenkwamen, zich senang bij ons voelden en het gevoel gingen delen om ook via tattoos hun culturele achtergrond te uiten”.

Deze laatste woorden kan ik lang nooit zo geloofwaardig opschrijven als dat ik ze toen tijdens het interview bemerkte. In een soort huiskamer deelde een groep jonge Indo’s met mij niet een zozeer passie voor tatoeages, maar een band die hen meer dan vrienden maakten. Eerder broeders en zuster, van hetzelfde gemengde bloed, geuit en gedeeld door inkt.

Foto’s: Patrick van Beek http://www.patrickvanbeekfotografie.nl

Rolf Görtz (21) uit Maastricht heeft de Gatot Kaca in spiegelbeeld op zijn schouderbladen. Dit is een van de meest geliefde helden van de Javaanse Wayan Purwa. Hiermee eert hij niet alleen zijn Indische trots, maar ook zijn karaktereigenschappen als kracht, zelfbewustheid en trouw
Joey Lopies (28) uit Tilburg heeft een engel op zijn rechterschouder vanwege zijn geloof en een customized Indo Melati logo op zijn rug vanwege zijn Indische geschiedenis, roots en trots.
De tekst “hanya tuhan dapat menilai saya” op Joey’s borst betekent “alleen god kan over mij oordelen”.
Nina Kruithof (28) uit Rotterdam heeft de Borneoroos als eerbetoog aan de ouders van haar oma.
Percy Pfoster (34) uit Sittard heeft de wayang als zijn metgezel op zijn linkerarm. Met de traditionele golok baant hij een weg door de wildernis, symbolisch voor het leven. Het Balinese masker op zijn helm verdrijft de boze geesten die op zijn pad komen.
Mark de Vos (25) uit Heerlen heeft een Indisch portret op zijn borst omdat het Indische hem dicht bij het hart staat. De tekst op zijn arm verwijst naar die groep die hij meer als familie ziet dan gewoon vrienden.
E. heeft een scene uit de barong dans op zijn rug. Deze geeft de verhouding tussen het Goede en het Kwade weer.
E. heeft op zijn onderarmen ‘Harapan’ (hoop) en ‘Percaya’ (vertrouwen) Op zijn borst staat de Raja Putri als eerbetoon aan schoonheid en liefde in het leven en Dalem als symbool voor kracht en bescheidenheid in het leven. In midden van het stuk staat een ‘Unalom’, symbolisch voor reïncarnatie en een persoonlijk eerbetoon aan zijn overleden tante.
De gehele crew
Levi van Loon (41) uit ‘s-Hertogenbosch heeft zijn gehele bovenlichaam bedekt met Balinese tatoeages en ook aldaar laten zetten.

[learn_more caption=”Toko Oost Java”]Tijdens en na het interview genoten wij van heerlijke Indische hapjes en voor-, hoofd- en nagerechten van Toko Oost-Java in ’s-Hertogenbosch. Wil je ook een keer op bezoek bij Levi en Dewi? Check dan http://www.oostjava.nl.[/learn_more]

Indo Tattoos

Backpiece Mareh

Indo Tattoos. We schreven er een aantal jaren geleden al een kort artikel over: Op zoek naar symbolen voor Indo’s. Veel Indische jongeren met tatoeages kiezen voor een of meerdere afbeeldingen die iets te maken hebben met hun Indische achtergrond. Daarbij is het niet altijd eenduidig welke afbeeldingen wel, en welke juist niet geschikt zijn. Oosterse tekens of het Indo-symbool dat “bekende Indo” Paatje Phefferkorn in de jaren ’80 ontwierp zijn populair. Maar of je een “Indonesische” Garuda mag laten tatoeëren? Daar is niet iedereen het over eens.

In de Moesson van deze maand staan twee voorbeelden van tatoeages van Indische jongeren. In deze reportage lees je wat jongeren er zelf nog over zeggen.

Op Hyves zijn er verschillende pagina’s waarop jongeren hun tattoos laten zien en bespreken. Als je deze pagina’s als uitgangspunt neemt, lijken veel Indische jongeren er wel “iets” mee te hebben. Ze gebruiken een tatoeage vaak om de eigen Indische achtergrond te benadrukken. Bovendien: “tattoos horen bij de Indische cultuur” lijkt hier de onderliggende boodschap.

Het hebben en showen van een tattoo is bij uitstek een “ding” van jongeren. Was je een decennium of twee geleden nog een aso met een tattoo, en bij sommige ouderen nog steeds, onder jongeren is het meestal cool om een “plaat” ergens op je lijf te hebben. En dat moet natuurlijk gezien worden.

Zo vindt Marvin (28) het design van zijn tatoeage erg mooi, maar het gaat uiteindelijk ook om de betekenis. Niet toevallig iets Oosters; hij liet een tattoo zetten van een lotusbloem. Deze bloem staat symbool voor ‘leven’ in de Oosterse wijsbegeerte van het Boeddhisme.

Tatoo Foto

Benjamin (27) heeft ook een lotusbloem laten tatoeëren. Bij hem draait het echter meer om het gebruik van kleuren. Zo staat rood  voor de liefde, paars voor de duisterheid en blauw voor openheid. Deze kleuren staan symbool voor de fases in zijn leven, maar tezamen in de bloem staan deze symbolisch voor het gegeven dat alles uiteindelijk goed komt. Verder heeft hij de naam van zijn dochter dicht bij zijn hart laten plaatsen.

Tatoo Foto

Een tattoo is soms misschien gewoon een mooi of leuk plaatje, maar vaak is het een symbool die een persoonlijke betekenis voor iemand heeft. Het ultieme persoonlijke statement. En ja, natuurlijk doet het wel een beetje pijn een tattoo te laten zetten. Vooral op plekken waar je huid dun is, zoals aan de binnenkant van je armen of in je nek. Maar, dat is de moeite waard, want “tattoos zijn cool”.

De meesten jongeren hebben zich vast wel eens afgevraagd: moet ik er een? Op de redactie stellen we ons die vraag natuurlijk ook. De komende tijd zullen we daarom regelmatig aandacht gaan besteden aan het onderwerp tatoeages. Dat zullen we op allerlei verschillende manieren gaan doen.

We zijn daarbij ook benieuwd naar onze lezers. Misschien heb je zelf een tattoo of ken je iemand in je Indische kring met een tattoo die iets te maken heeft met zijn of haar Indische achtergrond? Laat het ons weten! Stuur een foto en het verhaal erbij op naar redactie@indisch3.nl en wie weet komen we je interviewen of publiceren we de foto’s.

Griselda Molemans – Oog van de Naald #indischeboekenweek

griselda molemans oog van de naald

Eigentijdse “whodunnit” met Indisch Los Angeles in de hoofdrol

Oog van de Naald is de eerste thriller van journaliste Griselda Molemans en meteen een actuele pageturner, knap geschreven, met een licht erotische afdronk. Het boek leest als een uitgebreide aflevering van CSI, met dezelfde snelheid, technische snufjes en (forensische) details. Wat Molemans toevoegt, is ruimschoots aandacht voor de Indische scene in LA, dankzij Indische hoofdpersonen (2.0) Fay Pizarro en Mike Flohr.

Week van het Indische boek 2011 griselda molemans

In Los Angeles loopt een ‘Tattoo maniak’ rond, die vrouwen drogeert en ze in het gezicht tatoeëert. Journaliste Fay Pizarro en rechercheur Mike Flohr proberen allebei deze zaak op te lossen. Dit tweetal ontmoet elkaar als ze allebei met hun families op de zaterdagse pasar bij LA zijn. Duidelijk tot elkaar aangetrokken, komt het uiteindelijk tot een date. Tegelijkertijd heeft de Tattoo maniak net zijn tweede slachtoffer gemaakt.

Mike en zijn partner Jake worden direct op de zaak gezet. Fay Pizarro, die als reporter bij de Star-News werkt, hoort voor het eerst over de misdaden via een collega. Die wil haar connectie met Mike gebruiken om de scoop te krijgen over de misdaad. Hoewel die vlieger niet op zal gaan, raakt Fay hevig geïnteresseerd in de aanvallen op vrouwen, die steeds gewelddadiger worden. Pizarro weet veel af van tattoeages, kent de tattoowereld in LA, werkt voor Star News aan een serie over beroemdheden en tattoeages en wordt – tegen wil en dank?- verliefd op Mike. Voor Fay het weet, heeft zij de sleutel tot de ontknoping in handen.

Schrijf- en marketingtechnisch is het boek knap geschreven. De overdosis medicijnen die tot de dood van Michael Jackson hebben geleid, de website Indisch4ever die geen onbelangrijke rol speelt of de interviews met Kobe Bryant en David Beckham over hun tattoos: de vele ‘haakjes’ in het boek met de actualiteit maken dat Oog van de Naald leest alsof het gisteren geschreven is. Daarnaast krijgt het boek, naast de thriller-verhaallijn, een opwindende, chick-flick-achtige lading door de sexually charged ontmoetingen tussen Fay en Mike. Tot slot zorgt de Indische scene in Los Angeles voor een bijzondere colour locale.

Sterker nog, je zou zelfs kunnen zeggen dat niet Fay en Mike de hoofdrol hebben, maar de Indo-scene in LA. Hoewel Oog van de Naald doorspekt is van jargon over tattoos, journalistiek, muziek en Amerikaanse celebs, krijgt alleen de Indische wereld uitleg. Het is bovendien op de Indische pasar, waar sinds de jaren ’50 Indo’s bij elkaar komen, dat de twee hoofdpersonen elkaar ontmoeten. En er is nog een andere reden waarom ik dit zeg, die ik wegens spoiler alert niet kan vermelden.

Een knap staaltje schrijfkunst is verder het gemak waarmee Molemans schakelt tussen de vertelperspectieven. Als lezer kijk je mee over de schouder van respectievelijk Fay, Mike & zijn partner Jake én de Tattoo maniak. Elk hoofdstuk is bovendien net zo lang als verteltechnisch noodzakelijk is en uit de eerste paar zinnen kan je onmiddellijk opmaken met wie je meekijkt. Hierdoor weet je als lezer meer dan de drie afzonderlijke partijen, zie jij de plot al aankomen en denk je, net als in een thriller-film: “Nee, nee, ga daar nou niet naar binnen!”

Toch moest ik me wel even door het begin heen trekken. Ik had moeite met de karakterschets van het personage Fay Pizarro. Ik worstelde continu met de vraag hoe geloofwaardig ik haar vond. Tegelijkertijd miste ik op het einde diezelfde aandacht voor het karakter van de Tattoo maniak. Verder wilde ik mezelf vooral in de ‘whodunnit’-modus storten, maar kreeg ik zoveel details over de Indo-scene LA te verwerken, zonder dat die echt te maken hadden met de ontknoping: als thriller-liefhebber wilde ik gewoon lézen.

Dat ik al die sfeerschetsen op een zeker moment welletjes vond, zou heel goed te maken kunnen hebben met mijn eigen Indische achtergrond. Veel van wat erin staat wist ik al. Misschien is Oog van de Naald juist een Indisch boek dat erg geschikt is voor een niet-Indisch publiek. ‘Het is ook nooit goed’ zal je misschien denken. Fair enough. Lees hem zelf en vertel jij ons wat jij van Molemans’ thriller-debuut vindt.

Wil jij zelf bepalen wat je van dit boek vindt? Share dit artikel op Twitter met #indischeboekenweek en maak kans op een van de geschenk-exemplaren! Geen Twitter, wel winnen? Mail dan vijf vrienden de link naar de recensie vh boek dat jij wil winnen en zet redactie@indisch3.nl in de CC! Let op: sharen op Facebook kunnen we niet tracken, alleen RT’s of Tweets #indischeboekenweek komen voor een gratis exemplaar in aanmerking.

“..en dit was Tattootalk”

Den Haag/ Amsterdam, 24 mei 2008
door Kirsten Vos en Ed Caffin

[dailymotion id=x5oo7d]
Korte videosamenvatting van Tattootalk door Indisch4ever

Ons eerste gezamenlijke optreden als Indisch 3.0 heeft tot wisselende reacties geleid van mensen in de zaal, variërend van ‘weinig antwoorden over symboliek’ tot ‘precies wat ik wilde weten’. Met name jongeren bedankten onze gasten na afloop vol enthousiasme voor de show. We zijn dus niet bepaald ontevreden. De wereldomroep scheef een artikel en maakte een reportage. Klik hier om naar het artikel en de reprtage te gaan. Was jij bij de show? Laat ons horen wat je ervan vond! Dit is hoe we er zelf op terugkijken.

Vol creaties
De drie ‘tatoeagegasten’ lieten al voor de show hun versieringen zien aan meerdere fotografen – trots poseerden zij voor hun camera’s. Het podium lag vol met creaties van de gasten, van jassen en vlaggen van Darah Ketiga en de Indo-Melati tot stoffen van Kim en tribals van Andy. In de zaal zelf zaten overwegend jongeren. Tattootalk begon wat onrustig. Twee sleutelfiguren waren verlaat vanwege het verkeer: Petroeshka Schoonheym, een van onze gasten, en Dennis Volkert, de winnaar van onze prijsvraag. Met een lege stoel op het podium begon Ed het gesprek met Kim Schipperheijn, Andy Ardaseer, Chris Carli en E..

Eerbetoon aan je wortels
Allereerst kwamen Chris en E. aan het woord, beide uitgesproken begaan met de Indische cultuur. Zij dragen meerdere tatoeages, onder andere als eerbetoon aan hun ouders, maar ook om te laten zien waar ze vandaan komen. Andy vertelde vervolgens over het proces van het ontwerpen en zetten van tatoeages. Hij maakt gebruik van een traditionele techniek, het ‘tikken’, dat volgens hem minder pijnlijk is dan met de machine. Kim, ontwerpster van de ‘Indische tantes’-stoffenlijn, had een geheel andere invalshoek. Haar stoffen bevatten vormen en symbolen die geinspireerd zijn op de stereotypische tantes die zij van jongs af aan leerde kennen in haar Indische familie. gebaseerd. Voor haar zou het Indische wel een rol blijven spelen in haar ontwerpen, maar minder direct en intens dan het zetten van tatoeages. De tatoeagekunst was voor haar geen bron van inspiratie.

Een kris als tattoo
Prijswinnaar Dennis was inmiddels ook aangekomen en stelde na het verhaal van Kim zijn vraag aan de drie heren. ‘Ik wil een tatoeage van een kris laten zetten. Dat symbool is behoorlijk beladen. Sommigen zijn bang voor de guna-guna of stille kracht. Hoe gaan jullie daarmee om?’ Andy en E. legden uit dat zijn nooit zomaar een afbeelding van een kris voor iemand zouden gebruiken, maar voor elke persoon een uniek ontwerp maken. Daarom zou dit geen risico inhouden. Uit de zaal kwamen ook andere vragen, zoals ‘Waarom kies je ervoor dit op je lichaam te doen, waarom hang je niet gewoon een leuk schilderijtje op?’, ‘Omgaan met deze symbolen is een spiritueel gebeuren. Hoe bereid je je daar op voor?’ en ‘Ik hoor behoorlijke verschillen in beleving van het Indische tussen de tatoeagegasten en Kim. Hoe kijkt de derde generatie tegen het Indische aan?’.

Bips?
Een opvallende aanwezige was Paatje Phefferkorn, die op een zeker moment gretig de microfoon greep en de zaal vermaakte met een uitgebreide anekdote over ‘mannequins in bikini met een Indo melati op hun bips’. Ondanks dat Paatje de lachers al snel op zijn hand had, bedankte Kirsten hem gauw voor zijn verhaal, zodat Ed het gesprek met de gasten op het podium af kon ronden. Vrijwel onmiddellijk daarna kwamen mensen naar het podium toe, om de daar tentoongestelde stoffen, vlaggen en ontwerpen te bekijken – tot lang na de talkshow waardoor de organisatie alle belangstellenden uiteindelijk naar buiten moest sturen.

Traditie bij de derde generatie
Na afloop van de talkshow hebben we uitgebreid nagepraat. Wat ons vooral bijgebleven was, was dat Indo-zijn niet langer iets is om te verbergen, maar iets geworden is dat je met trots uitdraagt. Daarbij kiezen sommigen ervoor hun keel te tatoeren, andere kiezen voor een stof, maar elk combineert traditie met elementen uit hun eigen karakter.

En nu?
Bijzonder jammer was dat Petroeshka, de ontbrekende gast, pas aankwam op het moment dat we aan het afronden waren. We hebben met haar afgesproken dat ze ruimte krijgt op deze blog om haar verhaal te vertellen. Daarnaast kunnen jullie op deze blog de tekeningen incl. toelichting downloaden van onze gasten en vinden jullie hier binnenkort een fotoreportage van Tattoo Talk op de 50e Pasar Malam Besar.

Op zoek naar symbolen voor indo’s

Amsterdam, 5 mei 2008
door Ed Caffin

Op de dag dat ik dit stukje over Indische symboliek besluit te schrijven zie ik in een park bizar genoeg een man met een blauw shirt met daarop de Indo-melati. Het symbool werd ontworpen door Paatje Phefferkorn, pencak silat meester en bekende Indo. Ik vraag de man waarom hij hem draagt. “Van Pheffie zelf gekregen toen ik nog les van hem had”, zegt Paul, die al 30 jaar pencak beoefent. “Er zitten veel pencak symbolen in, zoals de golok, een soort kapmes, die we in de sport ook gebruiken”, zegt hij. “Ik ben zelf geen Indo, maar ik draag het met trots”.

De Indo-melati, door Phefferkorn bedoeld als een Indo vlag, bestaat eigenlijk uit verschillende losse symbolen. Enthousiast legt Paul me er een paar uit. Als ik thuis ben pak ik mijn aantekeningen erbij van de keer dat ik Paatje er zelf over hoorde praten tijdens een bijeenkomst met jonge indo’s. Ik lees terug dat de melati-bloem een centrale plaats heeft en vrouwelijke charme symboliseert. Ernaast heb ik de quote “vrouwelijk schoon” onderstreept. De golok en twee drietanden verwijzen naar de rol van de Indo als ‘voorvechter in woord en daad’. En natuurlijk is de achtergrondkleur blauw niet toevallig gekozen. Voor Paatje symboliseert de kleur vooral ‘trouw’, schreef ik erover.

Ik denk na over waarom mensen symbolen gebruiken en waarvoor. Al eeuwenlang laten mensen met behulp van allerlei tekens zien wie bij welke groep hoort. Symbolen lijken vooral een manier om je groepsidentiteit te versterken en je te onderscheiden van andere groepen. Bijna alle religies gebruiken symbolen bijvoorbeeld om de religieuze identiteit uit te dragen. Neem de christelijke Ichtus, de vis die je wel eens ziet op de achterkant van een auto. Ook bij veel (sub)culturen en -identiteiten horen symbolen waarmee je kunt laten zien waar je van houdt of waar je voor staat. Daarnaast hebben symbolen uiteraard een esthetische waarde. Ze worden gebruikt omdat ze mooi gevonden worden en bijvoorbeeld goed staan als badge op een spijkerjack.

Terug naar de Indische symboliek. Het is duidelijk dat de derde en vierde generatie indo ‘trotser’ is op het indo-zijn dan de generatie ervoor. En velen willen dat graag laten zien. Met deze ‘nieuwe indische trots’ ontstaat zo een nieuwe symboliek. Er is bijvoorbeeld een Indo-stijl, die zich uit in kleding en dans. Zwarte haren stijf van de gel. Via internet zijn verschillende groepen jongeren te vinden die hun Indo-zijn laten zien met tatoeages, zoals de Indo-melati of hun “typisch Indische” achternaam.

Ik vind ook andere symbolen, zoals de Garuda en de roodwitte vlag van Indonesië, die worden gebruikt als tekenen van kracht of liefde voor het land en de afkomst. Maar gelijk stuit ik hier op een probleem van ‘symbolische aard’: velen vinden namelijk dat dit soort symbolen eigenlijk niet gebruikt mogen worden door Indo’s. Omdat het symbolen zijn die met Indonesië te maken hebben en niet met de Indische cultuur. Maar verwijzen deze symbolen voor degenen die ze gebruiken niet gewoon naar de eigen oorsprong, die zich immers ook in het huidige Indonesië bevindt! Zouden veel Indonesische symbolen eigenlijk ook niet gewoon gebruikt moeten kunnen worden door Indo’s?

Het is een moeilijke vraag. Hoe dan ook, de behoefte aan een eigen symbool zorgde al voor de Indo-melati van Phefferkorn. Hij ontwierp hem in 1993 en inmiddels vind je hem overal en bij veel verschillende generaties Indo’s. Zeker ook bij de jongeren. Overigens zitten in de “Indo-melati”, symbolen die je ook Indonesisch zou kunnen noemen.

Ik wil weten wat voor symbolen jonge Indo’s nog meer gebruiken om zich mee te profileren. En waarom worden ze gebruikt? Omdat het mooi is of om wat het betekent? Is er inderdaad sprake van een nieuwe Indische symboliek bij de derde generatie Indo? Naar deze en meer vragen ga ik de komende tijd op zoek. Te beginnen tijdens de eerste vrijdag van de Pasar Malam Besar in de talkshow “Tattoo talk”. En ondertussen ga ik toch nog eens nadenken over wat dan eigenlijk precies goede Indo-symbolen zouden zijn. Een spekkoek? Of de botol cebok? Maar ja, die gebruikt men in Indonesië ook nog steeds…

Wat vind jij als lezer eigenlijk?